HADES - High Accuracy Detection and Exploitation System, yaʼni yuqori aniqlikda aniqlaş va axborotni qayta işlaş tizimi - AQŞ armiyasining havodan razvedka qiliş, kuzatuv olib boriş va maʼlumot töplaş imkoniyatlarini yangilaşga qaratilgan dasturdir. Uning doirasida yaratilayotgan kompleks turli jangovar muhitlarni qamrab oluvçi yirik harbiy operatsiyalarni axborot bilan taʼminlaşi kerak.
Samolyot uçun asos sifatida zamonaviy tijorat reaktiv samolyoti platformasi tanlangan. U eski turbovintli razvedka samolyotlariga nisbatan tezroq va uzoqroq uçiş, köproq foydali yuk kötariş hamda balandroq parvoz qiliş imkonini beradi. Razvedka samolyoti uçun bu xususiyatlar bortdagi uskunalar va ulardan foydalaniş imkoniyatlarini kengaytiriş nuqtai nazaridan ahamiyatli.
Birinçi parvozga tayyorgarlik va uni ötkaziş işlariga AQŞ armiyasining samolyotlar böyiça loyiha boşqarmasi - Fixed Wing Project Office rahbarlik qildi. Jarayonda dasturning sanoat hamkori Sierra Nevada Corporation kompaniyasi ham iştirok etdi. Parvozdan oldin havo kemasining sinovlarga tayyorligi tekşirilgan.
Ilk parvoz HADES dasturini navbatdagi bosqiçga olib çiqdi. Bu bosqiçda samolyotga maxsus vazifalarni bajaruvçi bort tizimlarini integratsiya qiliş va tajriba-konstruktorlik işlari doirasida parvoz sinovlarini ötkaziş közda tutilgan. Demak, hozirça gap tajriba namunasining birinçi parvozi haqida ketmoqda, maxsus razvedka tizimlarini örnatiş va sinaş esa keyingi işlar sirasiga kiradi.
Dasturning asosiy xususiyatlaridan biri - uzoq masofalardan razvedka olib borişga ustuvor ahamiyat berilayotganidir. Anʼanaviy taktik razvedka samolyotlari, odatda, harbiy harakatlar keçayotgan nisbatan çeklangan hududlar haqida maʼlumot töplaydi. HADES esa ança olisdagi obyektlarni aniqlaş va ular haqidagi maʼlumotlarni tahlil qiliş uçun işlab çiqilmoqda.
Bunda vazifa faqat kuzatuv masofasini oşiriş bilan çeklanmaydi. Yangi kompleks bir vaqtning özida bir neçta jangovar muhitga oid maʼlumotlar bilan işlaşga möljallangan. Bu qömondonlikka alohida uçastkadagi holatnigina emas, kengroq hududda keçayotgan jarayonlarni ham baholaşda yordam berişi kutilmoqda.
Samolyot bortiga turli muhitlarda razvedka olib boriş uskunalari, şuningdek, radioelektron razvedka - SIGINT tizimlarini örnatiş rejalaştirilgan. Ular elektromagnit muhit haqida maʼlumot yiğiş va uni tahlil qiliş imkonini berişi kerak. Kompleks boşqa manbalardan olinadigan axborotdan foydalanişni ham nazarda tutadi.
