“Orion” Yer orbitasidan chiqib, Oy sari yo‘l oldi

Oyga parvoz qilayotgan, bortida to‘rt nafar astronavt bo‘lgan “Orion” kosmik kemasi “Artemida-2” (Artemis II) missiyasi doirasida Yer orbitasidan chiqib, uning tabiiy yo‘ldoshi tomon yo‘naldi. Payshanba, 2 aprel kuni AQSh sharqiy sohili vaqti bilan soat 19:49 da (Grinvich vaqti bilan 23:49, Markaziy Yevropa vaqti bilan 00:49) kema dvigatellariga translunar injyeksiya impulsi berildi. Bu esa “Orion”ga Yer orbitasidan chiqish uchun yetarli tezlanishni ta’minladi.

AQSh Milliy aeronavtika va fazoni tadqiq etish boshqarmasi (NASA) ma’lumotiga ko‘ra, dastlabki hisobotlar ushbu bosqich rejada ko‘zda tutilganidek amalga oshganini ko‘rsatmoqda. Shu tariqa, missiya start olganidan to uning Oy tomon parvozi boshlangunga qadar biroz ortiqroq 25 soat vaqt o‘tdi.

“Artemida-2” lunar missiyasi doirasidagi “Orion” kosmik kemasi 1 aprel kuni AQSh sharqiy sohili vaqti bilan soat 18:35 da Florida shtatidagi Kanaveral burunidan uchirildi. Uning ekipaji 10 kun ichida Oyni aylanib chiqib, Oy yuzasiga qo‘nmasdan Yerga qaytishi kerak. Yer yo‘ldoshi qariyb 400 ming kilometr uzoqlikda joylashgan. Bundan oldingi Oyga parvoz 50 yildan ortiq vaqt avval — 1972 yil 7 dekabrda “Apollon-17” kosmik kemasida amalga oshirilgan edi.

“Orion”ning yangi uchirilishi AQShning yangi Oy dasturi tarixidagi ikkinchi bosqich bo‘ldi. 2022 yil dekabrida dasturning birinchi bosqichi — “Artemida-1” yakunlangan edi: “Orion” sinov tariqasida, uchuvchisiz rejimda Oyga parvoz qilib, uning orbitasida bir necha hafta bo‘lgan va Yerga qaytgan.

Dasturning uchinchi bosqichi — “Artemida-3” doirasida esa insonlar Oyga qo‘ndirilishi kerak.

“Orion”ning hozirgi ekipaji tarkibida Rid Uayzman, Jyeremi Xansen, Kristina Kox va Viktor Glover bor. Glover Oy missiyasida ishtirok etayotgan birinchi afroamerikalik, Kox esa bunday missiyada qatnashgan birinchi ayol-astronavt bo‘ldi.

NASA “Artemida” dasturi tuzilganini 2019 yilda e’lon qilgan edi. Uning maqsadi — AQShni Oyga qaytarish, muntazam pilotli missiyalarni yo‘lga qo‘yish va Marsga parvozlar uchun oraliq baza yaratishdan iborat.