Suriya hududidan eng qadimiy alifbo topildi
Sopol buyumdagi yozuv eramizdan taxminan 2,4 ming yil oldin yozilgan bo‘lishi mumkin. Agar shunday bo‘lsa, bu uning boshqa alifbolardan 500 yil oldin paydo bo‘lganini anglatadi.

Foto: Jon Hopkins universiteti
Jon Hopkins universiteti tadqiqotchilari jamoasi Suriyadagi qabrdan barmoq uzunligida keladigan sopol silindrga o‘yib yozilgan qadimiy alifbo namunalarini topdi. Bu eng qadimgi alifbo Misrda paydo bo‘lgan degan farazlarni yo‘qqa chiqarishi mumkin.
Qayd etilishicha, sopol buyumdagi yozuv eramizdan taxminan 2,4 ming yil oldin yozilgan bo‘lishi mumkin — bu uning boshqa alifbolardan 500 yil oldin paydo bo‘lganini anglatadi. Bu kashfiyot arxeologlar alifbolarning kelib chiqishi, ular turli jamiyatlarda qanday keng tarqalgani va dastlabki shahar sivilizatsiyalari uchun nimani anglatishi haqida o‘rgangan barcha narsalarini o‘zgartirib yuboradi.
«Alifbo yozuvda inqilobni yuzaga keltirib, undan nafaqat qirollik oilalari va ijtimoiy elitalar, balki oddiy odamlar ham foydalanishiga imkoniyat yaratdi. Alifbo yozuvi insonlarning hayot tarzini, fikrlashi va muloqotini o‘zgartirib yubordi», — deydi Jon Hopkins universiteti arxeologiya professori Glenn Shvars.
Yaqin Sharq bo‘yicha mutaxassis hisoblangan Glenn Shvars Suriya hududida dastlabki shaharlar qanday rivojlanganini o‘rganish bilan shug‘ullanadi. U Amsterdam universitetidagi hamkasblari bilan Suriya g‘arbida 16 yillik arxeologik qazishma ishlariga rahbarlik qilgan.
Arxeologlar yaxshi saqlangan qabrlarning biridan oltita skelet, tilla va kumush taqinchoqlar, oshxona idishlari, nayza uchi va shikast yetmagan sopol idishlarga duch kelgan. Idishlar yonida esa alifboga o‘xshash narsa tushirilgan to‘rtta silindr bo‘lgan.
Uglerod-14 usuli orqali tadqiqotchilar qabr, artefakt va yozuvlar yoshini aniqlashga muvaffaq bo‘lgan. «Oldinlari olimlar alifbo Misr yoki uning atrofida eramizdan 1,9 ming yil oldin paydo bo‘lgan deb hisoblardi. Ammo biz topgan artefaktlar undan qadimiyroq va boshqa hududda joylashgan», — deydi Shvars.
Tavsiya etamiz
Mask ketadi, DOGE ham o‘z faoliyatini to‘xtatadi – Tramp
Jahon | 18:12 / 01.04.2025
1 apreldan Rossiyadagi migrantlarga bir qator cheklovlar kuchga kirdi
Jahon | 17:12 / 01.04.2025
Maktablarni to‘liq 5 kunlik o‘qish va ish rejimiga o‘tkazish taklif qilinmoqda
O‘zbekiston | 16:53 / 01.04.2025
Yozda top-klublar «talashishi» kutilayotgan 11 hujumchi
Sport | 15:30 / 01.04.2025
So‘nggi yangiliklar
-
Qoraqalpog‘istonda noqonuniy baliq ovlash natijasida 750 mln so‘m zarar yetkazildi
Jamiyat | 12:33
-
Belgiya hukumati «korrupsiya va pul yuvish» jinoyatlari doirasida musodara qilingan 108 mln dollarni O‘zbekistonga qaytarmoqchi
O‘zbekiston | 12:03
-
Bo‘stonliqda qum-shag‘al qazib olinishi tufayli tabiatga 4,5 mlrd so‘m zarar yetdi
Jamiyat | 11:30
-
Rossiyaning Kriviy Rihga raketa zarbasi oqibatida to‘rt kishi halok bo‘ldi
Jahon | 11:18
Mavzuga oid

16:50 / 30.03.2025
Alaviy, druz, xristian ayol. Suriyaning yangi hukumati tarkibiga kimlar kirdi?

00:55 / 28.03.2025
Tramp ma’muriyati Suriyadagi «Oq kaskalar» tashkilotini moliyalashtirishni qisman to‘xtatdi

21:56 / 25.03.2025
AQSh Suriyaga sanksiyalarni yumshatish uchun shartlar qo‘ydi

13:46 / 25.03.2025