TMK Özbekistonning volfram bozoridagi uluşini oşiradi

Ingiçka boyitiş fabrikasida volfram çiqindilarini qayta işlaş hajmlarini kengaytiriş maqsadida Xitoyning “Xinhai” kompaniyasi bilan hamkorlikda loyiha amalga oşirilmoqda. Uşbu loyiha natijasida volfram konsentrati 300 tonnadan 1050 tonnaga, mahsulot qiymati 18,4 mln dollarga yetkaziladi va 4,1 mln dollar sof foyda olinadi. Buning natijasida 2026 yilda 700 ming, 2028 yilga borib 1,4 million dollar soliq tölanişi kutilmoqda.

Şuningdek, Ingiçka konida amalga oşirilayotgan modernizatsiya işlari doirasida TMK xorijiy investor Xitoyning “Red Persimmon” kompaniyasi bilan hamkorlikda yangi texnologik liniyalar joriy etmoqda. Bu orqali volfram rudasini qazib oliş hajmi yiliga 900 ming tonnaga yetkaziladi. Kon faoliyatini tiklaş natijasida yiliga 1671 tonna volfram konsentratini işlab çiqariş ta’minlanadi, keyinçalik esa işlab çiqariş salohiyatini 5040 tonnaga yetkaziş rejalaştirilgan.

Şuningdek, TMK Turkiyaning “International Gold Madencilik Ltd. Şirketi” bilan hamkorlikda Sautbay volfram konini özlaştiriş loyihasini amalga oşirmoqda. Kon işga tuşişi natijasida 4811 tonna volfram konsentrati işlab çiqariladi.

Hamkorlikdagi işlar natijasida volfram konsentratlari keyinçalik TMKga yetkazilib, metall volfram işlab çiqariş jarayoniga yönaltiriladi. Şu bilan birga, TMK özining xomaşyo salohiyatini kengaytiriş va yangi konlarni işga tuşiriş yönalişida Tomçali va Qoraqiya istiqbolli maydonlarida xalqaro standartlarga muvofiq geologik-qidiruv işlarini amalga oşirmoqda. Xorijiy va xususiy investorlar iştirokida Navoiy viloyati Uçquduq tumanidagi Saritau, Samarqand viloyatidagi Xöjadiq, Yaxton va Kamangaron hamda Qaşqadaryo viloyatidagi Gussay hududlarida geologik tadqiqotlar izçil ravişda davom etmoqda.

Midstream bosqiçida Özbekistonda volframni töliq qayta işlaş zanjirini yaratiş maqsadida kombinat tomonidan Samarqand viloyatida yangi gidrometallurgiya sexini barpo etiş rejalaştirilgan. Bu zamonaviy işlab çiqariş quvvatlarini taşkil etiş uçun TMK Kanada, Avstraliya, Finlandiya va Turkiyaning yetakçi injiniring kompaniyalari bilan hamkorlik orqali ilğor tajribalarni joriy etiş çoralarini körmoqda. Mazkur loyiha töliq işga tuşgaç, 2027 yilda 5000 tonna, 2029 yildan esa 10 000 tonna, 2030 yildan 15 000 tonna volfram konsentrati qayta işlanadi, mahsulot qiymati esa 307.4 mln dollarga yetkaziladi.

Downstream bosqiçi bu qiymat zanjirining eng yuqori nuqtasi va bu nuqtada TMK kritik minerallar sohasida “Made in Uzbekistan” sanoat brendini jahon maydonida mustahkamlaş, mamlakatni texnologik metallar eksporti böyiça işonçli va barqaror hamkorga aylantirişni maqsad qilgan. Bugungi kunda TMK tomonidan volfram briket va ştabiklari, volfram karbidi asosida volonkalar, qattiq qotişmali frezalar va burğilar, volfram elektrodlar, şuningdek, burğilaş asboblari va koronkalar işlab çiqarilmoqda. Kombinat işlab çiqariş jarayonlarini bosqiçma-bosqiç raqamlaştiriş va töliq avtomatlaştiriş, energiya tejamkor hamda ekologik xavfsiz texnologiyalardan foydalaniş hamda ESG va IRMA xalqaro standartlariga mos barqaror sanoat modelini joriy etmoqda. Bu yondaşuv orqali TMK metallni qayta işlab, kelajakni yaratmoqda.

Bugun Özbekistonda işlab çiqarilayotgan yuqori qöşilgan qiymatli volfram mahsulotlari dunyoning yetakçi sanoat mamlakatlariga, xususan, Yevropa va AQŞning nufuzli kompaniyalariga yetkazilmoqda. Şu bilan birga, Yaponiya va Koreya kabi texnologik rivojlangan bozorlarga ham eksport yönalişlarini kengaytiriş böyiça samarali işlar amalga oşirilmoqda.

Yangi sanoat loyihalarining töliq işga tuşişi natijasida xomaşyo yönalişida volfram konsentrat işlab çiqariş hajmi 300 tonnadan 14950 tonnaga, ya’ni 50 barobarga ösadi. Qayta işlaş yönalişida Samarqand va Toşkent viloyatlarida (Çirçiq şahri) gidrometallurgiya sexlari işga tuşişi natijasida volfram angidrid işlab çiqariş hajmi 76 tonnadan 4 860 tonnaga, tayyor mahsulot yönalişida esa volfram metalli işlab çiqariş hajmi 58 tonnadan 1 860 tonnaga yetkaziladi.

Yangi volfram loyihalari nafaqat sanoat yutuği, balki milliy iqtisodiyotning yangi ösiş nuqtasiga aylanib, özining yuqori iqtisodiy samarasini beradi. Unga köra, investitsiya qiymati 103,9 mln dollarga yetadi, mahsulot işlab çiqariş hajmi bugungi 5,5 million dollardan qariyb 280 million dollargaça ösadi, eksport salohiyati esa 2,4 million dollardan 181,5 million dollargaça kötariladi. Şuningdek, loyihalar işga tuşişi natijasida 5000 dan ortiq yangi iş örinlari yaratiladi.

Eng muhim jihatlaridan biri, loyihalarning töliq işga tuşişi natijasida Özbekistonning volfram sohasidagi global uluşi ortib, zaxiralar hozirdagi 2% dan 2030 yilga kelib 5,1% ga, qazib oliş böyiça esa 0,05% dan 14,8% ga oşadi.

Bugun dunyo volfram ta’minot zanjiri böyiça barqaror manbalarni izlamoqda. Ya’ni işonçli, şaffof va texnologik yeçimga ehtiyoji bor. Prezidentimizning strategik va uzoqni köra oliş siyosati tufayli esa Özbekiston bu jarayonda faol iştirokçi sifatida nafaqat xomaşyo yetkazib bermoqda, balki qiymat zanjirining töliq modelini global bozorga taklif etmoqda. Özbekiston texnologik metallar kombinati esa xalqaro volfram ta’minot zanjirini töldirişga qaratilgan loyihalari bilan mamlakatning jahon sanoati uçun işonçli hamkor sifatidagi rolini va global sanoat xaritasidagi örnini mustahkamlaşni maqsad qilgan.

Reklama huquqi asosida