JChda yana bir noyob holat ro‘y berdi: norveglar Angliyaning goli nohaq urilganini aytmoqda

Angliya milliy jamoasi jahon chempionati 1/4 finalida katta qiyinchilik bilan bo‘lsa-da, Norvegiya to‘sig‘idan o‘ta oldi. Shu bilan birga, Tomas Tuxel jamoasi o‘yinning asosiy vaqtida urgan yagona gol bahslarga sabab bo‘lmoqda.

Birinchi bo‘lim oxirida norveglar darvozaboni Eryan Nyuland to‘pni darvozadan o‘yinga kiritdi. Fox Spors kanalida berilgan takroriy kadrga ko‘ra, havoda to‘p yo‘l-yo‘lakay «o‘rgimchak kamera» (Spidercam) kabeliga tegib ketgan, shundan keyin darhol pastga sho‘ng‘igan.

Shundan keyin uni Anderson egallab olib, Gordonga uzatgan, u esa jarima maydoniga yaqinlashib, Bellinghemni golli pas bilan ta’minlagan.

Qoidaga ko‘ra, agar to‘p o‘yin paytida tashqi jismga tegsa, uchrashuv to‘xtatilishi va bahsli to‘p bilan qayta boshlanishi kerak. «O‘rgimchak kamera» ham tashqi jism hisoblanadi.

Sobiq hakam Mark Klattenburg Fox efirida bularning barchasi golga olib kelgan epizodning bir qismi ekani va shu tufayli bu vaziyat videotakrorda ko‘rib chiqilishi kerak bo‘lganini aytdi.

Ammo VAR vaziyatga aralasha olmasdi. Chunki tezkor videohakamlar tizimi faqat hujum fazasini tekshirish vakolatiga ega. Bu faza esa Angliya to‘pni egallab olgan soniyadan boshlanadi – undan oldingi jarayonni qamrab olmaydi.

Shu boshlanish nuqtasi sabab, golni bekor qilish vakolati faqat maydondagi hakamlarning qaroriga bog‘liq bo‘lib qolgandi. O‘yinni boshqargan hakam Kleman Tyurpen golni hisobladi va Angliya tanaffusga 1:1 hisobida yo‘l oldi.

FIFA esa to‘pdagi datchik sim bilan aloqani qayd etmaganini ma’lum qilib, bayonot berdi:

«Angliyaning Norvegiyaga qarshi o‘yinida 45+2-daqiqada urgan golidan oldin, havoda to‘p harakatlanayotgan paytda sensorli to‘p ma’lumotlarida to‘pning «yurak urishi» grafigida hech qanday yuqori cho‘qqi (peak) qayd etilmadi. Shuning uchun to‘pning stadion tepasidagi simga tegib, uning harakat yo‘nalishini o‘zgartirganini tasdiqlaydigan hech qanday dalil yo‘q».

Before England’s goal in minute 45+2 against Norway, the sensor in the Connected Ball showed no peak in the 'heartbeat of the ball' when in the air, and therefore no evidence that the ball touched the overhead wire and changed the movement of the ball. pic.twitter.com/gYf9ukfveT

— FIFA Media (@fifamedia) July 11, 2026

Ya’ni, sensor ma’lumotlariga ko‘ra, to‘p yuqoridagi simga tegmagan va gol bekor qilinishiga asos bo‘ladigan dalil aniqlanmagan.

Gap 500 Gs chastotali harakat sensori haqida ketmoqda, u harakatlarni o‘qiydi va har 2 millisekundda ma’lumotlarni yangilaydi. Texnologiya zarba lahzasini qayd etishga va gollar hamda ofsaydlarni avtomatik aniqlash tizimining ishlashiga yordam beradi.

JCh-2026 pley-offida ushbu texnologiya Portugaliya va Xorvatiya o‘yinida – xorvatlarning 90+13-daqiqada urilgan goli bekor qilingan epizodda katta sahnaga chiqqandi.

Ammo bu safar u to‘pga teginishni qayd etmadi.

Efirdan so‘ng Fox Spors infografika orqali to‘pning uchish trayektoriyasini ko‘rsatdi.

Quyida esa BBC grafikasi: unda to‘p simga tegishi uning harakat trayektoriyasini qanday o‘zgartirgani ko‘rsatilgan. Dastlabki marshrut – qizilda. To‘p simga tekkach, oq chiziqda ko‘rsatilgan yo‘nalishda harakatlangan va inlizlarga kelib tushgan.

Lekin bulardan ham aniq xulosaga kelish qiyin. Yaqqol ta’sirni payqab bo‘lmaydi.

To‘p yo‘nalishi o‘zgarishiga shamol sabab bo‘lgan bo‘lishi ham mumkin, ammo qizig‘i shundaki, norvegiyalik futbolchilar va murabbiylar sinxron tarzda to‘p aynan kamera simiga tegib ketganini ayta boshlashdi, buni esa oldindan rejalashtirib bo‘lmasdi.

Norvegiya milliy jamoasi bosh murabbiyi Stole Solbakken bu borada tanaffus vaqtida hakamga e’tiroz bildirgan. U goldan keyin shunchalik g‘azablandiki, shishani otib yubordi va o‘z yordamchilaridan biriga zarar yetkazishiga sal qoldi.

«Nima bo‘lganini hamma ko‘rdi. To‘p to‘ppa-to‘g‘ri pastga sho‘ng‘idi. U yerda trosga tegish bor edi. Chip hech narsa ko‘rsatmadimi? Ammo to‘p osmondan pastga uchib tushdi. Uning [to‘p kamera simiga] tegib ketgani aniq, bu g‘alati bo‘ldi», – dedi Solbakken o‘yindan so‘ng.

Erling Holandning otasi Alf-Inge esa norveglarning hakamga munosabatini quyidagicha ifodaladi: «Bellinghem va referidan ajoyib ish».

Sobiq ingliz hakami Grem Skott esa vaziyatni quyidagicha baholadi:

– Maydondagi hakamlar bunday teginishni faqat to‘p trayektoriyasi keskin o‘zgargandagina payqagan bo‘lardi. Agar jamoalardan biri yaqqol yutqiziqli pozitsiyada bo‘lsa, VAR aralashish huquqiga ega edi, ammo bu aniq qoidabuzarlik bo‘lishi kerak. Qat’iy qilib aytganda, bu yerda «tashqaridan aralashuv»ni ko‘rish mumkin, bu o‘yinni to‘xtatishni va to‘pni oldirgan jamoaga qaytarishni talab qiladi. Biroq, amalda jismoniy kontakt uchun aniq dalillar kerak. Agar to‘p qog‘oz stakanchaga yoki maysazordagi mayda jismga tegsa va bunda epizodga ta’sir bo‘lmasa, o‘yin to‘xtatilmaydi. Va VAR har qanday holatda ham hujum fazasini tahlil qilishda qush parvozi balandligidan rakursni o‘rganishi dargumon edi. Videoarbitr futbolchilarning hujum boshlanishidagi harakatlariga e’tibor qaratdi. VAR hakamlariga qo‘yiladigan umumiy talabni hisobga olsak, ularda vaziyatga chuqur kirishga sabab yo‘q edi: ulardan gol mutlaqo toza ko‘ringan joyda juda mayda tafsilotlarga berilmaslik va yo‘q joydan muammo yaratishga urinib, o‘yinni cho‘zib yubormaslik talab etiladi.