Döstlar şarafiga Lamin Yamal deb nomlangan bola – jahon futbol yulduzi haqida
|18:40 / 26.06.202613 47516 min
Sönggi yigirma yilda jahonning eng kuçli futbolçilari bölib turgan Messi va Ronaldu davri öz nihoyasiga yetmoqda. Biri 41 yoşda, boşqasi 24 iyunda 39 ga tölgan bu yulduzlarning örnini yana kimlar bosa olişi aniqmas.
Yoş futbolçilar orasidan yangi Messi yoki yangi Ronaldu çiqiş-çiqmasligi mavhum bölib turgan paytda futbol olamiga 18 yoşga tölmasdan ajoyib natijalar körsatgan va bir qança rekordlar örnatgan Lamin Yamal ism şarifli ösmir kirib keldi.
U 16 yoşidayoq Ispaniya birinçiligi – La Liga çempioni, 17 yoşgaça bölganlar örtasida Yevropa çempioni, La Ligada mavsumning eng yaxşi yoş öyinçisi böladi. Şuningdek, Ispaniyaning asosiy terma jamoasiga çaqiriladi.
Lamin 17 yoşida Ispaniya terma jamoasi tarkibida öynab, Yevropa çempioni böladi. Yevropaning eng iqtidorli futbolçisiga beriladigan Golden Boy mukofotini qölga kiritadi.
Köplab boşqa futbolçilar qatori Lamin Yamalning ham qiziqarli hayot yöli bor. Jumladan, uning Lamin Yamal deb nomlanişining ham öz tarixi bor. Hozir şular haqida gaplaşamiz.
Döstlar şarafiga nomlangan bola
Töliq ism-şarifi Lamin Yamal Nasroviy Ebana bölgan futbolçi 2007 yil 13 iyulda Ispaniyaning muxtoriyat huquqiga ega bölgan Kataloniya provinsiyasida afrikalik muhojirlar oilasida tuğiladi.
Lamin Yamalning otasi kelib çiqişi marokaşlik bölgan Munir Nasroviy, onasi Ekvotorial gvineyalik Şeyla Ebana ism-şarifli ayol bölgan.
Munir va Şeyla Ispaniyada tanişib oila quradi. Öşa paytlarda oilaning moliyaviy vaziyati birmunça oğir edi. Şu sababli ularga döstlari yordam berib turadi. Ayniqsa Munirning Lamin va Yamal ismli döstlari ularning oilasiga köp yaxşiliklar qiladi.
Şu sababli xotini homilador bölgan paytda Munir döstlariga agar öğil farzand körsa ularning nomini qöyişini aytadi. Köp ötmay Munir va Şeyla öğil farzand körişadi. Ota döstlariga bergan va’dasini bajaradi va bolaga Lamin Yamal Nasroviy Ebana deb ism-şarif beradi.
Lamin Yamal uç yoşga tölganida oila ajraşib ketadi. Öşanda u navbati bilan har ikki tomonda – otasi va onasi bilan birga yaşaydi. Otasining oldiga kelganida uning tarbiyasi bilan asosan Munirning onasi şuğullanadi.
Mavzuga oid
Lamin Yamal... Bu nomni eşitmagan futbol işqibozi bölmasa kerak. Özining jozibali öyinlari bilan 16 yoşidayoq muxlislar e’tiboriga tuşgan va köplab rekordlarni yangilagan bu yigit futbol olamiga özgaça zavq bilan kirib keldi. Hozirgi kunda Ispaniya terma jamoasi va “Barselona”ning almaştirib bölmas öyinçisiga aylangan Laminning ham tarixi bor.
Messi çömiltirgan çaqaloq
Bugun ijtimoiy tarmoqlarda futbol dahosi Messining qora tanli çaqaloqni kötarib turgani, uni çömiltirayotgani aks etgan suratlar birmunça maşhur.
Ma’lum bölişiça Messi çömiltirayotgan çaqaloq aynan Lamin Yamal. Xöş, futbol yulduzi nega Laminni çömiltiradi, uni kötarib suratga tuşadi?
Gap şundaki, 2007 yil dekabrda, hali Lamin Yamal olti oylik çaqaloq bölgan kezda “Barselona”ning öşa vaqtdagi titul homiylari Diario Sport va YUNISEF maxsus fotosessiya uyuştirişga qaror qiladi
Öşanda bolalar himoyasi bilan şuğullanuvçi YUNISEF fotosessiyada iştirok etadigan çaqaloqlarni Kataloniyaning nisbatan qaşşoq odamlar yaşovçi hududlaridan qidirib topadi.
Bolalar orasida qahramonimiz Lamin Yamal ham bor edi. Bolaning ota-onasi fotosessiyada iştirok etişga nomzodlar tanlovida ğolib çiqqandi.
Fotosessiyada Barselona yulduzlari va tanlab olingan bolalar iştirok etadi. Tasodifni qarangki, Messining çekiga aynan Lamin Yamal tuşadi va futbolçi u bilan turli körinişlarda suratga tuşadi.
Qisqasi, Messi mitti Laminni bolalar vannasida çömiltirayotgani aks etgan surat şunday yaraladi. Öşanda bu katta futbolga “Barselona” orqali kirib kelgan eng iste’dodli ikki öyinçining ajabtovur uçraşuvi böladi.
Lamin Yamal “La-Masiya”da
Lamin Yamal futbol öynaşni tört yoşida mahalliy “La Torreta” havaskor jamoasida boşlaydi. U olti yoşga tölganda “Barselona” skautlari e’tiboriga tuşadi. Laminni “Barselona” futbol akademiyasi – “La-Masiya”ga maşğulot ötkazişga çaqirişadi.
Bola dastlabki maşğulotdanoq “La-Masiya” murabbiylarida ijobiy taassurot qoldiradi va köp ötmay Lamin bilan dastlabki şartnoma imzolanadi. U “La-Masiya”da şuğullana boşlaydi.
Öşa paytlarda Laminning kumirlari Ronaldino, Messi va Neymar bölgan. Şu tariqa keçagina qaşşoq kvartalda töp tepib yurgan bola 7 yoşga tölmasdan dunyodagi eng zör futbol akademiyasiga qabul qilinadi.
Lamin “La-Masiya”dagi maşğulotlarda qatnaşiş bilan birga bolalar örtasidagi turli musobaqalarda qatnaşadi va köplab gollar urib, özining qançalik mahoratli ekanini isbotlaydi.
Lamin “Barselona” va Ispaniya terma jamoasida
Köp ötmay Lamin Yamal akademiyadagi eng iqtidorli futbolçiga aylanadi. Bu “Barselona” murabbiylarini befarq qoldirmaydi va 2022 yilga kelib 15 yoşli Lamin asosiy jamoa bilan maşğulotlarda qatnaşiş imkoniyatiga ega böladi.
Öşa paytda “Barselona”ni boşqarib turgan Xavi Laminni ilk bor 2023 yil bahorda La Liga doirasidagi öyinlarning birida maydonga tuşiradi.
Bu 29 aprel kuni “Real Betis” jamoasiga qarşi öyinda sodir böladi. Öşa kuni Lamin 15 yoş 291 kunlik edi.
15 va 16 yoşlarida Ispaniyaning turli yoşdagi terma jamoalarida öynagan Lamin Yamal 2023 yil 1 sentabr kuni asosiy terma jamoaga çaqiruv oladi.
Söng 8 sentabr kuni murabbiy Luis de la Fuente uni Yevro-2024 musobaqasi doirasida ötkazilgan Gurjistonga qarşi öyinda maydonga tuşiradi. Öşanda Lamin Yamal 16 yoş 50 kunlik edi. Mahoratli öyinçi bu öyinda gol urişga muvaffaq böladi.
Şundan söng Lamin Yamal Ispaniya terma jamoasining asosiy öyinçisiga aylanadi va yana gollar urişda davom etadi. Şuningdek, u “Barselona”da ham almaştirib bölmas futbolçiga aylanadi.
Lamin Yamal hozirgaça “Barselona” tarkibida barça rasmiy musobaqalarda 151 ta öyin ötkazgan va 48 gol urib, 45 ta golli uzatma bergan. Ispaniya terma jamoasi safida esa 26 ta rasmiy öyinda qatnaşgan va 6 ta gol urib, 12 ta golli uzatma bergan. Hali 19 ga ham tölmagan futbolçi uçun yuqoridagi körsatkiçlar juda zör natija hisoblanadi.
Lamin Yamalning rekordlari
Lamin Yamalning rekordlari bir neça yönalişda amalga oşirilgan. Jumladan, U “Barselona”da, terma jamoada va Yevropa Çempionlar Ligasida alohida rekordlar qayd etgan.
“Barselona”dagi rekordlar
· “Barselona”da öynagan eng yoş öyinçi – 15 yoş 291 kunligida (2003 yil aprel, “Real Betis”ga qarşi öyin).
· XXI asrda La Ligada boşlanğiç tarkibda maydonga tuşgan eng yoş öyinçi – 16 yoş 38 kunligida (“Kadis” jamoasiga qarşi bahs).
· La Ligada golli uzatma bergan eng yoş futbolçi – 16 yoş 45 kunligida (“Vilyareal”ga qarşi öyinda).
· La Ligada gol urgan eng yoş öyinçi – 16 yoş 87 kunligida (“Granada” jamoasiga qarşi bahsda).
· “El-klassiko” tarixidagi eng yoş futbolçi – 16 yoş 107 kunligida.
· Ispaniya superkubogida öynagan eng yoş futbolçi – 16 yoş 182 kunligida.
· La Ligada dubl qayd etgan eng yoş futbolçi – 16 yoş 213 kunligida (bu hodisa 2024 yil yanvarda “Atletik” jamoasiga qarşi öyinda sodir böladi).
· “Barselona” tarixida rasmiy öyinlarda 50, 100 va 150 ta öyin ötkazgan eng yoş futbolçi.
· “Barselona”da La Liga doirasida 100 ta öyin ötkazgan eng yoş öyinçi.
· “Barselona” bilan 100 ta ğalabaga erişgan eng yoş öyinçi.
· “Barselona” tarkibida 40 ta gol urişga muvaffaq bölgan eng yoş öyinçi.
Çempionlar Ligasidagi rekordlari
· Çempionlar Ligasida debyut qilgan “Barselona”ning eng yoş öyinçisi – 16 yoş 68 kunligida (Belgiyaning “Antverpen” jamoasiga qarşi).
· Çempionlar Ligasida boşlanğiç tarkibda maydonga tuşgan eng yoş öyinçi – 16 yoş 83 kunligida (2023 yil 4 oktyabr, Portuga qarşi öyinda).
· Çempionlar Ligasida golli uzatma bergan eng yoş futbolçi – 16 yoş 153 kunligida.
· Çempionlar Ligasida bir öyinda gol urgan va golli uzatma bergan eng yoş öyinçi – 16 yoş 287 kunligida (2024 yil 16 aprel, PSJga qarşi öyinda).
· Çempionlar Ligasida dastlabki 10, 20 va 30 ta öyin ötkazgan eng yoş futbolçi.
Ispaniya terma jamoasidagi rekordlari
· Ispaniya terma jamoasida debyut qilgan eng yoş futbolçi – 16 yoş 57 kunligida (2023 yil sentabr, Gurjistonga qarşi öyinda).
· Ispaniya terma jamoasida gol urgan eng yoş futbolçi – 16 yoş 57 kunligida (2023 yil sentabr, Gurjistonga qarşi öyinda).
· Ispaniya termasi safida Yevropa çempionatida töp surgan eng yoş öyinçi – 16 yoş 339 kunligida.
· Ispaniya termasi safida Yevropa çempionatida golli uzatma bergan eng yoş öyinçi – 16 yoş 339 kunligida.
· Yevropa çempionati pley-off bosqiçida öynagan eng yoş öyinçi – 16 yoş 354 kunligida.
· Yevropa çempionatida gol urgan eng yoş öyinçi – 16 yoş 362 kunligida.
· Yevropa çempionati finalida töp surgan eng yoş öyinçi – 17 yoş 1 kunligida.
· Xalqaro darajadagi musobaqa (Yevropa çempionati)da ğolib bölgan eng yoş öyinçi – 17 yoş 1 kunligida.
Lamin Yamal qölga kiritgan sovrinlar va mukofotlar
Lamin Yamal 18 yoşda bölişiga qaramasdan juda köplab şaxsiy va jamoaviy sovrinlar hamda mukofotlarni qölga kiritgan. Jumladan u:
· 3 karra La Liga çempioni;
· 1 marta Ispaniya kubogi sohibi;
· 2 marta Ispaniya Superkubogi egasi;
· 1 marta Yevropa çempioni;
· 17 yoşlilar örtasidagi Yevropa çempionati töpurari;
· Yevro-2024da eng yaxşi yoş öyinçi;
· Yevro-2024 da eng çiroyli gol sohibi;
· La Liga 2025/2026 mavsumda eng yaxşi öyinçi;
· 2024 yilda Yevropaning eng yaxşi yoş öyinçisiga beriladigan Golden Boy mukofoti sohibi;
· Xalqaro futbol tarixi va statistikasi federatsiyasi – IFFHS versiyasiga köra 2024 yilda jahonning eng yaxşi yoş öyinçisi;
· “Frans futbol” naşriga köra 2024 va 2025 yillarda jahonning eng yaxşi yoş öyinçisi;
· 2025 yilda Maradona mukofoti va boşqa yana köplab sovrinlar sohibi bölgan.
Lamin Yamal ikkinçi Messi böla oladimi?
Bugun ayrimlar Yamal şu tarzda töp surişda davom etsa, juda köp körsatkiçlar böyiça Messidan ham ötib ketişi mumkinligini aytmoqda. Boşqalar esa u Messini ortda qoldirişi uçun argentinalikka öxşab 20 yil davomida barqaror töp surişi lozimligini ta’kidlaydi.
Albatta, Messiga öxşab 20 yil davomida barqaror öynaş, öynaganda ham gollarni va golli uzatmalarni qalaştirib taşlaş osonmas.
Şu paytgaça körsatgan öyiniga qarab aytadigan bölsak va yoş körsatkiçiga qarab baholansa, hozirça Lamin Yamal Messidan oldinda ketmoqda.
Biroq Messi ulğaygan sari kuçayib borgan, öyin uslubini özgartirgan va takomillaştirgan. 16 yoşidayoq öta iste’dodli bölgan Yamal argentinalik dahoga öxşab kelajakda öyinini kuçaytirib, takomillaştira oladimi-yöqmi hozirça bu mavhum masala.
Laminga kelajakda buyuk futbolçi bölişiga tösiq bölişi mumkin bölgan bir qança omillar bor. Ular orasida futbolçilarning doimiy hamrohi sanaladigan jarohatlar birinçi örinda turadi.
Uzoqqa bormaylik, bir neça yil oldin “Barselona”ning va jahon futbolining bölajak yulduzi deb ta’riflangan Ansu Fatining faoliyati aynan jarohatlar tufayli barbod böldi.
Şu jihatdan olganda Lamin Yamal kelajakda öyinlar davomida keskin töqnaşuvlardan qoçib, özini ehtiyot qilişi va jiddiy jarohatlar olmasligi lozim böladi.
Futbolçining intizomni bir çetga surib, nosoğlom hayot keçirişi uning buyuk kelajagiga soya solişi mumkin. Oçiqroq aytganda tungi klublarda sanğib yuriş, ayollarga öçlik va hokazolar futbolçining ösişiga xalaqit beradigan işlar hisoblanadi.
Şu örinda bir misol, 2008 yilda Barselona murabbiyi Xosep Gvardiola Ronaldinoni jamoadan ketkazadi. Bunga asosiy sabab Ronaldino tungi klublarning doimiy mijozi edi. Lekin uning ketkazilişiga birgina bu sabab bölmagan.
Öşanda Ronaldino tungi klublarga yoş Messini ham torta boşlaydi va bu iş Gvardiolaning toqatini toq qiladi. U agar Ronaldinoni jamoadan ketkazmasa ikki futbolçining öyinida pasayiş bölişi va Messining iste’dodi yöq bölib ketişi mumkinligini anglab yetadi. Şu tufayli qat’iy çora köradi.
Şuningdek, Lamin Yamal kamolotga yetişi uçun qiziqqon xarakterini biroz özgartirişi va Messiga öxşab oğir va bosiq bölişi şart.
Bundan taşqari Lamin Yamalning buyuk futbolçi bölişi uçun murabbiy ham muhim rol öynaydi. Futbolçi bu masalada nolimasa ham böladi. Hatto murabbiylikda tajribasi biroz kam bölgan Xavi ham unga işongan va 15 yoşidayoq asosiy jamoaga jalb etgandi.
“Barselona”ning hozirgi murabbiyi Hans Flik va Ispaniya termasini boşqarib turgan Luis de la Fuente unga muntazam işonç bildirib kelmoqda.
Yamal ikkinçi Messi böla oladimi-yöqmi, buni vaqt körsatadi. Biz esa otasining döstlari şarafiga nomlangan yoş yulduz öyinlaridan bahra olişda davom etamiz.
P.S. Maqola yozilayotgan kezda Yamal jahon çempionati guruh bosqiçi doirasida Ispaniya-Saudiya öyinida maydonga tuşib 10-daqiqada gol urdi. Natijada u Peledan söng 19 yoşga tölmasdan jahon çempionatida gol urgan ikkinçi futbolçiga aylandi.