Olimlar sayyoradagi eng xavfli muzliklardan biri - Ğarbiy Antarktidada joylaşgan Tueyts muzligi faollaşganini qayd etdi. Ingliz tilidagi manbalarda u köpinça dengiz sathining global kötarilişi xavfi tufayli «Qiyomat kuni muzligi» deb ataladi.
Sönggi sun’iy yöldoş kuzatuvlariga köra, muzlik okean tomonga siljişini tezlaştirdi, yoriqlarning ösişi va muz şelfining zaiflaşgani aniqlandi, ostidagi iliq okean suvlari tufayli faol erişni boşladi.
Mutaxassislarning ta’kidlaşiça: gap «yaqin oradagi halokat» haqida ketmayapti, ammo beqarorlik jarayoni tezlaşmoqda.
Tueyts muzligi qöşni muzlik massalarini uşlab turuvçi tösiq rolini bajaradi. Uning qisman yoki töliq kollapsi quyidagi oqibatlarga olib kelişi mumkin: dunyo okeani sathining taxminan 60-70 sm kötarilişi yoki Ğarbiy Antarktidada zanjirli reaksiyani işga tuşirişi, bu esa uzoq muddatda dengiz sathining bir neça metrga kötarilişi bilan tahdid qiladi.
Olimlar «yaqin yillardagi» falokat haqida emas, balki ön yilliklar ufqidagi xavf haqida gapirmoqda. Biroq, jarayonlarning tezlaşişi qirğoqböyi mintaqalarining moslaşiş vaqti qisqarişini anglatadi.
Tueyts muzligini xalqaro tadqiqot guruhlari köp yillardan beri kuzatib kelmoqda. Yangi ma’lumotlar tasdiqlaydi: ilgari prognoz qilingan ssenariylar kutilganidan tezroq amalga oşa boşlayapti. «Qiyomat kuni muzligi» harakati haqiqatan ham tezlaşmoqda. Bu XXI asrning eng jiddiy iqlim signallaridan biri bölib, uning oqibatlari butun dunyoga ta’sir qiladi.
