Copernicus iqlim özgarişi böyiça Yevropa xizmati (Copernicus Climate Change Service, C3S) ma’lumotlariga köra, dunyo okeanidagi muz qoplamining maydoni eng past darajagaça qisqardi. 7 fevral holatiga köra, Arktika va Antarktidadagi muz qoplamining umumiy maydoni 16,04 million kvadrat kilometrni taşkil etdi, bu 1979 yildan beri rekord darajadagi eng past darajadir, deya ma’lum qildi C3S 6 mart, payşanba kuni.
Şu bilan birga, Arktikadagi muzliklar maydoni 1991-2020 yillardagi örtaça körsatkiçdan 8 foizga past bölgan va kuzatuvlar tarixidagi eng past darajaga yetgan. Antarktidada dengiz muz qoplami 1991-2020 yillardagi örtaça körsatkiçdan 26 foizga kam.
Biroq, dengiz muzliklarining pasayişi butun dunyo böylab ob-havo, ekotizim va insoniyat uçun jiddiy uzoq muddatli oqibatlarga olib keladi. Qor va muz quyoş nurini aks ettirsa, qoronği okean yuzasi uni özlaştiradi, bu esa global isişni kuçaytiradi.
Fevraldagi örtaça harorat - sanoatlaştirişdan oldingi qiymatdan 1,59 daraja yuqori
Şu bilan birga, C3S xabariga köra, ötgan oy iqlim kuzatuvlari boşlanganidan beri sayyorada qayd etilgan uçinçi eng yuqori harorat bölib, fevral oyidagi örtaça harorat sanoatlaştirişdan oldingi davrga nisbatan 1,59 darajaga yuqori böldi. Avvalo, Şimoliy qutb doirasining şimolidagi mintaqada örtaça harorat ğayrioddiy yuqori bölib, 1991-2020 yillardagi örtaça körsatkiçdan 4 darajaga yuqori bölgan, Şimoliy qutb mintaqasida esa hattoki örtaçadan 11 daraja issiqroq bölgan, deya ma’lum qildi taşkilot.
Şimoliy yarimşarda qişga töğri keladigan dekabrdan fevralgaça bölgan davr bir yil avval örnatilgan antirekordni deyarli takrorladi: butun dunyo böylab örtaça harorat ötgan yilga nisbatan atigi 0,05 °C past edi.
«Global isişning oqibatlaridan biri dengiz muzlarining erişidir», — deydi Örta muddatli iqlim istiqbollari böyiça Yevropa markazi rahbari Samanta Berjyess. Şu bilan birga, ikkala qutbda bir vaqtning özida dengiz muzlari maydonining qisqarişi ayniqsa taşvişli, dedi Britaniya milliy dengiz tadqiqotlari instituti tadqiqotçisi Saymon Jozi. Uning sözlariga köra, yuqori dengiz va atmosfera harorati qişda ham Antarktidada deyarli yangi muz hosil bölmasligiga olib kelişi mumkin.
