Afrikacha master-klass: Kabo-Verdedan nimalarni o‘rganish kerak?

JChda ilk katta sensatsiya qayd etildi. Afrikaning Kabo-Verde jamoasi musobaqa favoriti Ispaniya bilan o‘yinda 0:0 hisobida durang o‘ynadi. Butun o‘yin davomida hujum qilgan «Qizil furiya» endilikda bemalol zamonaviy futbol afsonasi deyishga arziydigan Vozinya darvozasiga yo‘l topa olmadi. Bu o‘yin posbonga shunaqa katta mashhurlik olib keldiki, uning Instagramʼdagi o‘quvchilari soni 56 mingdan qariyb 6 milliongacha yetdi.

Ilhom beruvchi qahramonlar

Ispaniya va Kabo-Verde o‘yinidan avval ko‘pchilikni ikkita savol o‘ylantirayotgandi: Yamal o‘yinga tusharmikin? Ispaniya Germaniyadan ko‘proq gol urarmikin? Lekin kutilmalar o‘zini oqlamadi. De la Fuente shogirdlari total dominantlik qilib ham gol ura olmadi. Hatto Ferran Torres gol urolmadi, shundan bilib olavering o‘yin qanday omadsiz kechganini.

Ispanlarning Yevro finalidagi g‘alaba golini urgan Mikel Oyarsabal esa dastlabki 30 daqiqada biror marta to‘pga tegmay, JChlari antirekordini o‘rnatdi. Ispaniya bu o‘yinda eng ko‘p gol urish bo‘yicha rekord qo‘yishini taxmin qilishgandir, lekin bunaqa antirekordni hech kim kutmagani aniq. Qishloqdagi o‘yinlarda hamma bilan janjallashadigan bolalarga hech kim to‘p uzatishni istamasdi, kecha «Real Sosiyedat» hujumchisi shu ahvolga tushdi.

Ispaniya butun o‘yin davomida 23 marta darvoza sohasiga zarba yo‘lladi, ulardan 8 tasi aniq chiqdi. Kabo-Verde esa bittagina aniq zarba bera oldi. To‘p nazorati ham Ispaniyaga xos: 62 ga 38. Ba’zi manbalar ispanlar bundan ham ko‘proq to‘p nazorat qilganini ko‘rsatgan. Uzatmalar soni-yu, aniqligini taqqoslab ham bo‘lmaydi. Lekin afrikaliklar darvozasini qo‘riqlagan Portugaliya ikkinchi divizion jamoasi darvozaboni Vozinya shu kuni ispanlarga qarshi Buffonga aylandi. Yamal ham, Pedri ham, Ruis ham, hatto Ferran Torres ham uning darvozasiga yo‘l topa olmadi.

Yana bir statistikaga e’tibor bering, Kabo-Verde o‘yin davomida faqat bir marta qoida buzdi. Bunaqasi 1966 yildan beri mundiallarda qayd etilmagandi. O‘yinni ko‘rmaganlar afrikaliklar antifutbol evaziga natijaga erishgan deb o‘ylashi mumkin, lekin aslo bunday bo‘lmadi. Ular himoyada ishonchli o‘ynashdi, ko‘p vaziyatlarda mudofaadan paslar bilan chiqishdi, to‘pni to‘g‘ri kelgan tomonga tepib yuborishmadi.

Biz o‘rganishimiz kerak

Ispaniyaga bardosh bergan Kabo-Verde ko‘p jamoalarning o‘ziga bo‘lgan ishonchini oshirib yubordi. O‘zbekiston milliy jamoasi ham bu jamoadan o‘rganadigani ko‘p, menimcha. Murabbiylarimiz bu o‘yinni ko‘rib tahlil qilishlariga shubham yo‘q. E’tibor qilgan bo‘lsangiz, Kabo-Verde qo‘rqinchli Ispaniya bilan o‘yinda shunchaki toqat qilib, o‘yin tugashini kutib chidab o‘ynamadi. Favqulodda xotirjamlik bilan kuchli raqib hujumlarini qaytardi. Bunaqa xotirjamlik guruhdagi kuchli raqiblarimizga qarshi o‘yinlarda biz uchun juda kerakli omil bo‘ladi.

Qahramon Vozinya

O‘yin qahramoni, shubhasiz, afrikaliklar darvozaboni Vozinya bo‘ldi. Portugaliya ikkinchi divizionida o‘ynovchi 40 yoshli darvozabon seyvlari bilan Yamal va jamoasidan ochko tortib oldi. O‘yindan keyin uning Instagramʼdagi kuzatuvchilari aql bovar qilmas darajada oshib ketdi. Uni o‘yindan avval 56 ming odam kuzatgan bo‘lsa, hozir folloverlari soni 6 millionga yaqinlashdi. JCh ana shunaqa katta musobaqa, birgina o‘yin, birgina epizod sening faoliyatingni tubdan o‘zgartirib yuboradi. Ishonchim komil, endi dunyoda ham Kabo-Verde degan davlatning imiji keskin oshdi, bu ajoyib davlatga boradigan sayyohlar soni ham oshsa kerak. Ko‘ryapsizmi, Eldor boshchilik qahramon futbolchilarimiz bizni qanaqa katta dunyo festivaliga olib chiqqanini?

O‘yindan keyin Vozinya ko‘z yoshlarini tiya olmadi. Hali u vaqtda posbon internet qahramoniga aylanganini bilmasdi. Ko‘z yoshlari sababi ham boshqa edi. U onasini Amerikaga olib kelolmagan, viza muammosi sabab ona AQShga borolmagan. Inson uchun onasi qanchalik qadrli ekanini Vozinya yana bir bor ko‘rsatib qo‘ydi. Inson doim onam deydi, chaqaloqlik vaqtida ham, 40 ga kirgan vaqtida ham, munkaygan paytida ham...

Aytgancha, darvozabon bobosi va buvisi bilan katta bo‘lgan. Uning asl ismi Jozemar Joze Evora Diash. Yoshligida kaltak yeganida buvisining oldiga boravergani uchun do‘stlari unga Vozinya deb laqab qo‘ygan. Bu portugalchada buvijon degani. Ajoyib qahramonlik, insoniy tuyg‘ular madhi uchun rahmat senga, qariya Vozinya!

Instagram mavzusida yana bir xabar. Argentinalik mashhur bir bloger JChning eng nomashhur futbolchisini aniqlashga qaror qildi. U o‘z kuzatishlaridan keyin Yangi Zelandiya futbolchisi Tim Peynni mundialdagi eng kam o‘quvchiga ega deb topdi va futbolchining akkauntini o‘z sahifasida ulashdi. O‘sha vaqt yarimhimoyachini 4 mingdan ko‘proq odam o‘qirdi, hozir esa o‘quvchilar soni 6 millionga yaqinlashdi. Futbolchining o‘zi ham bundan hayron qoldi, o‘quvchilar soni Yangi Zelandiya aholisi sonidan oshib ketganini aytib hazil qildi. Tabiiyki, bunaqa o‘quvchilar oqimidan keyin sahifasini faol yurita boshladi.

Ana shunaqa. Jahon chempionatida hali birinchi tur davom etmoqda, lekin allaqachon shuncha qahramonlar, shuncha ta’sirli voqealar bo‘ldi. Bizni kuzatib boring, mundialning eng qiziq voqealarini ulashib borishda davom etamiz.