AQSh prezidenti Donald Tramp Ukraina urushi borasida Moskvaga nisbatan siyosatini keskin o‘zgartirib, Rossiyaning eng yirik ikki neft kompaniyasiga sanksiyalar joriy qildi. Bu esa jahon bozorida neft narxlarining deyarli 5 foizga oshishiga va Hindistonning Rossiyadan import hajmini kamaytirishni ko‘rib chiqishiga sabab bo‘ldi. Bu haqda Reuters agentligi xabar bermoqda.
Sanksiyalar Rosneft va Lukoyl kompaniyalariga qaratilgan. Ular birgalikda jahon neft ishlab chiqarishining 5 foizdan ortig‘ini tashkil etadi. Bu Tramp uchun keskin burilish bo‘ldi — u atigi bir hafta oldin Rossiya prezidenti Vladimir Putin bilan Budapeshtda Ukraina urushini to‘xtatish bo‘yicha sammit o‘tkazishni rejalashtirayotganini aytgandi.
Garchi qisqa muddatda bu Rossiya iqtisodiyotiga kuchli zarba bo‘lmasa-da, bu qadam Trampning Rossiya moliyasini siqish va Kremlni tinchlik kelishuviga majbur qilish niyatini yaqqol ko‘rsatadi.
Savdo manbalarining Reuters’ga aytishicha, bu sanksiyalar ortidan Xitoyning davlatga qarashli neft gigantlari vaqtincha Rossiya neftini xarid qilishni to‘xtatgan. Rossiya dengiz yo‘li orqali neft eksportining eng katta xaridori bo‘lgan Hindiston esa import hajmini keskin kamaytirishga tayyorlanmoqda.
Rossiyaning ikki eng yirik mijozidan talabning pasayishi Moskva neft daromadlariga bosim o‘tkazadi, dunyoning asosiy importchilari esa muqobil manbalarni izlashga majbur bo‘ladi — bu esa global narxlarning oshishiga olib keladi.
Tramp o‘zining navbatdagi siyosiy burilishida chorshanba kuni shunday dedi: “Putin bilan rejalashtirilgan sammit bekor qilindi, chunki u kutilgan natija bermaydi”. U, shuningdek, Putin bilan bo‘lgan “ko‘p yaxshi suhbatlari” hech qanday amaliy natija bermaganidan shikoyat qildi.
“Biz prezident Putin bilan uchrashuvni bekor qildik — bu menga to‘g‘ri kelmagandek tuyuldi. Biz kerakli natijaga erisha olmasdik deb o‘yladim. Shu bois bekor qildim, ammo kelajakda albatta uchrashamiz”, — dedi Tramp Oq uyda jurnalistlarga.
Rossiya esa AQSh sanksiyalarini samarasiz deb atadi.
Uchrashuv bekor qilingan paytda Bryusselda Yevropa Ittifoqi rahbarlari va Ukraina prezidenti Vladimir Zelenskiy Ukraina uchun moliyalashtirish masalasini muhokama qildi, muzlatilgan Rossiya aktivlarini Kiyevga 140 milliard yevrolik (163 milliard dollar) kredit sifatida berish tashabbusi ko‘tarildi. Moskva esa, agar bu aktivlar musodara qilinsa, “og‘riqli javob” berishini aytdi.
