Taniqli Amerika psixologi doktor Djon Gottmanning 40 yillik tadqiqotlariga ko‘ra, ajralishlarning asosiy sabablari — kam muloqot, ehtiyojlarni inkor etish va empatiya yetishmasligidir. Ushbu tadqiqotlar asosida shaxsiy hayotda muvozanatni saqlash uchun 7 muhim qoidani e’tiboringizga havola etamiz:
1. O‘zingizni birinchi o‘ringa qo‘ying — bu egoizm emas, ehtiyoj. Juftingiz bilan munosabatlaringiz qanchalik muhim bo‘lmasin, o‘z ehtiyojlaringizni bilish va ularni ifoda etish juda muhim. Psixologlar "o‘zini yo‘qotgan ayol" sindromi haqida gapiradi — bu o‘z ehtiyojlarini unutib, faqat oila uchun yashaydigan ayollar holatidir.
2. Ochiq muloqot — har qanday munosabatning tayanchi. Odamlar dilidagini aytishdan qo‘rqishi munosabatdagi noroziliklarni yig‘ib boradi. Mutaxassislar har hafta 1 marta "emotsional tekshiruv" o‘tkazishni tavsiya qilishadi: ikki tomon bir-biriga hafta davomida nima yaxshi va nima yomon bo‘lganini samimiy aytsin.
3. Haddan tashqari qurbonlik qilish — keyinchalik norozilikka aylanishi mumkin. Ayollar ko‘pincha farzandlar yoki jufti uchun shaxsiy orzularidan voz kechishadi. Ammo bu kechiktirilgan norozilik va stressga sabab bo‘ladi. Balansni saqlash kerak: siz ham insonsiz va hayotingiz siz uchun ham qadrli.
4. Shaxsiy chegaralaringizni aniq belgilang. "Ha" deyish kerak bo‘lmagan joyda "yo‘q" deyish — ichki kuch va o‘z-o‘zini hurmat qilish belgisidir. Agar har doim boshqalar rozi bo‘lishi uchun yashasangiz, ichki yetishmovchilik hissi kuchayadi. Bu munosabatlarga ham salbiy ta’sir ko‘rsatadi.
5. Muvaffaqiyatga hamrohlik qilish — raqobat emas, sheriklik. Ayol va erkak o‘rtasidagi munosabatlar raqobat emas, bir-birini qo‘llab-quvvatlashga asoslangan bo‘lsa, har ikki tomon rivojlanadi. Juftingizning muvaffaqiyatini qo‘llab-quvvatlash bilan birga, o‘z salohiyatingizni ham yo‘qotmang.
6. Fikr almashishda tanqid o‘rniga tushunishga harakat qiling. Munosabatlarda tanqid juda aziyatli ta’sir ko‘rsatadi. Gottman tadqiqotlarida aniqlangan: tanqid va himoya pozitsiyasi — ajralishga olib boruvchi “to‘rt otli”dan biri. Tanqid o‘rniga his-tuyg‘ularingizni bayon qiling: "Sen shunday qilding" emas, balki "Men o‘zimni shunday his qildim" deyishni o‘rganing.









