27-oktabrga ötar keçasi ötgan mavsum yakunlari böyiça «Oltin töp» mukofoti egasi eʼlon qilinadi. Mukofotni topşiriş marosimi tarixda ilk bor Parijda emas, Londondagi «Palladium» teatrida ötkaziladi. Bu mukofotning 70 yillik yubileyi bilan boğliq: 1956-yilda angliyalik futbolçi Stenli Metyuz «Oltin töp»ning ilk sohibi bölgandi.
Marosim Toşkent vaqti bilan soat 01:00 da boşlanadi. Uni fransiyalik sobiq futbolçi Tierri Anri va teleboşlovçi Keyt Skott olib boradi.
Taşkilotçilar barça mukofotlarni ikki soat içida topşirişni möljallagan. 2024-yildan buyon marosim «Frans Futbol» jurnali va UEFA hamkorligida ötkazib kelinmoqda.
«Oltin töp» uçun asosiy favoritlar
Asosiy mukofot uçun ikki asosiy daʼvogar bor: «Bavariya» hujumçisi Harri Keyn va «Barselona» vingeri Lamin Yamal. Angliyalik hujumçi sermahsullik borasida ajoyib körsatkiçlarga ega, ispaniyalikda esa jahon çempionati ğolibligi bor.
Şuningdek, imkoniyati nisbatan yuqori baholanayotganlar orasida Kilian Mbappe, Lionel Messi, Xviça Kvaratsxeliya va Rodri kabi futbolçilarni sanaş mumkin.
Harri Keyn («Bavariya»)
Yutuqlari:«Oltin butsa» ğolibi, JÇ bronza medali sovrindori, Bundesliga çempioni va eng yaxşi töpurari, Germaniya Kubogi va Germaniya Superkubogi sohibi
Angliyalik hujumçi uçun 2025/26 yillar mavsumi faoliyatidagi eng sermahsuli böldi. U ötgan mavsumda «Bavariya» safida 51 ta rasmiy öyinda 61 gol urdi. Bundesligada 36 gol bilan töpurar bölib, Yevropada qatorasiga ikkinçi mavsumda «Oltin butsa»ni öziniki qildi.
Bundesligada öyinlar nisbatan kamroqligi (34 tur) va Harri barça öyinlarda qatnaşmagani (31) hisobga olinsa, uning natijasi ahamiyati oşadi.
Terma jamoadagi öyinlar ham qöşib hisoblaganda esa uning körsatkiçi yanada salobatli: 65 öyinda 73 gol.
Gap faqat gollarda ham emas. Keyn sönggi mavsumlarda tayanç zonasida öynaydigan forvardga aylandi. Ötgan haftada «Arsenal»ga qarşi keçgan öyinda ham muxlislar nemislar jamoasining barça hujumlarini u boşlab berayotgani, hatto darvozabon pozitsiyasidan turib oldingi çiziqqa töp yetkazayotganiga guvoh bölişdi. Raqib himoyaçilari u nima qilmoqçi egaligini oldindan bilişi muşkul masalaga aylandi.
Mavzuga oid
Agar «Bavariya» va Angliya milliy jamoasi köproq natijalarga erişgan bölganida, hozir «Oltin töp» Keynga berilişiga heç kimda şubha qolmagan bölardi. Ammo myunxenliklar Çempionlar ligasi yarimfinalida töxtadi, jamoaning içki turnirlardagi sovrinlari esa katta toş bosmaydi. Öz navbatida, Angliya milliy jamoasi ham jahon çempionatida yarimfinaldan ötolmadi.
Şu bilan birga, Harrining raqobatçilari ham ideal mavsum ötkaza olişmadi: ularning har birida minusga hisoblanadigan nimadir bor. Bunday şaroitda «Oltin töp»ni şunday töpurar va novator futbolçiga bermaslik savollar tuğdirgan bölardi. Unga nisbatan «futbolni özgartirgan» iborasini bemalol qöllaş mumkin.
Lamin Yamal («Barselona»)
Yutuqlari: jahon çempioni, la liga ğolibi va mavsumning eng yaxşi futbolçisi, Ispaniya Superkubogi sohibi
Katta ehtimol bilan, kelgusida Yamal nafaqat öyin borasida, balki qölga kiritilgan «Oltin töp»lar soni böyiça ham Leo Messi bilan taqqoslana boşlaydi. Va öşa çömiltiriş fotosini köp bor yodga olişadi. Ammo Lamin eng asosiy individual sovrinni hoziroq qölga kiritişga qançalik munosibligi söroq ostida. Uşbu 19 yoşli vinger La Ligada istagan işini qilmoqda: ötgan mavsumda gol+pas böyiça 16+11 körsatkiçini qayd etib, turnirning eng yaxşi futbolçisi sifatida tan olindi, qatorasiga ikkinçi mavsum çempionlikni qölga kiritdi. Lekin u va «Barselona» Çempionlar ligasidan çorakfinaldayoq çiqib ketdi.
Yamal Ispaniya milliy jamoasi bilan jahon çempioni böldi. Ammo u turnirga özining eng yaxşi sport formasida bormagandi (faqat turnir arafasida jarohatidan tuzaldi) va atigi bitta gol uriş bilan çeklandi. Va bu gol guruh bosqiçida, Saudiya Arabistoniga qarşi öyinda, öyin taqdiri hal bölib ulgurganida urildi. Qizil furiyaning çempionligida Rodri, Mikel Oyarsabal, Mikel Merino va Ferran Torres kabi futbolçilarning hissasi unikidan köproq edi.
Lamin uçun asosiy plyus – mavsum davomida ajoyib individual öyin körsatganidir. Uning öyini muxlislarga estetik zavq bermoqda. Lekin şuning özi «Oltin töp» uçun yetarlimi?
Kilian Mbappe («Real»)
Yutuqlari:Çempionlar ligasi, La Liga va JÇ-2026 töpurari, şuningdek, jahon çempionatlari tarixidagi eng yaxşi töpurar
Ötgan mavsum jamoaviy jihatdan Mbappe uçun muvaffaqiyatli keçdi deb bölmaydi. «Real» içki çempionatda ğoliblikni «Barselona»ga boy berdi, boşqa içki kuboklardan ham quruq qoldi, YeÇLda esa çorakfinalning ikki öyinida ham «Bavariya»ga yutqazib, iştirokini töxtatdi.
Fransiya milliy jamoasi jahon çempionligi uçun asosiy favoritlardan biri edi. Ammo Deşam şogirdlari yarimfinalda Ispaniya milliy jamoasi qarşisida ojiz qoldi, uçinçi örin uçun keçgan bahsda esa törtta gol urganiga qaramay, inglizlarga yutqazişdi (4:6).
Boşqa tomondan, Kilian individual yutuqlari bilan maqtansa arziydi. Jahon çempionatida u naq 10 gol urdi va 2026-yilgi turnirda ham, umuman, jahon çempionatlari tarixida ham eng yaxşi töpurarga aylandi. YeÇLda esa faqat 11 ta öyin ötkazganiga qaramay, 15 gol urişga erişdi va bu yerda ham barçani ortda qoldirdi. La Ligada yana 25 gol – bu ham super körsatkiç. Va u bu natijaga 38 imkoniyatdan 31 tasida maydonga tuşgan holda erişdi.
«Oltin töp» – jamoaviy emas, aynan personal sovrin. Ammo aynan asosiy turnirlarda ğolib böla olmagani Keyn va Yamal bilan raqobatda uning imkoniyatlarini pasaytirib yuboradi.
Lionel Messi («Inter Mayami»)
Yutuqlari: 39 yoşida jahon çempionatida yorqin öyin körsatdi va jamoasi bilan finalga çiqdi. Şuningdek, MLS çempionati ğolibi, eng yaxşi töpurari, eng yaxşi assistent, mavsumning eng yaxşi futbolçisi böldi
Foto: istockphoto.com/Getty Images
«Oltin töp»ning sakkiz karra ğolibi yana nomzodlarning 30 kişilik röyxatida. Uşbu argentinalik bu röyxatga 17-marta kiritilmoqda.
Messining MLS çempionatidagi natijalari u qadar jiddiy qabul qilinmaydi. Ammo u jahon çempionatida ham jamoasining asosiy futbolçisi böla olgani eʼtiborga loyiq. U kuçsiz çempionatda iştirok etib ham öz darajasini tuşirmaganini namoyiş etdi. Turnir davomida Argentina milliy jamoasi öyini Leoga qarab qurildi. U deyarli har öyinda golli harakat amalga oşirdi va jamoasini finalga olib çiqdi. Xususan, guruh bosqiçida Jazoir bilan öyinda het-trik amalga oşirdi, Avstriya darvozasiga dubl qayd etdi, yarimfinalda inglizlarga qarşi keçgan muhim öyinda esa ikkita golga assistentlik qildi.
Argentina milliy jamoasi safida yulduzlar yetarli. Lekin natijani hamon 39 yoşli futbolçi qilmoqda: JÇda gol+pas böyiça 8+4 körsatkiçini qayd etib, finaldan keyin «Kumuş butsa»ni qabul qilib oldi.
Unda allaqaçon sakkizta «Oltin töp» bor va katta ehtimol bilan bu borada umrbod rekordçi bölib qoladi. Unga töqqizinçi mukofot berilişi dargumon, lekin u taqdirlaş marosimiga şunçaki mehmon sifatida kelmayotganining özi ham ajoyib natija.
Xviça Kvaratsxeliya («PSJ»)
Yutuqlari:YEÇL ğolibi va turnirning eng yaxşi futbolçisi, Liga 1 ğolibi, Fransiya Superkubogi, UEFA Superkubogi va Qitʼalararo kubok sohibi
Foto: istockphoto.com/Getty Images
Xviça Kvaratsxeliya Çempionlar ligasining ötgan mavsumida gol+pas böyiça fenomenal 10+6 körsatkiçini qayd etdi. Şundan 6+3 – pley-offda. U yarimfinalda «Bavariya»ga qarşi keçgan birinçi öyinda öz fintlari bilan raqibni yakson qildi. Uşbu gurjistonlik futbolçi içki çempionatda ham sovrinlarni qalaştirdi, şuningdek, «PSJ» bilan UEFA Superkubogi va Qitʼalararo kubok uçun bahslarda ğolib çiqdi.
U bunday natijalarni jahon çempionatiga töğri kelmagan mavsumda namoyiş etganida, şubhasiz, «Oltin töp» uçun asosiy daʼvogarga aylangan bölardi. Ammo Gurjiston milliy jamoasi jahon çempionatiga çiqa olmadi va futbolçining imkoniyatlari keskin kamayib ketdi.
Xviça yaqinda «Barselona»ga qarşi öyinda oğir jarohat olib, mavsum oxirigaça safdan çiqdi. «PSJ» esa darhol unga yangi şartnoma taklif qildi. Bu esa unda kelgusida «Oltin töp» uçun kuraşiş imkoniyatiga ega bölişini anglatadi.
Rodri («Mançester Siti»/«Barselona»)
Yutuqlari: jahon çempioni va jahon çempionatining eng yaxşi futbolçisi, Angliya kubogi va Angliya ligasi kubogi ğolibi
Foto: istockphoto.com/Getty Images
Jahon çempionatiga qadar Rodri köp öynamadi va köp vaqtini lazaretda ötkazdi. APLda butun mavsum davomida faqat 21 öyinda maydonga tuşdi. Şu bilan birga, ğoliblik qölga kiritilgan Angliya kubogi va Liga kubogida – jami yetti öyin ötkazdi. Asosiysi, jahon çempionatiga juda yaxşi formada taşrif buyurdi. U Ispaniya milliy jamoasi bilan qatorasiga ikkinçi yirik turnirda ğalaba qozondi va ğolib jamoaning miyasi vazifasini bajardi: maydon markazida hukmronlik örnatdi va öyinlarni boşqardi. Holbuki, turnir arafasida uning holati böyiça şubhalar bildirilgandi. Lekin u özini hisobdan çiqarişga hali ertaligini namoyiş etdi. Rodri finalda sovrinni ham, öyinning eng yaxşi futbolçisi maqomini ham Lionel Messidan tortib oldi.
Şu bilan birga, birgina qisqa muddatli turnirdagi perfomansi uçun unga «Oltin töp» topşirişga heç kim rozi bölmaydi. Nima bölganda ham, u klub darajasida yorqin mavsum ötkaza olmadi. 2024-yilda eng yaxşi futbolçi deb topilganida u Yevropa çempioni bölişdan taşqari, «Mançester Siti» bilan treblga erişgandi. 2026-yilda esa unga jarohatlar jiddiy xalal berdi.
Yana kimlar bor?
Köpçilik muxlislarga Maykl Olisening ham ötgan mavsumdagi öyinlari manzur kelgani aniq. Nima bölganda ham, u hozirda jahon futbolidagi asosiy assistent. Fransuz vingeri birgina jahon çempionatida golli uzatmalar soni böyiça Pelega tegişli bölgan rekordni yangiladi (7). Bundan taşqari, Bundesligada Harri Keynni ortda qoldirib, mavsumning eng yaxşi futbolçisi sifatida eʼtirof etildi.
«Oltin töp»ning amaldagi sohibi Usmon Dembele ham yaxşi formada: u parijliklar bilan qatorasiga ikkinçi bor Çempionlar ligasida ğolib çiqdi, turnirda sermahsullik borasida ham maqtagulik körsatkiç qayd etdi (8+2), Fransiya çempionatida ham jamoasining asosiy töpurarlaridan biri böldi (10+7). Jahon çempionatida Fransiya milliy jamoasining Kilian Mbappedan keyingi eng köp gol urgan futbolçisi böldi (6+2).
Ispanlardan Fabian Ruisni ham eʼtirof etiş mumkin – u «PSJ» va Ispaniya milliy jamoasidagi asosiy yulduz hisoblanmasa-da, erişilgan natijalarga katta hissa qöşdi.
Inglizlardan Jud Bellinghem va Deklan Raysni ajratib körsatiş mumkin. Birinçisi, «Real»da, ikkinçisi «Arsenal»da jamoasining asosiy futbolçisiga aylandi, Angliya milliy jamoasi safida yarimfinalgaça yetib borişdi.
Norvegiyalik Erling Holand esa avval imkoni bölmagan işni amalga oşirdi: Uning gollari evaziga Norvegiya öz tarixida ilk bor Braziliyani mağlub etdi. Bu futbolçilarga bu xizmatlari uçun heç kim «Oltin töp» bermaydi, lekin ular uşbu maqolada nomlari zirk etilişiga munosib.
