16 yanvar kuni AOKAda «O‘zbekkosmos» agentligi mas’ullari ishtirokida O‘zbekistonning kosmik tadqiqotlar va texnologiyalar borasidagi faoliyati yuzasidan matbuot anjumani bo‘lib o‘tdi. Unda qatnashgan «O‘zbekkosmos» agentligi bo‘lim boshlig‘i Muhiddin Ibragimov nega O‘zbekiston hamon sun’iy yo‘ldosh uchirmayotgani borasida jurnalistlarning savollariga javob berdi.
«O‘zbekistonga sun’iy yo‘ldosh kerakmi, degan savolga 2022 yilda «yo‘q», degandim. Sababi o‘sha paytda bizda yo‘ldosh uchirishdan umuman mantiq yo‘q edi, chunki bozor yo‘q edi. Mana, aytaylik, sun’iy yo‘ldosh uchirdingiz, uchirganingizdan keyin 100-200 million dollar soliq to‘lovchilarning puli ishlatiladi. Ertaga menga aniq rahmat demaysiz.
Undan tashqari, boshqa hech qanday samaradorlik yo‘q. Chunki bozor shakllantirilmagan. Vazirlik-idoralarga borib yoki xususiy sektorga borib, sun’iy yo‘ldosh olgan suratni beraman desangiz, oldin suratlar yopiq bo‘lgan, ishlata olmasdingiz. Vazirliklarda ishlatadigan odam yo‘q edi.
Sun’iy yo‘ldoshning o‘z yaroqlilik muddati bor, 5-7 yil uchadi. Besh yil yetti yildan keyin bo‘ldi, o‘chadi. O‘chgandan keyin sizda tabiiy savol tug‘iladi: soliq to‘lovchi sifatida «nima qildinglar o‘zi?» deysiz. Shu savollarning oldini olish maqsadida biz birinchi fundamentni tayyorladik. Bugunga kelib, hozir O‘zbekistonda deyarli 600 mingdan – 1 million kv/km suratlarni qayta ishlash bo‘yicha bozor yaratildi. Ham davlat, ham xususiy sektorda.
Mana, endi bizlar sun’iy yo‘ldosh guruhini uchirish bo‘yicha, men bemalol ayta olaman, ishlar olib boryapmiz. Chunki prezident qarori bo‘yicha bizga topshiriq berilgan, mana shu yerni masofadan zondlash bo‘yicha sun’iy yo‘ldosh guruhini o‘rganib chiqib, taklifini kiritishimiz kerak. Biz hozir shu bo‘yicha turli davlatlar bilan ishlayapmiz. Hisob-kitob hammasini joyiga qo‘yganimizdan keyin oxirida mana shu taklifni kiritamiz. Keyin bir yechim qabul qilingandan keyin biz, albatta, sizlar bilan ulashamiz», — dedi agentlik rasmiysi.
Shuningdek, Muhiddin Ibragimov Turkiya «Fergani» kompaniyasi sinov tariqasida uchira boshlagan sun’iy yo‘ldoshlar loyihasida O‘zbekiston ham qatnashishini ma’lum qildi.
«Farg‘oni» juda zo‘r loyiha! Ularning asosiy yo‘nalishi bu yaqin IOT va GPS. GPSʼga raqobatchi sifatida qilishyapti. Ilmiy loyiha sifatida ketyapti, hozir ular sinov tariqasida
