АҚШ Ироқ–Сурия нефт қувурини қайта тиклашни режалаштирмоқда

АҚШ маъмурияти Ироқдан Суриянинг Ўрта Ер денгизи соҳилигача нефт етказиб бериш имконини берадиган қувурни қайта ишга тушириш масаласини муҳокама қилмоқда. Лойиҳа Ҳўрмуз бўғозини четлаб ўтувчи янги энергетика йўлагини яратиш ҳамда Эроннинг минтақавий таъсирини чеклашга қаратилган.

Фото: REUTERS

Bloomberg агентлиги манбаларига кўра, АҚШ президентининг Сурия ва Ироқ бўйича махсус вакили Томас Баррак Ироқ ва Сурия расмийлари, шунингдек, қатор энергетика компаниялари, жумладан Chevron Corporation вакиллари билан музокаралар ўтказган. Унда узоқ йиллардан буён фаолият юритмаётган нефт қувурини қайта ишга тушириш имкониятлари муҳокама қилинган.

Нашр маълумотига кўра, томонлар бир нечта янги қувур йўналишларини ҳам кўриб чиқмоқда. Бироқ асосий эътибор Ироқнинг Киркук шаҳридан Суриянинг Банияс портигача олиб борувчи нефт қувурини тиклашга қаратилган. Мазкур қувур 20 йилдан ортиқ вақт давомида ишлатилмаган.

АҚШ Давлат департаменти вакили Вашингтон Америка компаниялари ушбу инфратузилмавий лойиҳада фаол иштирок этишига умид қилаётганини тасдиқлаган.

Шу билан бирга, АҚШ президенти Доналд Трамп Оқ уйда Ироқ бош вазири Али аз-Зейдини қабул қилди. Учрашувдан сўнг у яқин кунларда Ироқ билан йирик нефт соҳасига оид янги ҳамкорлик лойиҳалари эълон қилинишини маълум қилди.

Bloomberg таъкидлашича, сўнгги ҳафталарда Яқин Шарқдаги кескинликнинг кучайиши Ҳўрмуз бўғозига муқобил транспорт йўлакларини яратиш заруратини янада долзарблаштирган. Дунё нефт савдосининг катта қисми айнан ушбу стратегик бўғоз орқали амалга оширилади.

Агентлик маълумотига кўра, сўнгги ҳафталарда Chevron, TotalEnergies SE, Лос-Анжелесда жойлашган TI Capital ва Қатарнинг UCC Holding компаниялари Сурияни минтақавий нефт экспорт ҳаби сифатида ривожлантириш масаласини муҳокама қилган.

Бироқ ушбу лойиҳани амалга ошириш қатор хавфлар билан боғлиқ. Эҳтимолий қувур йўналишлари Ироқнинг Анбар вилояти ва Суриянинг шарқий ҳудудларидан ўтади. Бу ҳудудларда ҳанузгача ИШИД террористик ташкилоти қолдиқ гуруҳлари фаоллиги сақланиб қолмоқда.

Мутахассислар фикрича, лойиҳага сармоя киритиш Суриянинг янги ҳукумати мамлакатдаги кўп йиллик фуқаролик уруши ортидан хавфсизлик ва барқарорликни таъминлай олишига боғлиқ бўлади.

Аввалроқ Доналд Трамп Ҳўрмуз бўғози устидан назоратни кучайтириш мақсадида денгиз блокадаси қайта тикланганини маълум қилган эди. Шу билан бирга, у 14 июл куни халқаро денгиз юкларига 20 фоизлик йиғим жорий этиш режасидан воз кечганини билдириб, унинг ўрнига Форс кўрфази давлатлари билан савдо келишувлари орқали даромад олишга устувор аҳамият қаратишини айтди.