Mutaxassislar ogohlantirmoqda: navbatdagi global pandemiya xavfi ortib bormoqda, dunyoning unga tayyorgarligi esa pasaymoqda.

Hisobotning asosiy xulosalari:

  • Yuqumli kasalliklarning tarqalişi tez-tez va halokatli tus oldi. Ularning salomatlik, iqtisodiyot va jamiyatga ta’siri kuçaymoqda, jamiyatning tez tiklaniş qobiliyati esa pasaymoqda.
  • COVID-19 pandemiyasidan keyingi islohotlar yetarli bölmadi. Pandemiya jamğarmasi taşkil etilgani, JSST yangi dasturlari va pandemiya kelişuvi böyiça muzokaralar olib borilayotganiga qaramay, taraqqiyot ösib borayotgan xavf-xatarlardan ortda qolmoqda.
  • Kambağal mamlakatlarda vaksinalar, test va dori-darmonlardan foydalaniş imkoniyati sekinlaşdi. Masalan, Mpox'ga qarşi vaksinalar muhtoj mamlakatlarga deyarli ikki yildan söng yetib bordi - bu koronavirus davridagiga qaraganda sekinroq.
  • Geosiyosiy keskinlik, iqlim özgarişi, bioxilma-xillikning yöqolişi, ommaviy migratsiya va institutlarga bölgan işonçning pasayişi dunyoni yanada zaiflaştirmoqda.

«Biz har bir inqirozdan yanada bölingan holda, ilm-fan va hokimiyatga bölgan işonçga putur yetkazgan holda çiqyapmiz. Bu bizning navbatdagi tahdidga jamoaviy tayyorgarligimizni sezilarli darajada zaiflaştiradi», deb ta’kidlaydi hisobot mualliflari.

Himoya uçun uçta asosiy ustuvor yönaliş taklif qilingan:

  • Sun’iy intellekt va turli sohalardan (soğliqni saqlaş, ekologiya, iqtisodiyot) olingan ma’lumotlardan foydalangan holda pandemiya xavfini monitoring qilişning mustaqil tizimini yaratiş.
  • Vaksinalarni mintaqaviy işlab çiqariş va texnologiyalarni uzatiş orqali qarşi çoralardan adolatli foydalanişni ta’minlaş.
  • Barqaror va tezkor moliyalaştiriş - şu jumladan «nolinçi kundan» boşlab javob beriş mexanizmlari.

Bu dunyo uçun nimani anglatadi?

Mutaxassislarning ta’kidlaşiça, COVID-19 pandemiyasidan keyingi sezilarli sarmoyalarga qaramay, dunyo sezilarli darajada xavfsiz bölmadi. Keyingi pandemiya yanada qutblangan, qarzga botgan va kamroq jipslaşgan jamiyatga zarba berişi mumkin.

Hisobot Jahon soğliqni saqlaş assambleyasining 79-sessiyasi arafasida e’lon qilindi va mamlakat rahbarlarini aniq harakatlarga undaşga qaratilgan.