2024 yil 16 oktyabrda “Kasbiy ta’limda malakali kadrlar tayyorlash tizimini yanada takomillashtirish va xalqaro ta’lim dasturlarini joriy qilish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi prezident farmoni e’lon qilindi. Hujjatda ko‘rsatilgan o‘zgarishlar va ularga nega ehtiyoj bo‘lgani haqida Oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi matbuot xizmati rahbari Nazokat Abduqunduzova izoh berdi.
Nega professional ta’lim muassasalari birlashtirilyapti?
Hozirgacha professional ta’lim tizimi 3 ta turdagi – 333 ta kasb-hunar maktabi, 112 ta kollej va 227 ta texnikumdan iborat bo‘lgan. Bu muassasalar tabaqalashgani va dasturlari o‘rtasida uzviylik bo‘lmagani sabab ularning quvvatlaridan unumli foydalanilmagan.
“Endi prezident farmoni bilan 3 ta turdagi muassasalar optimallashtirilib, ularning negizida barcha darajalar va yo‘nalishlar bo‘yicha kadr tayyorlaydigan yagona muassasa turi – texnikumlar tashkil etiladi. Bunda 672 ta profta’lim muassasalari negizida 600 ta texnikum tashkil etiladi, 71 ta ta’lim muassasalari maktablarga berilib, 42 mingta yangi o‘quvchi o‘rinlari yaratiladi. Ta’lim darajalarining uzviyligi, uzluksizligi va integratsiyasi ta’minlanadi hamda ularning smena koeffitsiyenti normallashadi”, – dedi Nazokat Abduqunduzova.
O‘qish muddati o‘quvchi va kasbga moslashtiriladi
Mas’ulning tushuntirishicha, endi professional va oliy ta’lim modullarini yagona dasturga birlashtirish va “2+2”, “1+3” kabi moslashuvchan dasturlar bo‘yicha o‘qitishni yo‘lga qo‘yish mumkin bo‘ladi. Shuningdek, texnikumlarda o‘qish muddatlari va davomiyligi kasb murakkabligi va o‘quvchining ta’lim darajasiga qarab belgilanadi. Misol uchun, ekspeditor kasbi bo‘yicha 9-sinf bitiruvchisi 3 yil o‘qisa, 11-sinf bitiruvchisi – 2 yil o‘qiydi.
O‘zlashtirilgan modullardan kelib chiqib ta’lim dasturlarining o‘qitish muddatlari belgilanadi. O‘rta maxsus kasbiy ta’lim dasturlarining bitiruvchilari o‘zlashtirgan modullari, to‘plangan kreditlari va oliy ta’lim tashkiloti tomonidan belgilangan ballar o‘rtacha qiymati(GPA)dan kelib chiqib, bakalavriatning muayyan bosqichidan o‘qishni davom ettirish imkoniyatiga ega bo‘ladi.
Farmonga ko‘ra, texnikumlarning mustaqilligi kengaytiriladi va ular ish beruvchilar talabi asosida fanlar soni va soatlarini 30 foizgacha o‘zgartirish va qo‘shma dasturlarni joriy qilish imkoniyatiga ega bo‘ladi. Texnikumlar buyurtmachilar bilan kontrakt asosida kadrlarni tayyorlash bo‘yicha shartnomalar tuzish, bu dasturlarning qabul parametrlari, ta’lim tili va qiymatini mustaqil belgilaydi. Shuningdek, texnikumlarga mahsulotlar ishlab chiqarish va sotish, tushgan pullar hisobidan o‘zining moddiy holatini yaxshilash, o‘quvchilar va pedagoglarni rag‘batlantirish huquqi beriladi.
