Birlashgan Millatlar Tashkiloti Jahon iqtisodiy holati va prognozlari hisobotini e’lon qildi. Unda aytilishicha, global iqtisodiyot xavfli burilish nuqtasiga kelib qolgan. Kuchayib borayotgan savdo tarangliklari va siyosiy noaniqliklar tufayli, ayniqsa AQSh tomonidan joriy etilgan yangi tariflar sababli ishlab chiqarish xarajatlarining keskin oshishi, global ta’minot zanjirlarining izdan chiqishi va moliyaviy bozorlarning beqarorlashuvi xavfi yuzaga kelmoqda.
Savdo va iqtisodiy siyosat borasidagi noaniqlik, geosiyosiy beqarorlik bilan birgalikda, korxonalarni muhim investitsion qarorlarni kechiktirishga yoki qisqartirishga undamoqda.
Bu esa allaqachon mavjud bo‘lgan yuqori darajadagi qarzdorlik va sust mahsuldorlik kabi muammolarni yanada chuqurlashtirib, global iqtisodiy o‘sish istiqbollarini zaiflashtiryapti.
Iqtisodiy o‘sish pasayadi
Jahon yalpi ichki mahsuloti (YaIM) o‘sishi 2025 yilda atigi 2,4 foiz bo‘lishi kutilmoqda. Bu – 2024 yildagi 2,9 foizlik ko‘rsatkichdan, shuningdek, 2025 yil yanvardagi prognozdan 0,4 foiz bandga past.
Global o‘sishning sekinlashuvi, inflatsiya bosimi yuqoriligi va savdo-sotiqdagi muammolar, xususan, savdo o‘sishining 2024 yildagi 3,3 foizdan 2025 yilda 1,6 foizga tushishi kutilayotgani — Barqaror rivojlanish maqsadlariga erishishni jiddiy xavf ostiga qo‘ymoqda.
O‘sish istiqbollarining keng ko‘lamda yomonlashuvi
Bu sekinlashuv rivojlangan va rivojlanayotgan mamlakatlarni birdek qamrab olmoqda.
AQShda iqtisodiy o‘sish keskin sekinlashib, 2024 yildagi 2,8 foizdan 2025 yilda 1,6 foizgacha pasayishi kutilyapti. Bunda yuqori tariflar va siyosiy noaniqlik xususiy investitsiyalar va iste’molga o‘tkazayotgan bosim asosiy omil bo‘ladi.
Yevropa Ittifoqida esa YaIM o‘sishi 2025 yilda 1 foiz atrofida saqlanib qoladi – bu eksportning sustligi va savdo to‘siqlarining ortishi sababli, 2024 yil darajasidan farq qilmaydi.
Xitoyda esa iste’molchilarning ishonchsizligi, eksportga yo‘naltirilgan ishlab chiqarishdagi uzilishlar va ko‘chmas mulk sektoridagi davom etayotgan muammolar fonida o‘sish 4,6 foizgacha pasayadi.
Braziliya, Meksika va Janubiy Afrika kabi bir qancha yirik rivojlanayotgan mamlakatlar ham susaygan savdo-sotiq, kamaygan investitsiyalar va tovar narxlarining tushib ketishi sababli o‘sish prognozlarini pasaytirmoqda.
