Yil sayin AQŞga ösib borayotgan budjet taqçilligini moliyalaştiriş uçun yanada köproq davlat obligatsiyalarini joylaştirişga töğri kelmoqda.

Uşbu qarzni ham içki, ham xorijiy investorlar sotib oladi. Şu bilan birga, AQŞ davlat obligatsiyalarining xorijiy egalari ularning umumiy hajmidagi rekord 9,4 trillion dollarga egalik qilmoqda. Umuman olganda, Yevropa mamlakatlari xorijiy mulkdagi Amerika qarzining qariyb 40 foizini nazorat qiladi.

Yangi infografikada AQŞ Moliya vazirligi ma’lumotlari asosida qaysi mamlakatlar AQŞ qarziga egalik qilişi körsatilgan. Amerika davlat qoğozlarining eng yirik xorijiy egasi — Yaponiya: uning uluşiga 1,2 trillion dollar töğri keladi.

Foto: Visual Capitalist

2019 yilda Yaponiya Xitoyni ortda qoldirgan — bu ön yil avvalgi holat bilan soliştirganda sezilarli özgariş böldi: öşa paytda Xitoy deyarli 1,3 trillion dollarlik Amerika qarzini qölida uşlab turgan edi. Şundan buyon Xitoy qölidagi AQŞ davlat obligatsiyalari hajmi deyarli ikki barobarga kamaydi, yapon sarmoyalari esa ança yumşoqroq ösdi — xuddi şu davrda taxminan 61 milliard dollarga.

Keyingi örinda 888,5 milliard dollarlik AQŞ federal qarziga egalik qilayotgan Buyuk Britaniya turadi. Oxirgi 12 oyda uning sarmoya hajmlari ikki xonali sur’atlarda ösdi — bu tendensiya Yevropa davlatlarining qator boşqa vakillariga ham xos, jumladan Belgiya, Fransiya va Norvegiyaga.

Ayni paytda BRIKS mamlakatlari, aksinça, öz pozitsiyalarini faol qisqartirdi. Braziliyadagi Amerika obligatsiyalari hajmi 27 foizga kamaygan bölib, bu Hindiston (–20 foiz) va Xitoy (–11 foiz)dagi qisqarişdan ham tezroqdir. Şu bilan birga, 2025 yil oxirida markaziy banklarning global zaxiralarida oltin uluşi birinçi marta 1996 yildan buyon AQŞ davlat obligatsiyalarining uluşidan oşib ketdi.

Amerika davlat obligatsiyalariga talab köplab murakkab omillar ta’sirida şakllansa-da, 2025 yil tendensiyalar orasidagi tobora katta tafovutni yaqqol namoyon qildi. AQŞning an’anaviy ittifoqçilari öz sarmoyalarini oşirişda davom etar ekan, boşqa mamlakatlar zaxiralarini tobora faolroq diversifikatsiya qildi. Bu, ehtimol, geosiyosiy mulohazalar ta’siri kuçayib borayotganini aks ettiradi.