Vashington Eron bo‘yicha ultimatum muddatini uzaytirdi

AQSh prezidenti Donald Tramp Eronning energetika obektlariga zarba berishni o‘n kunga kechiktirganini, bu vaqt ichida Tehron bilan muzokaralarning yangi bosqichini o‘tkazishni istayotganini ma’lum qildi. Tramp 26 mart, payshanba kuni o‘zining Truth Social ijtimoiy tarmog‘ida yozishicha, bu qarorni u Eron hukumati iltimosiga ko‘ra qabul qilgan. Uning ta’kidlashicha, Vashington bilan Tehron o‘rtasida harbiy harakatlarni to‘xtatish bo‘yicha “juda yaxshi” muzokaralar davom etmoqda. Oq uy rahbarining so‘zlariga ko‘ra, ezgu niyat belgisi sifatida Eron allaqachon Pokiston bayrog‘i ostidagi o‘nta neft tankerini Ho‘rmuz bo‘g‘ozi orqali o‘tkazib yuborgan.

Bir kun oldin Eron rasmiylari Tehron bilan oldindan kelishilgan holda “do‘st bo‘lmagan davlatlar” qatoriga kirmaydigan mamlakatlar — Pokiston, Xitoy, Rossiya, Hindiston va Iroq kemalariga Ho‘rmuz bo‘g‘ozi orqali o‘tishga ruxsat berilishini bildirgan edi.

Bundan avval Tramp, agar Islom Respublikasi Ho‘rmuz bo‘g‘ozini to‘sishni to‘xtatmasa, Eronning energiya obektlariga zarba berishi bilan tahdid qilgan edi. Mazkur bo‘g‘oz orqali Fors ko‘rfazi mamlakatlaridan neft va gaz tashiladi.

Oq uy tomonidan dastlab belgilangan ultimatum muddati 28 mart, shanba kuni tugashi kerak edi. Biroq 23 mart kuniyoq Tramp Eron bilan muzokara o‘tkazish uchun ehtimoliy zarbalarni besh kunga kechiktirishini aytgan edi. Tehron esa, o‘z navbatida, Vashington bilan muzokara olib borayotganini rad etmoqda.

25 mart, chorshanba kuni ma’lum bo‘lishicha, AQSh Pokiston orqali Eronga urushni to‘xtatishga oid 15 banddan iborat rejani yetkazgan. Ushbu rejada to‘liq yadroviy dasturdan voz kechish, Ho‘rmuz bo‘g‘ozi ustidan nazoratdan voz kechish hamda Livandagi “Hizbulloh” guruhini qo‘llab-quvvatlashni to‘xtatish kabi talablar bor edi.

The Wall Street Journal (WSJ) gazetasi ma’lumotiga ko‘ra, Eron bunga javoban qarshi talablar ro‘yxatini ilgari surgan. Jumladan, u Fors ko‘rfazi davlatlaridagi barcha Amerika harbiy bazalarini yopishni, AQSh va Isroilning Eronga bergan zarbalari uchun tovon to‘lanishini hamda Ho‘rmuz bo‘g‘ozi orqali o‘tayotgan tijorat kemalaridan to‘lov undirishni talab qilmoqda.

Isroil mudofaa armiyasi (TSAHAL) Eron siyosiy rahbariyatining yuqori lavozimli vakillarini yo‘q qilish amaliyotlarini davom ettiradi. Bu haqda 26 mart kuni mamlakat qurolli kuchlari matbuot kotibi Efi Defrin ma’lum qildi.

“Biz Isroilga tahdid solgan har bir shaxsni ta’qib qilishda davom etamiz”, — deya ogohlantirdi Defrin.

Bundan avval Isroil mudofaa vaziri Israel Kats TSAHAL Ho‘rmuz bo‘g‘ozini to‘sib qo‘yish uchun mas’ul bo‘lgan Islom inqilobi muhofizlari korpusi (IIMK) harbiy-dengiz kuchlari qo‘mondoni Alirizo Tangsiriyni o‘ldirishga muvaffaq bo‘lganini aytgan edi. Eron hozircha uning halok bo‘lganini rasman tasdiqlagani yo‘q.