AQŞ vitse-prezidentligiga nomzodlar: Uolz va Vens örtasida qanday farqlar bor?

Ularning fikrlaşidagi qarama-qarşiliklar xuddi tarozining ikki tomoniga öxşaydi, ya’ni ular ideologiyaning ikki çetida turadi. Uolz juda progressiv ğoyalarni ilgari suradi. Jyey Di Vens esa abortlarga qarşi, Amerikadagi ba’zi liberal erkinliklarga ham qarşi. U katolik sifatida erkak va ayol oila qurişi, farzand körişi tarafdori. Yaqinda ham uning oilasiz, er yoki farzandlari yöq ayollarning Amerika kelajagi uçun xavfi bor degan sözlari juda keng şov-şuvlarga sabab böldi.

— Tim Uolz özi kim va u AQŞda qançalik taniqli?

— Demokratlar partiyasidan bölgan bu nomzod progressiv ğoyalar muallifi hisoblanadi. Minnesota gubernatori sifatida faoliyat yuritganda, 2020 yil Jorj Floydning ölimiga qarşi namoyişlarni bostiriş jarayoniga rahbarlik qilgan. Bunda respublikaçilar Uolzni milliy gvardiyani juda keç işga solganlikda ayblaşadi, demokratlar esa Uolzni juda qattiqqöl bölganlikda ayblaydi. Lekin köpçilik u bu namoyiş-ğalayonlarda yaxşi strategiya qöllagan deb hisoblaydi.

Uning Amerika milliy federal siyosatida ham öziga xos örni bor. Çunki birinçi navbatda gubernatorlar kengaşi a’zosi, keyinçalik demokrat gubernatorlar kengaşi raisi bölgan, bu – juda muhim lavozimlardan biri. Şu sababli ham Amerika siyosatçilari orasida alohida ahamiyatga ega şaxs hisoblanadi.

— Uning vitse-prezidentlikka tanlanişi demokratlarga qanday ustunlik beradi, uning boşqa ehtimoliy nomzodlardan ustunligi nimada edi?

— 2021 yilda Kamala Harrisning mediadagi çiqişlari turli bahslarga sabab bölgandi (bir gapni qayta-qayta takrorlayverişi, migrantlar mavzusi unga yuklatilganda çegaraga bormasdan turib u yerga bordim deb intervyu bergani), natijada Bayden hukumati uni mediadan biroz bölsa ham çeklagan edi. Kamala Harrisning yöqotgan obröyini tiklaşda Tim Uolz unga kömaklaşmoqda deyiş mumkin. Menimça, Uolzdan ham kuçliroq, qudratliroq boşqa nomzod ham bor edi. Bu Pensilvaniya ştati gubernatori Joş Şapiro. Köpçilik u Kamala Harrisning vitse-prezidenti bölib taniştirilişini kutayotgan edi, lekin Harris Uolzni tanladi. Bunga sabab Şapiro ikkinçi şaxs bölişga könmaydigandek tuyulişi bölsa kerak. Ya’ni vitse-prezident prezidentning vazifasini bajaryapti degan fikr odamlar orasida bölmasligi uçun ham munosib nomzod tanlanişi kerak. Masalan, odamlar orasida Bayden öz prezidentlik vazifasini bajarmayapti degan fikrlar ham bor, ya’ni bu vazifani Baydenning örniga Barak Obama yoki Baydenning xotini bajarmoqda degan gaplar ham tarqalgan. Kamala Harris bilan ham şunday narsa sodir bölmasligi uçun Uolz tanlangan, menimça.

Bundan taşqari, Uolz örtahol oiladan kelib çiqqan va Amerika siyosati bu jihatdan ham Tim Uolzni qöllamoqda degan fikrlar ham bor. Kamala Harris öz siyosatida Amerikaning örta sinf vakillarini qöllab-quvvatlaşni ilgari suradi. Aholi bilan hissiy yaqinlik va boğliqlikni yaratiş uçun, saylovoldi jarayonida Uolzni yoş amerikaliklarga “sizning toğangiz” deb taniştirişmoqda.

— Tim Uolz bir muddat Xitoyda ham faoliyat yuritgan. Uning vitse-prezident bölişi Qöşma Ştatlar va Xitoy örtasidagi munosabatda qanday rol öynaşi mumkin?

— Bu juda ajoyib holat, ya’ni Oq uyga Xitoy bilan töğridan töğri aloqasi bor odam keliş ehtimoli AQŞ va Xitoy aloqalari uçun yaxşi holat. Çunki muhim taşqi siyosiy masalalar hal qilinayotganda vitse-prezident ham şu stoldan joy egallaydi. Kelajakda Kamala Harris prezident bölsa, Xitoy masalalarini hal qilişda Tim Uolz muhim rol öynaşi mumkin. Ammo respublikaçilar uning bu jihatini tanqid qilmoqda. Agar Kamala Harris prezident böladigan bölsa, Xitoyni tiyib turiş siyosatiga erkinlik berib, unga yon bosiş siyosatini qöllaşi mumkin degan fikrlarni aytişmoqda. Lekin, menimça, bunday bölmaydi, çunki Uolz öz çiqişlarida Xitoyni keskin tanqid qiladi. Va AQŞ va Xitoy uçun ham birdek xizmat qiladigan siyosat yuritilişiga hissa qöşişi mumkin.

NormuhammadAli Abdurahmonov suhbatlaşdi.

Ukrainaga yordamga qarşi, Trampni «Amerika Hitleri» deb atagan: Jyeyms Devid Vens haqida nimalar ma’lum?

Harrisning hamkori – Tim Uolz kim?