Qaysi davlatlarda aholi poytaxtda jamlangan? (Xarita)

Yangi xarita har bir mamlakat shahar aholisining qaysi qismi uning eng yirik shahrida yashashini ko‘rsatadi. Bu orqali qayerda megapolislar hal qiluvchi o‘rin tutishini, qayerda esa aholi ancha teng taqsimlanganini ko‘rish mumkin. Ma’lumotlar Jahon banki statistikasiga asoslangan.

Jahon miqyosida shahar aholisining atigi 16 foizi o‘z mamlakatidagi eng yirik shaharda yashaydi. Bu esa ko‘pchilik davlatlarda aholi va iqtisodiy faoliyat bitta shaharda emas, balki bir nechta shahar markazlari o‘rtasida taqsimlanganini anglatadi.

Ro‘yxatni shahar-davlat Singapur, shuningdek Xitoyning ikki maxsus ma’muriy hududi — Hongkong va Makao boshqaradi. Shu bilan birga, Xitoy, Hindiston, Rossiya va AQSh kabi ulkan davlatlarda eng yirik shaharda mamlakat aholisining 10 foizdan kam qismi istiqomat qiladi.

Hatto bir xil mintaqaning o‘zida ham farqlar sezilarli bo‘lishi mumkin. Buyuk Britaniya, Ispaniya va Fransiya aholisining taxminan beshdan bir qismi poytaxt va eng yirik shaharlarda yashaydi. Germaniya va Polshada esa aholi ancha muvozanatli taqsimlangan.

Yevropa Ittifoqining 27 davlati ichida eng yuqori konsentratsiya Boltiqbo‘yi mamlakatlarida kuzatiladi: Estoniya va Latviyada aholining 47–48 foiz qismi poytaxtlar — Tallin va Rigada yashaydi.

Shimoliy va Janubiy Amerika dunyodagi eng yirik shaharlar vatani hisoblanadi, jumladan San-Paulu, Mexiko, Nyu-York va Toronto. Biroq hatto bu ulkan aglomeratsiyalar ham ko‘p hollarda mamlakat aholisining Lima, Asunson yoki Montevideo kabi poytaxtlarga nisbatan kamroq ulushini birlashtiradi.

Mintaqaning ko‘plab mamlakatlarida — masalan, Argentina va Kolumbiyada mustaqillikka erishilganidan buyon hokimiyat va resurslarni markazlashtirish yoki markazdan chiqarish masalasi yuzasidan munozaralar davom etmoqda.