​​​​​​​Uyda o‘tirib daromad topayotgan qishloq kelini: onlayn faoliyat orqali mustaqillikka erishgan 22 yoshli Marjona haqida

Marjona Barotova Navoiy viloyati Qiziltepa tumanida tug‘ilgan, hozir 22 yoshda. Bir farzandning onasi, oilaviy hayotda kelinlik mas’uliyatini bajarayotgan, bir vaqtning o‘zida ta’lim olayotgan va ishlayotgan ayol. U Navoiy davlat pedagogika universitetining sirtqi ta’limida o‘qib, maktabda ona tili va adabiyoti fanidan dars beradi. Shu bilan birga, ijtimoiy tarmoqlarda Telegram bo‘yicha ekspert, administrator, kopirayter va frilanser sifatida faoliyat yuritadi.

Daromad haqidagi o‘ylar qachon paydo bo‘ldi?

«Oilada to‘rt farzandmiz: men, ikki opam va ukam. Sharoitimiz yaxshi bo‘lgan, ota-onam o‘qishimni davom ettirishim uchun barcha imkoniyatlarni yaratib berishgan. Shu sababli avvallari mustaqil daromad haqida jiddiy o‘ylamaganman.

2021 yilda 170 ball bilan sirtqi ta’limga kirganman. Agar o‘sha yili ochiq tanlovga topshirganimda, grantni qo‘lga kiritishim mumkin edi. Ammo taqdir meni shu yo‘lga boshladi va bu yil o‘qishimni tugataman.

Daromad topishga qiziqish 2021 yildan boshlab paydo bo‘ldi. Kontrakt to‘lash, o‘zimni mustaqil qilish va oilamga yordam berish istagi meni harakatga undadi. Dastlab ona tili va matematika fanlaridan tayyorlov darslari o‘tdim, keyin esa Telegram orqali turli faoliyatlar bilan shug‘ullandim. Ushbu jarayonda sovg‘alar, kitoblar va kichik mablag‘lar orqali ilk natijalarni ko‘rdim. Bu esa menga ishonch bag‘ishladi va 2021 yildan buyon ijtimoiy tarmoqlarda faoliyatni to‘xtatmadim.

2022 yilda turmush qurib, farzandli bo‘ldim. 2023 yilda qisqa muddatli ruhiy qiyinchiliklardan keyin yangi imkoniyatlar izlab, Telegram va frilanserlik sohasiga chuqurroq kirib keldim. Bu men uchun ham kasbiy, ham shaxsiy o‘sish bosqichi bo‘ldi».

50 ming so‘mlik ilk daromad va katta burilish

2023 yil noyabrda Marjona onlayn faoliyatni jiddiy boshlagan. Ilk daromadi — 50 ming so‘m. Ammo aynan shu pul unga “men qila olaman” degan ishonchni bergan.

“Ilk daromadimni qo‘limga olgan kunimni hanuz unutolmayman. O‘sha paytda ichimda birgina tuyg‘u bor edi: men eplay oldim. Bu shunchaki pul emasdi, bu — o‘zimga bo‘lgan ishonchning qayta tiklanishi edi. Avvallari bu sohani faqat kuzatib, kontaktlar qo‘shib yurgan bo‘lsam, o‘sha kundan boshlab o‘zimni bu yo‘lga chinakam kirib kelgandek his qildim. Endi bu soha menga begona emas, aksincha, “meniki” ekanini angladim.

Ilk daromadim atigi 50 ming so‘m bo‘lgan. Lekin uning qiymati miqdorida emas, ma’nosida edi. Uni turmush o‘rtog‘imga ko‘rsatib: “Mana, onlayn tarmoq orqali o‘z daromadimni topdim. Men uddalay oldim deganman. Orada esa buyurtmalarimni turmush o‘rtog‘imga ham oshirganman (sohani biroz bilar edilar) Boshlanishida o‘zim ham eplay olishimga ishonmagan edim. Ammo harakat va qat’iyat natija berdi. Bugun ortga qarab, eng katta yutug‘im — bu pul emas, balki “men qila olaman” degan ishonch ekanini anglayman”.

Eng katta to‘siq — o‘zingizga ishonmaslik

«Hayotimda shunday davr bo‘lganki, “Men buni eplay olmayman”, deb o‘ylaganman. Atrofimda ko‘plab insonlar bir ishni uddalayotgandek ko‘rinar, ammo men o‘zimga nisbatan ishonchsiz edim. Hatto, ularning orqasida albatta tanishi, yordamchisi yoki moddiy tayanchi bor, deb hisoblaganman. Shuning uchun ham “bu mening qo‘limdan kelmaydi” degan fikr meni uzoq vaqt ortga tortgan.

Vaqt o‘tib tushundimki, bu yo‘ldan boshqa insonlar ham oddiy harakat, ishonch va tinimsiz mehnat orqali o‘tayotgan ekan. Asosiysi — o‘z ustida ishlash va taslim bo‘lmaslik.

Men turli kurslarda o‘qishni boshladim, ayollar davrasiga qo‘shildim. O‘rganish, muloqot va tajriba almashish orqali o‘zimga bo‘lgan ishonchim asta-sekin qayta tiklana boshladi. Eng muhimi, o‘z fikrimni ochiq aytishni, odamlar orasida o‘z nuqtai nazarimni himoya qilishni o‘rgandim».

Vaqtni boshqarish: oila va ish o‘rtasidagi muvozanat

«Bugungi kunda vaqtni to‘g‘ri boshqarish har bir inson, ayniqsa ayollar uchun muhim masalaga aylangan. Oila, farzand tarbiyasi, ish va shaxsiy rivojlanish — bularning barchasi bir vaqtda e’tibor talab qiladi. Shu sababli, kundalik hayotda eng muhim vazifalarni ajrata bilish va ustuvorlikni to‘g‘ri belgilash muhim ahamiyatga ega. Shaxsiy tajribamdan kelib chiqib aytishim mumkinki, men uchun birinchi o‘rinda har doim oila turadi. Agar ish buyurtmalari yoki onlayn faoliyat bilan bog‘liq vazifalar bo‘lsa-yu, shu paytda turmush o‘rtog‘imga yoki farzandimga e’tibor kerak bo‘lsa, ishni keyinroqqa qoldirib, avvalo oilaviy masalalarni hal qilaman. Chunki vaqt o‘tadi, lekin farzandning bugungi e’tibori va mehrga bo‘lgan ehtiyoji ortga qaytmaydi. Vazifalarni bajarishda “qaysi biri hozir muhim?” degan savolga javob topishga harakat qilaman. Ba’zi ishlar shoshilinch bo‘ladi, ayrimlarini esa biroz keyinga surish mumkin. Shu tahlil orqali kun davomida qilinadigan ishlarimni tartibga solaman. Masalan, qaynonam farzandimga qarab turadilar, turmush o‘rtog‘im esa jonli efir paytida bolam bilan shug‘ullanadilar. Ba’zida ovqatlanishga ulgurmasam, kasal bo‘lsam yoki ish jarayonida bo‘lsam, ovqatimni ham olib kirib berishgan paytlar bo‘lgan. Xulosa qilib aytganda, vaqtni boshqarish — bu hammasiga birday ulgurish emas, balki hayotdagi eng muhim narsalarga to‘g‘ri vaqtda e’tibor bera olishdir. Oila va ish o‘rtasidagi muvozanatni saqlash esa nafaqat samaradorlikni oshiradi, balki ichki xotirjamlikni ham ta’minlaydi».

Uyda o‘tirib daromad topishni xohlovchilar uchun tavsiyalar

«Uyda daromad topishni o‘ylayotganlar, avvalo, birdan boyib ketaman yoki qisqa vaqt ichida katta narsalarni olaman degan xomxayollarga berilmasliklari kerak. Bunday xayollar ko‘pincha insonni noto‘g‘ri yo‘nalishga olib keladi yoki harakatni to‘xtatishga sabab bo‘ladi. Men tavsiya qilamanki, har bir inson avvalo o‘ziga aniq ish reja tuzsin. Qayerdan boshlaydi, nimalarga harakat qiladi, qanday ko‘nikmalarni o‘rganadi — bularning barchasi belgilangan bo‘lsa, ish davomiy bo‘ladi. Reja bilan birga intizom va unga amal qilish ham muhim. Boshlanish bosqichida qo‘rquvga berilmaslik, birinchi urinish muvaffaqiyatsiz bo‘lsa ham tushkunlikka tushmaslikni tavsiya qilaman. Masalan, birinchi urinishda ish sizga mos kelmayotganday tuyulishi yoki natija kutganingizdek bo‘lmasligi mumkin. Bunday holatda darhol voz kechmaslik va harakatni davom ettirish muhim. Shuningdek, o‘rganishni bepul manbalardan boshlashni tavsiya qilaman. Masalan, Telegramdagi “kanal xazinasi” bo‘limi yoki bepul darsliklar va matnli qo‘llanmalar orqali boshlang‘ich bilimlarni olish mumkin. YouTube'da ham daromad topish bo‘yicha yuzlab bepul videodarslar mavjud. Men shuni tavsiya qilamanki, avvalo bepul o‘rganib, o‘zingiz sinab ko‘ring. Shu bilan birga kichik daromadga chiqib, soha sizga mos kelishini tushunganingizdan so‘nggina, ustoz yoki pulli kurslarda chuqurroq o‘rganishni davom ettiring. Xulosa qilib aytganda, uyda daromad topish imkoniyati mavjud, biroq buning uchun reja, intizom, sabr va uzluksiz harakat zarur. Har bir inson o‘z harakati bilan natijaga erisha oladi».