Vengriyada ushlangan ukrainaliklar vatanga qaytdi

Pul yuvishda gumon qilinib Vengriyada ushlangan Ukrainaning “Oshchadbank” davlat bankining yetti nafar inkassatori vatanga qaytishga muvaffaq bo‘ldi. Bu haqda 6 mart, juma kuni Ukraina tashqi ishlar vaziri Andrey Sibixa X ijtimoiy tarmog‘ida yozdi.

“Men prezident Zelenskiyga Budapeshtda ushlab turilgan yetti nafar Ukraina fuqarosini ozod qilishga erishganimiz haqida axborot berdim. Ular hozir xavfsiz joyda va Ukraina chegarasini kesib o‘tdi”, — deb yozdi Ukraina tashqi siyosat idorasi rahbari, postga videoni ham ilova qilgan holda.

Payshanba kuni Vengriyada Ukrainaning “Oshchadbank” davlat bankiga tegishli ikki avtomobil ushlangan edi, ularda 40 million dollar, 35 million yevro va to‘qqiz kilogramm oltin bo‘lgan. Pul yuvish gumoni bilan jinoyat ishi qo‘zg‘atildi. Vengriya hukumatining bayonotiga ko‘ra, pul va oltin tashish go‘yoki Ukraina Xavfsizlik xizmati (UXX)ning sobiq generali va harbiy tajribaga ega yana bir necha shaxs rahbarligida amalga oshirilgan.

Vengriya tashqi ishlar vaziri Peter Siyyarto Kiyevdan zudlik bilan izoh talab qildi va mamlakat orqali naqd pul tashilishi “ukrain harbiy mafiyasi bilan ehtimoliy aloqalar haqida jiddiy savollar tug‘dirishi”ni aytdi. Siyyartoning ta’kidlashicha, yanvardan beri Vengriya orqali 900 million dollar (778 million yevro) va 420 million yevro naqd pul, shuningdek 146 kilogramm oltin olib o‘tilgan. “Agar bu haqiqatan ham banklar o‘rtasidagi tranzaksiya bo‘lsa, nega u pul o‘tkazmasi orqali amalga oshirilmagan?” — deb yozdi u va Vengriya hokimiyati “chuqur tekshiruv o‘tkazishi”ni qo‘shimcha qildi.

“Oshchadbank” esa uning inkassatorlari “Oshchadbank” va Avstriyadagi “Rayffayzenbank” o‘rtasida chet el valutasi va bank metallarini muntazam ravishda tashishini bildirdi. Xabar qilinishicha, yuk xalqaro tashish qoidalari va amaldagi Yevropa bojxona tartib-taomillariga muvofiq rasmiylashtirilgan.

Sibixa avvalroq Vengriyada yetti nafar Ukraina fuqarosining ushlanishini “davlat terrorizmi va reket” deb atagan edi. Ukraina Milliy banki (UMB) Budapeshtdan ukrain inkassatorlarini darhol ozod qilishni talab qildi. Keyinroq ular Vengriyadan chiqarib yuborilishi ma’lum bo‘ldi.

Ukraina Tashqi ishlar vazirligi ukrainaliklarga Vengriyada xavfsizlik kafolatlanmasligini bildirdi va ularni qo‘shni mamlakatga safar qilishdan, shuningdek Vengriya hududidan tranzit o‘tishdan tiyilishga chaqirdi. Bundan tashqari, Kiyev diplomatik idorasi Vengriyada Ukraina va Yevropa biznesi uchun ham “o‘zboshimchalik tahdidlari”ni ko‘rmoqda.

Kiyev va Budapesht o‘rtasidagi munosabatlar so‘nggi kunlarda jiddiy tarzda yomonlashdi. Bunga Vengriyaning Ukraina uchun 90 milliard yevro miqdoridagi Yevropa Ittifoqi krediti ajratilishini to‘sib qo‘ygani sabab bo‘ldi. Budapesht bu qarorini Kiyev Ukraina hududi orqali o‘tuvchi “Drujba” neft quvuri orqali Rossiya neftini Vengriyaga yetkazib berishni qayta tiklashdan bosh tortgani bilan izohladi. Kiyev esa neft quvuri Rossiya hujumlari oqibatida shikastlanganini aytmoqda, ammo uni ko‘zdan kechirish uchun Yevropa Ittifoqi va Vengriya vakillarini kiritishga ruxsat bermagan.

5 mart kuni Volodimir Zelenskiy amaldorlar uchun o‘tkazilgan brifingda, “90 milliard yevroga to‘sqinlik qilayotgan odam”ning manzilini Ukraina qurolli kuchlariga berishi mumkinligini, ular u bilan “o‘z tilida gaplashishini” aytgan edi. Bu bayonot Viktor Orban hukumati tomonidan ham, Vengriya muxolifati va Yevropa komissiyasi tomonidan ham qattiq tanqidga sabab bo‘ldi.