AQSh vitse-prezidenti Jyey Di Vens Myunxen xavfsizlik konferensiyasidagi nutqi bilan dunyoni lol qoldirdi. Amerika va Yevropa munosabatlari 180 gradusga o‘zgarmoqda. Siyosatshunos Kamoliddin Rabbimovning Kun.uz'dagi kolonkasi.
O‘tgan hafta, 14-16 fevral kunlari Germaniyaning Myunxen shahrida xavfsizlik bo‘yicha navbatdagi yillik konferensiya bo‘lib o‘tdi. Myunxen konferensiyasi – global xavfsizlik bo‘yicha dunyodagi eng yirik tadbir hisoblanadi. Unda butun dunyodagi xavfsizlikka bag‘ishlangan eng muhim yo‘nalishlar aytiladi.
Bu safargi Myunxen konferensiyasi tarixda qoladi.
Bir kunning o‘zida, aniqrog‘i 14 fevral kuni AQSh vitse-prezidenti Jyeyms Vens Myunxenda, Pentagon boshlig‘i Pit Hegset esa Varshavada yevropaliklarni mutlaq shokka soluvchi chiqish qilishdi.
Xo‘sh, Vens va Hegset nimalar deyishdi? Ularning chiqishlaridagi asosiy tezislari qo‘yidagicha:
- Yevropa Ittifoqiga tahdid – Rossiya Federatsiyasi yoki Xitoy Xalq Respublikasi tomonidan emas, Yevropaning o‘zidan kelyapti. Yevropa ashaddiy millatchilarga kun bermayapti, shuning uchun Yevropa demokratiyasi – demokratiya emas. Ashaddiy o‘nglarga, millatchilarga yo‘l bering!
- Yevropa – AQShning raqibi. Bundan keyin o‘z xavfsizligingizni o‘zingiz ta’minlashni o‘ylang. AQSh o‘z resurslarini sarflab, bundan keyin sizni himoya qilmaydi. AQShning Yevropadagi harbiy kuchlari chiqib ketishi – vaqt masalasi.
- Ukrainaning 2014 yilgi chegaralarga qaytishi – imkonsiz, real bo‘lmagan talab. Biz bu talabni qo‘llamaymiz.
- Ukrainaning NATOga a’zo bo‘lish talabi – noto‘g‘ri va noreal bo‘lgan talab. Biz Ukrainaning NATOga a’zo bo‘lishini qo‘llab-quvvatlamaymiz.
Bu qarashlar AQSh va Yevropa munosabatlarini 180 gradusga o‘zgartiradi.
Ikkinchi jahon urushidan keyin, birinchi marta AQSh Yevropadan ketish niyatida.
AQSh shu paytga qadar Yevropa ishlarida, Ukraina mudofaasi masalasida Yevropa va Ukrainaning eng asosiy homiysi, himoyachisi edi. Endi AQSh betaraf tomon bo‘lib, Rossiya-Ukraina va Rossiya-Yevropa o‘rtasida o‘rtakashlik qilmoqchi. Bu – tarixiy, nihoyatda katta burilish.
Donald Trampning hokimiyatga kelishi natijasida, kutilmaganda, Putin juda katta g‘alaba qozondi. Putinning eng katta tarixiy orzusi ushala boshladi. 2007 yilda Putin aynan o‘sha Myunxen konferensiyasida “AQSh Yevropadan chiqib ketishi kerak!” degan orzusini aytgan edi. Mana, oradan 18 yil o‘tib, Putinning tarixiy orzusi ushalib boshladi.
