O‘zbekistonda dorixonalar hatto eng qaltis, nojo‘ya ta’siri ko‘p dorilarni sotishda ham kamdan kam holatda retsept so‘raydi. Rivojlangan mamlakatlarda esa buning aksi: shifokor retsepti bo‘lmasa, dori sotib olish amrimahol. Kun.uz muxbiri Toshkentdagi o‘ndan ortiq dorixonalarga kirib vaziyatni o‘rgandi, yechim nimada degan savol bilan Farmagentlik rahbariga yuzlandi.
2024 yil dekabr holatiga ko‘ra, O‘zbekistonda 1491 ta retsepsiz va 7121 ta retsept bilan sotiladigan dori vositalari ro‘yxatga olingan. Lekin deyarli barcha hollarda retsept bilan olinadigan dorilarni retsepsiz xarid qilishga o‘rganib qolganmiz.
Iste’molchi biron dorini so‘raydi, dorixona xodimi esa beraveradi.
Kun.uz qonunchilikda belgilangan talablarga aksariyat hollarda amal qilinmasligini Chilonzor va Uchtepa tumanlarida joylashgan 15 ga yaqin dorixonalardan o‘rgandi: muxbirimiz retsept bilan sotiladigan dorilarni retsepsiz so‘rab ko‘rdi.
Tajribamizda Chilonzor tumanidagi bir nechta dorixona xodimlari “Normodipin”, “Mezaton”, “Yantasol”, “Feksonik”, “Omeprazol” , “Pentoksim” kabi dori vositalarini hech qanday retsepsiz berdi.
Kun.uz muxbiri buyrak, yurak og‘rig‘iga dori so‘rab ko‘rganda, ayrim farmatsevtlar retsept bilan, yana ba’zilari retsepsiz sotiladigan dori vositalarini tavsiya qildi.
O‘rganish davomida faqat 2 ta dorixona xodimlari nizom talablariga rioya etib, retsept bilan beriladigan dori vositalarini bizga sotmadi.
Xususan, buyrak og‘rig‘iga qarshi dori so‘ralganda, Chilonzor tumani Qatortol ko‘chasida joylashgan dorixona xodimi bunday dori bera olmasligini, bu uchun javobgarlik borligini eslatdi. Boshqa dorixona xodimi esa provizor tomonidan yurak, buyrak og‘rig‘i va qon bosimiga qarshi dori tavsiya qilish mumkin emasligini aytdi.
SSV huzuridagi Farmatsevtika mahsulotlari xavfsizligi markazining Kun.uz'ga ma’lum qilishicha, Ma’muriy javobgarlik to‘g‘risidagi kodeksning 165-moddasi 1-qismi bilan dori vositalarini retsept bo‘yicha chakana realizatsiya qilish tartibini buzish – bazaviy hisoblash miqdorining 5 baravaridan 10 baravarigacha miqdorda jarimaga sabab bo‘ladi. Tarkibida kuchli ta’sir qiluvchi moddalar mavjud bo‘lgan dori vositalarini retsept bo‘yicha chakana realizatsiya qilish tartibini buzish esa BHMning 50 baravaridan 100 baravarigacha miqdorda jarima solishga sabab bo‘ladi.
