Kashfiyot haqidagi tadqiqot Nature Astronomy jurnalida eʼlon qilindi. Olimlar ZTF J0440+2325 deb nomlangan tizimni oʻrganib, yulduz bilan unga juda yaqin joylashgan hamrohi oʻrtasida barqaror modda almashinuvini aniqlagan.
Tizimning asosiy yulduzi - Quyoshdan kichik va sovuqroq boʻlgan qizil mitti. Uning yoʻldoshi esa qoʻngʻir mitti - massasi sayyoranikidan kattaroq, ammo oddiy yulduz kabi vodorod sintezini barqaror davom ettirish uchun yetarli boʻlmagan osmon jismi.
Juftlikning aylanish davri bir yarim soatdan ham qisqa. Taqqoslash uchun, Quyoshga eng yaqin sayyora - Merkuriy bir marta aylanib chiqishi uchun 88 sutka kerak boʻladi.
Olimlar beshta spektral diapazondagi kuzatuvlar orqali qizil mittida atrofiga nisbatan ancha issiq va yorqin dogʻ borligini aniqlagan. Tadqiqotchilar buni qoʻngʻir mittidan oqib kelayotgan moddaning yulduz sirtiga tushishi bilan izohlamoqda.
Hisob-kitoblarga koʻra, issiq dogʻning diametri tizimgacha boʻlgan masofaga qarab 6 700–10 000 kilometr boʻlishi mumkin. Demak, bu oʻlcham bevosita suratdan emas, kuzatuvlar va modellashtirish asosida baholangan.
Kashfiyotning asosiy jihati - hamroh jismning tezda parchalanib, yulduzga qoʻshilib ketmayotganidir. Aksincha, u moddasini sekin va barqaror ravishda yoʻqotmoqda.
Odatda yulduzga juda yaqin kelgan sayyora yoki qoʻngʻir mitti tez orada yutib yuborilishi mumkin, deb qaraladi. Yangi kuzatuv esa ayrim sharoitlarda boshqa ssenariy ham mavjudligini koʻrsatdi: yulduz yoʻldoshini juda uzoq vaqt davomida asta-sekin «isteʼmol qilishi» mumkin.
Tadqiqotchilarning baholashicha, bunday jarayon ehtimol milliardlab yil davom eta oladi. Bu - kuzatuv orqali toʻliq oʻlchangan vaqt emas, tizimning xususiyatlariga asoslangan ilmiy xulosa.
Natijalar yulduzlarga yaqin joylashgan osmon jismlarining kelajagini tushunishga yordam beradi. Biroq ushbu kashfiyotning oʻzi Quyosh kengayganida Yerni aynan qanday taqdir kutishini belgilab bermaydi: ikki tizimning massasi, oʻlchami va sharoitlari farq qiladi.
