Bugun dunyoda eng ko‘p gapirilayotgan so‘zlardan biri – “kritik minerallar”. Ular texnologik taraqqiyotning yuragiga aylanib, energiya saqlashdan sun’iy intellekt, elektrotransport va mudofaa tizimlarigacha bo‘lgan sohalarni harakatga keltirmoqda. Endilikda bu resurslarni chuqur anglaydigan, zamonaviy texnologiyalar bilan ishlay oladigan va xalqaro tajribaga ega kadrlar tayyorlash dolzarb vazifaga aylandi. Shu bois bu resurslarni chuqur tushunadigan, zamonaviy texnologiyalar bilan ishlay oladigan va xalqaro malakaga ega muhandislarni tayyorlash – bugungi kunning ustuvor vazifasidir.
Kritik xomashyo va nodir yer elementlari bugungi global iqtisodiyotda tobora muhim strategik resursga aylanmoqda. Dunyoda texnologik mustaqillik, yashil energetika va innovatsion sanoat tarmoqlarini barpo etish bo‘yicha kechayotgan raqobatda ushbu resurslarga ega bo‘lish va ularni chuqur qayta ishlash imkoniyatiga ega bo‘lgan davlatlargina barqaror rivojlanish sur’atlarini saqlab qolmoqda. Shu jihatdan qaralganda, O‘zbekiston uchun ham geologik boyliklarni birgina xomashyo sifatida emas, balki yuqori qo‘shilgan qiymatga ega strategik kapital sifatida qayta ko‘rib chiqish vaqti keldi.
Texnologik metallar oliy maktabi. TMK nimani maqsad qilmoqda?
O‘zbekiston geologik boyliklar nuqtai nazaridan Markaziy Osiyodagi eng istiqbolli davlatlardan biridir. Ammo ushbu resurslardan samarali va uzoq muddatli foydalanish uchun oddiy geolog emas, balki strategik fikrlaydigan, zamonaviy texnologiyalarni biladigan va xalqaro ko‘nikmaga ega muhandislar, ilmiy tadqiqotchilar, sanoat rahbarlari zarur. Hozirda O‘zbekistonda bu yo‘nalishlarda kadrlar yetishmovchiligi yaqqol sezilmoqda. Mavjud texnik universitetlarda kritik minerallar va nodir metallar sohasiga ixtisoslashgan, xalqaro standartlarga mos mutaxassis tayyorlash amaliyoti deyarli yo‘q.
Texnologik metallar oliy maktabi — mamlakatda ilk bor kritik minerallar bo‘yicha xalqaro darajadagi kadrlar tayyorlashga qaratilgan oliy ta’lim muassasasi hisoblanadi. Bu yerda ta’lim an’anaviy nazariyaga emas, balki amaliyotga, sanoat bilan integratsiyaga asoslanadi.
TMKning ilm-fan va texnik rivojlanish boshqarmasi boshlig‘i Timur Hikmatullayev:
TMK o‘z oldiga yuqori qo‘shilgan qiymatga ega mahsulotlar ishlab chiqarish, chuqur qayta ishlash texnologiyalarini joriy etish, eksport salohiyatini oshirishdek strategik maqsadlar qo‘ygan. Bunday yondashuv albatta, yuqori malakali, zamonaviy bilim va ko‘nikmalarga ega kadrlarga ehtiyojni keskin oshirmoqda. TMK bu ehtiyojni uzoq muddatli, barqaror tarzda qondirish uchun o‘zining kadrlar tayyorlash tizimini yaratmoqda.
