Eronning Isroil böylab raketa zarbasi. Bu haqda nimalar ma’lum?
|17:53 / 02.10.202465 19511 min
Eron seşanba kuni keçqurun Isroil böylab yopirilma raketa hujumi amalga oşirişga urindi. Hujum oqibatlari böyiça ma’lumotlarga oydinlik kiritilmoqda. Tehron buni «Hizbulloh» va Hamas yetakçilari ölimiga javoban qilganini bildirgan.
Eron raketalari Isroil ustida. TsAHAL ma’lumotiga köra, eronliklar 180 ga yaqin raketa uçirgan. Foto: Anadolu
Ijtimoiy tarmoqlarda Eron tomonidan uçirilgan, Iordaniya ustidan ötgan, urib tuşirilgan yoki Isroil hududiga qulagan raketalar aks etgan köplab videolar tarqaldi.
Mahalliy vaqt bilan soat 21:30 dan ötganida Isroil armiyasi xavf ariganini va bombapanagohlardan çiqiş mumkinligini ma’lum qildi.
Isroillik harbiylarning dastlabki ma’lumotlariga köra, eronliklar 180 ta raketa uçirgan.
Köp ötmay Isroil mudofaa armiyasi press-attaşesi, kontr-admiral Daniel Hagari brifingda hozirça qurbonlar haqida ma’lumot kelib tuşmaganini bildirgan. Hagarining sözlariga köra, hujum vaqtida raketalar Isroil markazi va janubiga tuşişi bilan boğliq bir neça holatlar qayd etilgan. Agentliklar tarqatgan xabarlarga köra, u oqibatlar haqida ma’lumot bermagan.
Isroil armiyasi press-attaşesi bu hujum «oqibatlarga ega bölişi»ni aytgan, ammo Isroil aynan qaçon va qanday şaklda javob qaytarişiga aniqlik kiritmagan.
Jerusalem Post gazetasi Magen David Adom qutqaruv taşkiloti rahbariga tayanib, Tel-Aviv şimolidagi binoga va Isroilning boşqa bir qança joylariga raketa kelib urilgani haqida xabar bergan.
Isroildagi «Gaarets» gazetasi Quddus va Tel-Avivda kuçli portlaşlar röy bergani, şuningdek Isroil markaziga hamda janubdagi Negev sahrosiga raketalar tuşgani haqida xabar tarqatgan, ammo tafsilotlar ma’lum emas.
AQŞ prezidenti ma’muriyati ma’lum qilişiça, prezident Jo Bayden amerikalik harbiylarga Isroilga zarbani qaytarişda yordam körsatiş böyiça buyruq bergan. AQŞ va boşqa ittifoqçilar joriy yil 13 aprelida ham Eronning yopirilma zarbalarini qaytarişda Isroilga yordam bergandi.
Eronning bayonoti
Eron Islom inqilobi muhofizlari korpusi bu raketa zarbasi ötgan hafta oxirida Bayrutga yöllangan zarba oqibatida «Hizbulloh» rahbari Hasan Nasrulloh halok bölişi, şuningdek, iyul oyi oxirida Tehrondagi portlaş oqibatida Hamas siyosiy yetakçisi Ismoil Haniya öldirilganiga (bunda ham Eron Isroilni ayblagan) javob ekanini bildirdi.
Mavzuga oid
«Ismoil Haniya, Hasan Nasrulloh va Abbos Nilforuşon şahid bölişiga javoban biz sionistlar bosib olgan hududlar markaziga zarba berdik», deyiladi korpusning ijtimoiy tarmoqlardagi sahifasiga joylaştirilgan bayonotida.
Eron oliy rahnamosi, oyatulloh Ali Xominaiy ivrit tilida yozilgan tvitida Isroil böylab yangi va yanada kuçli zarbalar yöllaşni va’da qilgan.
Şaxsini oçiqlaşni istamagan eronlik mulozim Reuters agentligi bilan suhbatda Isroil tomonga raketalar uçiriş böyiça buyruqni aynan Oliy rahnamo berganini aytgan. Agentlik suhbatdoşi ayni vaqtda oyatulloh xavfsiz joyda ekanini aytgan.
Eron prezidenti Mas’ud Pizişkiyon ham X ijtimoiy tarmoğidagi tvitida bu zarbadan maqsad Isroilga Eron mojaro istamasligi, ammo öz manfaatlari va fuqarolarini himoya qilişga tayyorligini köriş ekanini yozgan.
Pizişkiyon Eron bu zarbada öz imkoniyatlarining faqat bir qismini namoyiş etganini aytib, şunday ogohlantirgan: «Eron bilan mojaroga kirişmang!»
Raketa zarbasidan keyin Livan havo kengliklarini yopgan, Eron ham Tehrondagi aeroport faoliyatini vaqtinça töxtatgan.
Livan transport vaziri Ali Hamiya X ijtimoiy tarmoğida mamlakat havo kengligi sönggi voqealar tufayli kamida ikki soatga yopilişini, parvozlarni tiklaş yoki tiklamaslik böyiça qaror keyinroq qabul qilinişini aytgan.
Jahon agentliklari Tehron xalqaro aeroporti rahbari Said Çalandoriyga tayanib xabar berişiça, aeroport noma’lum muddatga parvozlar uçun yopilgan.
Eronning zarbasi isroilliklarning yangi yil bayramlari boşlanişi arafasida berildi: isroilliklar yangi yili Roş xa-Şana bu yil 2 oktyabrdann 4 oktyabr kuni keçgaça nişonlanadi; 3-4 oktyabr kunlari dam oliş kunlari böladi.
Jahondagi reaksiya
AQŞ davlat kotibi Entoni Blinken eronliklar zarbasini «qabul qilib bölmaydigan» akt deb atadi va butun dunyoni buni qoralaşga çaqirdi.
«Dastlabki ma’lumotlar şuni körsatmoqdaki, Isroil Qöşma Ştatlar va boşqa hamkorlar kömagida bu hujumni samarali qaytardi», — deya qöşimça qilgan Blinken.
CNN telekompaniyasi amerikalik harbiylar orasidagi manbasiga tayanib, Eron raketalarini tutib olişda Isroil havo hujumidan mudofaa tizimidan taşqari Amerikaning Örta Yer dengizining şarqiy qismida joylaştirilgan uçta esminetsi ham iştirok etgan.
Oq uyning milliy xavfsizlik böyiça maslahatçisi Jyeyk Sallivan jurnalistlarga Isroil ittifoqçilar yordamida bu hujumdan qurbonlarsiz ötganini aytgan. Sallivan isroilliklar kabi Eronga jiddiy oqibatlar bilan tahdid qilgan.
Buyuk Britaniya boş vaziri Kir Starmer seşanba kuni keçqurun telefon orqali Isroil boş vaziri Binyamin Netanyahu hamda Iordaniya qiroli Abdulla II bilan muloqot qilgan.
Dauning-strit matbuot xizmatiga köra, Starmer Netanyahu bilan suhbatda Britaniya bundan keyin ham Isroil va uning aholisi xavfsizligini ta’minlaşda yordam berişda davom etişiga işontirgan, şuningdek Livanda öt oçişni töxtatişga çaqirgan.
Fransiya boş vaziri Mişel Barne Isroil va Eron örtasidagi töqnaşuv ehtimoli haqida gapirgan.
«Men şu yerda — hozir keçqurun soat 7:16 — Yaqin va Örta Şarqda vaziyat yomonlaşayotgan, eskalatsiya va hujumlar kuzatilayotgan, Eron va Isroil örtasida töğridan töğri mojaro yaqinlaşayotgandek tuyulayotgan pallada gapiryapman», — degan Barne Fransiya parlamentida çiqiş qilib.
Germaniya TIV rahbari Annelena Berbok X ijtimoiy tarmoğida Eron raketa zarbasi butun mintaqani jarlikka yetaklaşi haqida yozgan.
Eron tomonidan qöllab-quvvatlanadigan Hamas guruhi Isroil böylab zarbalarni olqişlab, buni xuddi Tehrondagilar kabi «qahramon şahidlar qoni uçun qasos» deb atagan.
AFP agentligi xabariga köra, Iroqdagi Eron ta’siridagi guruhlar agar Eronga zarba beriladigan bölsa, AQŞning uşbu mamlakatdagi bazalari böylab yangi zarbalar yöllaş bilan tahdid qilgan.
BMT boş kotibi Antoniu Guteriş Eronning Isroil böylab zarbasi yuzasidan bayonotida Yaqin Şarqdagi mojaro kengayişiga olib boruvçi harakatlarni qoralagan va navbatdagi marta öt oçişni zudlik bilan töxtatişga çaqirgan.
AQŞ ogohlantirgandi
Seşanba kuni avvalida AQŞ prezidenti ma’muriyati vakillaridan biri anonimlik şarti bilan AQŞdagi ma’lumotlarga köra, Eron yaqin vaqtlar içida Isroilga ballistik raketalar bilan hujum qilişga tayyorlanayotgani töğrisida xabar bergandi.
Oq uy vakili bergan xabar seşanba kuni köplab agentliklar va boşqa ommaviy axborot vositalari tomonidan tarqatildi.
«Qöşma Ştatlar Eron yaqin vaqtlar içida Isroilga ballistik raketalar bilan hujum qilişga tayyorlanayotganini körsatuvçi ma’lumotga ega. Biz Isroilni uşbu hujumdan himoya qiliş uçun faollik bilan mudofaa çoralarini köramiz. Eronning Isroilga töğridan töğri qurolli hujumi Eron uçun jiddiy oqibatlarga ega böladi», — deya uning sözlarini keltirgandi Amerikadagi CBS telekompaniyasi.
Joriy yil 13 apreliga ötar keçasi ham Eron Isroil böylab havo hujumi amalga oşirgandi, keyinroq Isroil armiyasi hujumda 170 ta dron, 30 ta qanotli raketa va 120 ta ballistik raketadan foydalanilganini ma’lum qilgan.
Isroillik va amerikalik harbiylar havodagi nişonlarning 99 foizi urib tuşrilganini aytgandi. Öşanda hujumni qaytarişda Isroil havo hujumidan mudofaa kuçlariga AQŞ, Buyuk Britanii, Fransiya va Iordaniya ham yordam bergandi.
Ballistik raketalarning ayrimlari Isroil janubidagi Nevatim aviabazasiga yetib kelgandi, ammo isroillik harbiylar zarbalar oqibatidagi şikastlaniş darajasi juda kiçikligi va baza faoliyatiga tösqinlik qilmasligini bildirgan.
Bu zarbalar Islom respublikasining Damaşqdagi konsulxonasiga yöllangan aviazarbaga javob ekani ma’lum qilingandi, Tehron Suriya poytaxtiga hujum uçun Tel-Avivni ayblagan. Isroil hukumati öz odatiga köra bunday amaliyotlardagi iştirokini tasdiqlamaydi va rad etmaydi ham.
Icroil aholisi raketa hujumi vaqtida Tel-Aviv va Quddusni boğlovçi avtoyöl çetida yaşirinmoqda, 2024 yil 1 oktyabr
Ohad Zwigenberg / AP / Scanpix / LETA
Ramziy zarba va Eron raketalari noaniqligi Pavel Aksyonov, BBC rus xizmati harbiy şarhlovçisi
Eronning Isroil böylab raketa zarbasi kölami böyiça 13 aprel kungi hujumni eslatib yuboradi. Öşanda Eron, şuningdek Suriya, Livan va Iroq hududlaridan uçirilgan raketa va dronlar soni 300 dan oşgandi. Ularning 99 foizi urib tuşirilgani aytilgandi. Bunda Isroilga AQŞ, Buyuk Britaniya, Fransiya va Iordaniya yordam bergandi.
Şu bilan birga, öşanda urib tuşirilmagan raketalarning aksari şunçaki nişonga yetib bormagandi. Hujumdan bir neça oy ötib e’lon qilingan tadqiqotda aytilişiça, Eron raketalarining möljaldan oğiş masofasi 1,2 kilometrni taşkil etgan.
Endilikda, Reuters agentligi Isroil rasmiylariga asoslanib xabar berişiça, Eron ikki tölqinda 200 ga yaqin raketa uçirgan.
Agar bu dastlabki ma’lumotlar töğri bölib çiqsa, bu safar Isroil va uning ittifoqçilari raketa zarbalarini qaytarişi yanada osonroq böldi deyiş mumkin.
Eron xatolardan saboq çiqarişi mumkin edi, ammo qisqa muddat içida bu qadar köp miqdordagi raketalarni takomillaştira olmasdi.
Aprel oyidagi hujum natijasi, qançalik ğalati bölmasin, Eronni qoniqtirgandi, Tehrondagilar öz raketalari Isroil osmonida paydo bölişi faktining özini muvaffaqiyat deb atagandi. Birinçi oktyabr kungi hujum ham Isroilda vayrongarçiliklarga olib kelmagan bölişi mumkin, ammo baribir Eron propagandasida qoniqiş hosil qiladi.
Köplab xalqaro şarhlovçilar Tehron hamon Isroil Eronning mintaqadagi asosiy ittifoqçilaridan biri, Livandagi «Hizbulloh» guruhiga yöllagan zarbalari va guruh rahbariyatini yöq qilişiga noodatiy tarzda bosiqlik bilan qarab kelayotganini qayd etişgandi.
Duşanba kuni, «Hizbulloh» obektlari böylab bir neça kunlik şiddatli aviazarbalardan keyin Isroil armiyasi Livan janubiga kirib, guruhning Livan janubidagi qişloqlarda joylaşgan pozitsiyalari va obektlariga qarşi «çeklangan, lokal va aniq maqsadi quruqlik reydlari» ötkazilişini e’lon qildi.
«Bu nişonlar çegara yaqinidagi qişloqlarda joylaşgan va Isroil şimolidagi obşinalarga töğridan töğri tahdid solmoqda», — deyilgandi Isroil mudofaa armiyasi bayonotida.
