Saudiya Arabistoni poytaxti Ar-Riyod shahrida Arab davlatlari ligasi hamda Islom hamkorlik tashkilotining favqulodda qo‘shma sammiti o‘tkazildi. Isroil agressiyasi oqibatida G‘azodagi vaziyat keskinlashib borayotgani uchun ikki tashkilot yig‘ilishi birlashtirildi.
Sammitning umumiy rezolyutsiyasida Isroilning G‘azodagi harakatlari qoralandi. «Biz Isroilning G‘azodagi agressiyasini, G‘arbiy sohil, Shimoliy Quddusdagi Falastin xalqiga qarshi kolonial bosqinchi hukumat tomonidan noinsoniy va vahshiylarcha amalga oshirilayotgan ommaviy qotillik ko‘rinishidagi harbiy jinoyatlarni qoralaymiz. Bu agressiya tezda to‘xtatilishini talab qilamiz», deyiladi bayonotda.
Isroilga qarshi sanksiya taklifi rad etildi
Yig‘ilishda Isroil va uning asosiy ittifoqchisi AQSh manziliga ko‘p salbiy gaplar aytildi, ammo bu bayonotlar amaliy harakatlarga ko‘chmadi. Masalan, Jazoir arab davlatlari tomonidan Isroilga qarshi sanksiyalar joriy qilish loyihasini taqdim etdi. Jazoir AQShning Isroilga yordam berishda arab davlatlaridagi harbiy bazalardan foydalanishiga yo‘l qo‘ymaslik, Isroil bilan iqtisodiy aloqalarni uzish taklifini ham bildirgandi.
Jazoirning asosiy taklifi esa neft bilan bog‘liq edi. Shimoliy Afrikadagi arab davlati qolgan arablarni Isroilga neft bermaslikka, «qora oltin»dan Isroilga bosim o‘tkazish yo‘lida foydalanishga chaqirdi. Ammo bu shunchaki taklifligicha qolib ketdi. Chunki Arab davlatlari ligasining 11 a’zosi qo‘llagan ushbu taklifni liganing ikki asosiy davlati – Saudiya Arabistoni va BAA, shuningdek, Marokash hamda Bahrayn qo‘llab-quvvatlamadi.
Ekspertlar fikricha, arab davlatlari sammit oldidan ham Isroilga qarshi qandaydir sanksiya kiritish haqida o‘ylamagan. Jazoirning taklifini «piar yurish» deb ataganlar ham bo‘ldi.
Times of Israel nashri yozishicha, sammitda Isroil samolyotlarining arab davlatlari osmoni uzra uchishini taqiqlash ham taklif qilingan. Ammo bu taklif Saudiya Arabistoni, BAA, Iordaniya, Misr, Sudan, Marokash, Mavritaniya va Jibuti tomonidan qo‘llab-quvvatlanmagan.
Bunaqasi avval bo‘lgandi
Jazoir tomoni Isroilga qarshi sanksiyalar doirasida bejiz neftdan foydalanish kerakligini ilgari surmagan. Chunki bunaqasi avval ham bo‘lgan. 1973 yilgi arablar va Isroil o‘rtasidagi «Qiyomat kuni urushi» vaqtida OPeK a’zosi bo‘lgan barcha arab davlatlari, shuningdek, Misr va Suriya urushda Isroilni qo‘llagan Britaniya, Kanada, AQSh, Niderlandiya va Yaponiyaga neft sotmasligini e’lon qiladi.
