Isroil harbiylari Ğazo şahriga hujum boşladi. Netanyahu hukumati esa HAMAS qabul qilgan sulhni «körib çiqmoqda»

Tongdan buyon Ğazoda Isroil hujumlari va majburiy oçlik oqibatida kamida 81 nafar falastinlik halok böldi. Al-Jazeera muxbiri Hani Mahmud Ğazo şahridan xabar berişiça, Isroil kuçlari şahar içidagi Zaytun mahallasida hamda şimoldagi Jabaliyada hujumlarni kuçaytirmoqda.

«Bu uylarning tizimli tarzda vayron qilinişi natijasida uzluksiz portlaşlarni ham öz içiga oladi. Bu Isroil armiyasining asosiy strategiyasi bölib, yagona maqsadga yönaltirilgan: odamlarni uysiz qoldiriş orqali Ğazoni aholidan böşatiş», dedi Mahmud. «Xalq özlari sönggi haftalarda zörğa topib olgan oziq-ovqatlarini ham, mol-mulklarini ham taşlab ketmoqda», deya qöşimça qildi u.

Netanyahu raisligidagi Isroilning xavfsizlik kengaşi bu oyda Ğazodagi kampaniyani kengaytiriş va Ğazo şahrini egallaş rejasini tasdiqladi. Uruşning ilk bosqiçida Isroil kuçlari Hamas bilan şiddatli köça janglarini aynan şu yerda olib borgan edi. Hozirda Isroil Ğazo sektorining taxminan 75 foizini nazorat qilmoqda.

Isroil rasmiylari Ğazo şahri aholisi uçun evakuatsiya buyruqlari berilişini ma’lum qildi. Quddusdagi yagona katolik çerkovi – Ğazo şahridagi kiçik parişni nazorat qiluvçi Lotin patriarxligi xabar berişiça, çerkov yaqinidagi mahallalarda evakuatsiya xabarnomalari tarqatila boşlangan.

Xalqaro tanqidlar

The Guardian naşrining yozişiça, Isroilning eng yaqin ittifoqçilari hukumatni rejani qayta körib çiqişga çaqirmoqda. Ammo Netanyahu koalitsiyasidagi öta öng kuçlar vaqtinçalik sulhni rad etişga, uruşni davom ettirişga va hududni anneksiya qilişga bosim ötkazmoqda.

Iordaniya taşqi işlar vaziri Ayman Safadi çorşanba kuni Isroilning Ğazodagi hujumi Yaqin Şarqda tinçlik istiqbolini «butunlay yöq qilayotganini» aytdi. Fransiya prezidenti Emmanuel Makron ham bu fikrni takrorlab, rejalaştirilgan hujum «haqiqiy falokat» keltirib çiqarişini va mintaqani abadiy uruş botqoğiga tortişini ta’kidladi.

Germaniya hukumati matbuot kotibi Steffen Meyer esa: «Bu harakatlar qanday qilib barça asirlarni ozod qilişga yoki sulhga olib kelişini tuşuniş tobora qiyinlaşmoqda», dedi.

Isroil çorşanba kuni yana Ğarbiy Sohilda yirik noqonuniy posyolka quriş rejalari tasdiqlanganini ham ma’lum qildi. Isroilning öng radikal moliya vaziri Betsalel Smotriçga köra, bu hududni ikki bölakka böliş — Falastin davlati istiqbolini butkul yöq qilişga qaratilgan.

Buyuk Britaniya boş vaziri David Lammi, agar bu reja amalga oşirilsa, «xalqaro huquqni oçiqçasiga buzadi va ikki davlat yeçimini jiddiy ravişda izdan çiqaradi», dedi.

Hamas esa öz bayonotida Isroilni «aybsiz tinç aholi ustidan davom etayotgan vahşiyona uruşni davom ettiriş»da aybladi.

«Netanyahuning vositaçilar taklifini mensimasligi va javob bermasligi uning har qanday kelişuvni tösayotgan asl sababçi ekanini, [Isroilda] asirlarning hayoti unga qiziq emasligini va ularni qaytarişga jiddiy munosabatda emasligini isbotlaydi», deyiladi Hamas bayonotida.

Oşayotgan qurbonlar va oçarçilik

Hamas arab vositaçilari taqdim etgan 60 kunlik sulh rejasini qabul qilgandi. Reja qolgan garovdagilarning bir qismini ozod qiliş va Isroildagi falastinlik mahbuslarni qöyib yuborişni öz içiga oladi. Isroil hukumati esa 50 nafar qolgan garovdagilarning barçasi birdaniga ozod qilinişi kerakligini aytib, taklifni örganmoqda. Isroil rasmiylari ularning 20 nafarini tirik deb hisoblamoqda.

Sulh kelişuvlari borasidagi yana bir muammo – Hamas uruşni tugatiş evaziga barça qolgan garovdagilarni ozod qilişini bildirgan. Isroil esa Hamas qurolsizlanmagunça uruşni tugatmasligini aytmoqda.

Isroilning harbiy kampaniyasi Ğazo sektorida keng kölamli vayronalikka olib keldi. Uruşgaça bu hududda 2,3 million falastinlik yaşardi. Köplab binolar, jumladan uylar, maktablar va masjidlar vayron qilindi. Harbiylar Hamasni tinç aholi infratuzilmasidan foydalanişda ayblamoqda, Hamas esa buni inkor etmoqda.

Ğazoda Isroil siyosati natijasida keng kölamli oçarçilik yuzaga kelgani va genotsid ayblovlari fonida, xalqaro jamoatçilikning keskin ğazabiga qaramay, Isroil öz qaraşlarini özgartirmayapti. Şu paytda tobora köproq davlatlar Falastin davlatini tan oliş rejalarini e’lon qilmoqda. Şu kunga qadar Isroilning hujumlari oqibatida Ğazoda 62 mingdan ortiq inson halok böldi, ularning 20 mingga yaqini bolalar.

Bundan taşqari, Isroilning oğir blokadasi va davom etayotgan hujumlari oziq-ovqat, yoqilği va dori-darmonlarni butkul tösib qöyganidan Ğazoda oçarçilik xavfi ortib bormoqda.

GISHA - isroillik huquqiy taşkilot Isroil hukumatining Ğazodagi oçarçilik inqirozi böyiça mas’uliyatni kamaytiriş yoki böynidan soqit qilişga qaratilgan bayonotlarini rad etdi. «Isroil harbiy hujumning birinçi kunidan boşlab yordamni kiritiş ustidan nazoratni uruş quroli sifatida işlatib kelmoqda. Isroil Ğazoga yordam yetkazişni deyarli imkonsiz qiladigan şaroitlarni yaratdi va yaratişda davom etmoqda», deyiladi bayonotda.

BMTning Jahon oziq-ovqat dasturi ogohlantirişiça, Isroilning yordam blokadasi fonida Ğazoda töyib ovqatlanmaslik keskin ortmoqda. «Bu şunçaki oçlik emas. Bu — oçarçilik», — deya ta’kidladi taşkilot. U butun umrga ta’sir qiladigan rivojlaniş nuqsonlarini keltirib çiqarişi, immunitetni zaiflaştirişi va «odatdagi kasalliklarni ham ölimga aylantirişi»ni qayd etdi.

BMTning Falastinlik qoçqinlar agentligi ma’lumotiça, Ğazo şahridagi bolalarning qariyb uçdan biri endi töyib ovqatlanmaydi.