Egizaklar Syao Syao va Ley Leyni oxirgi bor ko‘rib qolish uchun odamlar uch yarim soatgacha navbatda turishgan. Bu pandalar 2021 yil Yaponiyada, Tokio hayvonot bog‘ida tug‘ilgan, ammo Xitoy mulki hisoblanadi – XXR nafaqat sovg‘a qilib berilgan pandalar, balki ularning avlodlariga ham egalik huquqini o‘zida saqlab qoladi.

1949 yilda Xitoy Xalq Respublikasi tuzilganidan buyon Xitoy pandalarini ezgu niyat belgisi sifatida boshqa mamlakatlarga berib keladi (ammo o‘z mulkini qaytarib berishni ham talab qilishi mumkin). Buning evaziga qabul qiluvchi davlatlar bir juft panda uchun yiliga 1 mln dollar atrofida to‘lov qilishi kerak bo‘ladi.

Yaponiya poytaxti rasmiylari Xitoy hukumatidan bu pandalar o‘rniga boshqalarini yuborishni so‘raganiga qaramay, Pekindagilar bunday reja yo‘qligini bildirishgan.

Pandalar samolyotda Xitoyga olib boriladi, u yerda dastlab karantinda saqlanadi, keyin esa Sichuan provinsiyasidagi ushbu hayvonlar populyatsiyasini o‘rganish va saqlash markazida oilaning yana bir vakili Syan Syan bilan uchrashishadi.

Endi Yaponiya pandalarsiz qoladimi?

Yaponiyaga ilk pandalar 1972 yilda, ikki mamlakat munosabatlari normallashganida sovg‘a qilingan. Endi Yaponiya so‘nggi yarim asrdan ortiq vaqt davomida ilk bor pandalarsiz qolmoqda. Hozir esa mamlakatlar o‘rtasidagi munosabatlar murakkablashdi, ayniqsa Yaponiya bosh vaziri Sanae Takaichi agar Xitoy Tayvanga hujum qiladigan bo‘lsa, Yaponiya qurolli kuchlari vaziyatga aralashishiga to‘g‘ri kelishini aytganidan keyin.

Pekin mustaqil boshqaruvga ega ushbu orolni o‘z hududining bir qismi sifatida ko‘radi va vaqti kelib orolni kuch ishlatgan holda o‘z tarkibiga «qo‘shib olishi»ni istisno etmaydi.

Shu oy boshida Xitoy Yaponiyaga nodir metallar bilan bog‘liq mahsulotlar eksportiga cheklovlarni kuchaytirdi, dengiz mahsulotlari importini esa to‘xtatdi.

Pekin o‘z fuqarolarini Yaponiyaga safar qilish to‘g‘ri qaror bo‘lmasligi haqida ogohlantirgan. Yaponiya turizm vaziri Yasusi Kanekoning so‘zlariga ko‘ra, o‘tgan oyda Yaponiyaga kelgan xitoylik sayyohlar soni o‘tgan yilning shu davriga nisbatan deyarli ikki baravarga – taxminan 330 ming kishigacha kamaygan.

«Ularni eslab qolish uchun keldik»