To‘qayev Qozog‘istondagi hokimiyatda keng ko‘lamli o‘zgarishlarni e’lon qildi

1 iyuldan Qozog‘istonda hokimiyat tizimini keng ko‘lamli isloh qilish boshlanadi, dedi respublika prezidenti Qosim-Jo‘mart To‘qayev parlament palatalarining qo‘shma majlisida.

«Ertaga Qozog‘istonda davlat boshqaruvi tizimini keng ko‘lamli modernizatsiya qilish boshlanadi <...> Qozog‘iston davlatchiligining butun «binosi»ni kapital ta’mirlash rejalashtirilgan», dedi To‘qayev.

Qozog‘iston prezidentining so‘zlariga ko‘ra, mamlakat mustaqilligi va suvereniteti islohotlar poydevori bo‘lib qoladi, davlat boshqaruvi samaradorligini oshirish esa islohotlarning asosiy vazifasi bo‘ladi.

Uning ta’kidlashicha, islohotlar natijasida institutsional rasmiylashtirish «kuchli prezident - nufuzli qurultoy - hisobdor hukumat» formulasiga ega bo‘ladi. Hokimiyat tarmoqlarining yangilangan muvozanati sharoitida Qozog‘iston prezidentlik boshqaruv shaklini, davlat rahbari esa Konstitutsiya, mustaqillik va mamlakat birligining asosiy garantiyasi rolini saqlab qoladi.

Prezident oliy mansabdor shaxs va oliy bosh qo‘mondon bo‘lib qoladi, barcha huquqni muhofaza qilish organlari rahbarlarini tayinlaydi, ichki va tashqi siyosatning asosiy yo‘nalishlarini belgilaydi va Qozog‘istonni xalqaro maydonda ifodalaydi.

Modernizatsiya parlament tizimini yanada isloh qilishni ham nazarda tutadi. Davlat rahbari Qozog‘istonning yangi bir palatali parlamenti bo‘lgan qurultoy ortiqcha byurokratik tartib-qoidalardan xalos bo‘lishi kerakligini aytdi.

To‘qayevning so‘zlariga ko‘ra, qurultoyga saylov 2026 yil avgust oyida bo‘lib o‘tadi. «Konstitutsiya kuchga kirishi bilan bir palatali qurultoyga saylov o‘tkazish to‘g‘risidagi farmonni imzolayman», dedi u.

Qozog‘istonning yangi Konstitutsiyasi 2026 yil 1 iyuldan kuchga kiradi. U 15 mart kuni bo‘lib o‘tgan respublika referendumida ma’qullandi: MSK ma’lumotlariga ko‘ra, davomat 73,12 foizni tashkil etdi, ishtirokchilarning 87,15 foizi hujjatni qo‘llab-quvvatladi.

Asosiy o‘zgarishlardan biri ikki palatali parlamentdan bir palatali parlamentga o‘tish bo‘ladi. Yangi qonun chiqaruvchi organ faqat partiya ro‘yxati bo‘yicha saylanadigan 145 deputatdan iborat bo‘ladi. Shuningdek, Qozog‘istonning yangi Asosiy qonuni vitse-prezident lavozimini joriy etadi va rus tilining maqomini o‘zgartiradi.