Volodimir Zelenskiy Ukraina, uning Yevropadagi ittifoqchilari va AQSh Vashington tomonidan Rossiya ishtirokida ishlab chiqilgan va Jyeneva hamda Floridadagi muzokaralardan keyin o‘zgartirilgan tinchlik rejasi bo‘yicha muzokaralar davom etayotganini ma’lum qildi. Ukraina prezidenti muzokaralarda Ukraina uchun ustuvor bo‘lgan uchta masalani sanab o‘tgan va bu masalalar bir vaqtning o‘zida eng murakkablaridir: hududlar masalasi, xavfsizlik kafolatlari hamda mudofaa va urushdan keyingi tiklanish uchun pul ajratilishi.
Dushanba kuni Zelenskiy Fransiyaga tashrif buyurib, prezident Emmanuel Makron bilan uchrashdi, yakshanba kuni esa Ukraina delegatsiyasi Floridada muzokaralar o‘tkazib, AQSh davlat kotibi Marko Rubio, Donald Trampning maxsus elchisi Stiv Uitkoff va Amerika prezidentining kuyovi Jared Kushner bilan tinchlik rejasini muhokama qilgandi.
Makron bilan qo‘shma matbuot anjumanida Zelenskiy tinchlik rejasining yakuniy versiyasini kelishish davom etayotgani, hozirga kelib «reja yaxshiroq ko‘rinishga kelgani»ni ta’kidladi.
U tomonlarning yakshanba kungi maslahatlashuvlari olti yarim soat davom etganini xabar qilgan.
«Ochig‘ini aytaman – hududiy masala eng murakkabi, – dedi Ukraina prezidenti. – Pul va tiklanish masalasini esa yevropalik hamkorlarsiz qabul qilish oson emas, chunki pulning o‘zi Yevropada. Menimcha, bu unchalik adolatli emas. Va xavfsizlik kafolatlari masalasida AQSh tomonidan ham, Yevropa tomonidan ham aniqlik bo‘lishi juda muhimdir».
«Men bularni uchta asosiy mavzu, asosiy yo‘llar va bir vaqtning o‘zida trigger ham deb atagan bo‘lardim», – deydi Zelenskiy.
Gap aynan qanday talablar haqida ketmoqda?
OAV ma’lumotiga ko‘ra, rejaning 28 banddan iborat dastlabki versiyasida Rossiyaning Ukraina hududlarini anneksiya qilganini tan olish va Ukraina qurolli kuchlarini Donetsk oblastining Rossiya egallab ololmagan qismlaridan ham olib chiqib ketish haqida gap borgan. Kiyevdagilar bir necha bor bunga yo‘l qo‘yib bo‘lmasligini aytishdi, Ukrainaning Yevropadagi ittifoqchilari ham bunday qadamlarga qarshi chiqishdi.
Tinchlik rejasining birinchi versiyasi Rossiyadan sanksiyalarni bosqichma-bosqich olib tashlashni va mojaro ishtirokchilarini harbiy jinoyatlar uchun amnistiya qo‘llashni ham nazarda tutgan.
