AQŞ prezidenti Donald Tramp ma’muriyatining AQŞ Xalqaro taraqqiyot agentligi (USAID) dasturlarini keskin qisqartiriş haqidagi qarori tufayli 2030 yilga borib, dunyo böylab 14 milliondan ortiq odam nobud bölişi mumkin. Bu haqda Lancet jurnalida çop etilgan tadqiqotda aytilgan.
Xalqaro tadqiqotçilar guruhi 2001 yildan 2021 yilgaça turli sabablarga köra barça yoşdagi odamlarning ölimiga USAID yordam dasturlarining ta’sirini baholaş uçun 133 ta mamlakat va hududlardan, jumladan, past va örta daromadli mamlakatlardan olingan ma’lumotlarni tahlil qildi.
Natijada naşr mualliflari 20 yildan ortiq vaqt davomida USAID dasturlari butun dunyo böylab 91 milliondan ortiq ölimning, jumladan, beş yoşgaça bölgan bolalar örtasida 30 million ölimning oldini olişga yordam bergan degan xulosaga keldi. Boşqa narsalar qatorida, bunday dasturlar bezgak, turli tropik kasalliklar, OIV infeksiyasining asoratlari va boşqa kasalliklardan ölimni kamaytirişga yordam bergan.
«Biz taxmin qilamizki, agar moliyalaştirişni keskin qisqartiriş töğrisidagi qaror bekor qilinmasa, 2030 yilga borib oldini oliş mumkin bölgan ölim holatlari keskin köpayişi mumkin», deyiladi tadqiqotda. Masalan, 2030 yilga borib barça yoşdagi 14 milliondan ortiq odam, jumladan, beş yoşgaça bölgan bolalar orasida 4,5 million ölim bölişi mumkin.
AQŞ Xalqaro Taraqqiyot Agentligi (USAID) 1961 yilda taşkil etilgan. 2025 yilda uning çet el yordami uçun budjeti 42,8 milliard dollarni taşkil qilişi kerak edi. Agentlik, boşqa narsalar qatorida, butun dunyo böylab gumanitar dasturlarni moliyalaştirdi.
Yanvar oyida AQŞ prezidenti Donald Tramp davlat xarajatlarini qisqartiriş siyosati doirasida USAID taşqi yordamini 90 kunga muzlatib qöydi. USAID rahbariyati AQŞ Davlat departamenti nazoratiga ötdi.
AQŞ Davlat kotibi Marko Rubio mart oyida Vaşington USAID dasturlarining 83 foizini töxtatganini e’lon qildi.
