A&M Texas universiteti astronomi Jastin Spilker va uning «Jyeyms Uebb» teleskopida işlovçi hamkasblari Yerdan 12,3 milliard yoruğlik yili uzoqlikda joylaşgan SPT0418-47 uzoq galaktikasida katta miqdordagi organik moddalarni aniqladilar. Nature jurnaliga köra, gap, xususan, tutun va qurum tarkibida mavjud bölgan polisiklik aromatik uglevodorodlar haqida ketmoqda.
Bu moddalar ilgari heç qaçon koinotning bunday uzoqliklarida kuzatilmagan. Bunday birikmalar köp ultrabinafşa nurlar çiqaradigan yoş yulduzlar atrofida hosil böladi. Uşbu birikmalar köpayib ketganda, ular intragalaktik gazning isişi va sovişini tartibga solişda, demakki, yulduzlarning paydo böliş jarayonini tartibga solişda muhim rol öynay boşlaydi.
Olimlar SPT0418-47 galaktikasini koinotda paydo bölganidan keyin 1,5 milliard yil içida bölgan holatda kuzatmoqda. Hatto «Jyeyms Uebb» teleskopi bilan ham, agar u boşqa, yaqinroq galaktika orqasida «yaşirilmagan» bölsa, uni köriş imkonsiz bölar edi. U tortişiş linzalari rolini öynaydi va SPT0418-47 yorqinligini 30 barobar oşiradi. Yoruğlik nurlari tortişiş maydonida oğirlaşadi, şuning uçun koinotdagi oğir narsalar linza vazifasini bajarişi mumkin.
Hozirda astronomlar nima uçun polisiklik aromatik uglevodorodlar kuzatilayotgan galaktikaning yulduz şakllanişi sodir bölayotgan barça qismlarda uçramasligini tuşunişga harakat qilmoqda. Olimlar yana ikkita gravitatsion linzali galaktikalarda uşbu moddalar mavjudligini örganmoqçi.













