YeI yil oxirigaça Ukrainaga AQŞ iştirokidan qat’i nazar, 40 milliard yevrogaça yangi mablağ berişga tayyorlanmoqda. Bu haqda Britaniyaning The Financial Times (FT) gazetasi 16 sentabr, duşanba kuni xabar berdi.
Naşr manbalariga köra, yakuniy miqdor 20 milliard yevrodan 40 milliard yevrogaça bölişi mumkin va uni Yevrokomissiya a’zo davlatlar bilan maslahatlaşuvlardan söng aniqlaydi.
Uşbu reja böyiça qaror qabul qiliş uçun Yevropa Ittifoqi davlatlarining köpçiligining qöllab-quvvatlaşi yetarli. Bu Moskvaga yaqin bölgan Vengriya loyihaga veto qöyişi mumkinligi haqidagi xavotirli tahdidni yöq qiladi.
Bu holda, gap «B» rejasi haqida ketyapti - «Yettilik guruhi» (G7) tomonidan iyun oyida taklif qilingan «A» rejasiga muqobil variant.
«A» rejasi
«A» rejasida Kiyevga 50 milliard dollar (45 milliard yevro) miqdorida pul berilişi közda tutilgan edi, bu qarz Rossiyaning muzlatilgan davlat aktivlaridan keladigan 260 milliard yevro miqdoridagi kelgusi daromadlar hisobiga tölanadi. Ularning aksariyati qimmatli qoğozlar bitimlari böyiça hisob-kitoblarga ixtisoslaşgan Belgiyaning Euroclear moliyaviy xizmatlari kompaniyasiga tegişli.
Qöşma Ştatlar mablağga xizmat körsatişdan barqaror daromad oqimini ta’minlaş uçun Rossiya aktivlarini uzoq muddatga muzlatib qöyişni ta’minlaydigan kafolatlar talab qildi, ularning aksariyati esa Yevropada joylaşgan.
Yevropa komissiyasi faqat 36 oy yoki beş yilga uzaytirişni taklif qildi. Biroq, Budapeşt hozirgi bosqiçda bunday kengaytmani bloklamoqda. Vengriya qarorni 5 noyabr kuni bölib ötadigan AQŞ prezidentlik saylovlarigaça qoldirmoqçi. Şu bilan boğliq holda, muqobil rejaga ehtiyoj bor.
«B» rejasi
«B» rejasining bir qismi sifatida Bryussel Yevropa hamjamiyati tomonidan qarz oliş hajmini oşiriş va YeI umumiy budjetidan mablağ jalb etişni körib çiqmoqda.
Şu bilan birga, Bryussel rasmiylari hanuzgaça Vaşington uzoqroq kelajakda bölsa ham, oxir-oqibat xarajatlarni qoplaydi va şu bilan YeI uçun xavflarni kamaytiradi deya umid qilmoqda, deb ta’kidlaydi FT.
Iyun oyida bölib ötgan «Katta yettilik» sammiti çoğida Yevrokomissiya rahbari Ursula fon der Lyayyen taşkilotga a’zo barça davlatlar Ğarbda garov sifatida muzlatilgan Rossiya aktivlaridan tuşgan daromadlardan foydalanib, yil oxirigaça Ukrainaga umumiy qiymati 50 milliard dollar miqdorida pul berişga tayyorligini tasdiqladi.
Bu mablağning yarmi Kiyevga Yevropa Ittifoqi davlatlari tomonidan, qolgan yarmi esa G7 boşqa a’zolari tomonidan tölanişi kutilgan. Kiyev qarzni Rossiya Federatsiyasi Markaziy bankining muzlatilgan aktivlaridan unga ötkazilgan foizlar hisobidan tölaşi kerak edi.
