O‘zbekiston Markaziy banki respublikaning barcha hududlari bo‘yicha jami 5,8 ming respondent ishtirokida 2026 yil I yarim yilligi uchun aholi qarz yuki darajasini aniqlash bo‘yicha so‘rovnoma o‘tkazdi.
Aholi qarz yuki darajasini baholashda respondentlarning bank va bankdan tashqari tashkilotlar oldidagi majburiyatlari inobatga olingan.
Jami respondentlarning 77 foizi o‘zi yoki oila a’zolaridan birida bank va bankdan tashqari qarz majburiyatlari mavjudligini qayd etgan. Respondentlarning 68 foizi bankdan qarz majburiyatiga ega bo‘lib, ularning har beshdan birida bankdan tashqari qarz majburiyatlari ham mavjud.
Qarzdor respondentlarning jami majburiyatlari bo‘yicha o‘rtacha qarz yuki darajasi (bank va bankdan tashqari qarz majburiyatlari bo‘yicha jami oylik to‘lov miqdorining jami asosiy va qo‘shimcha oylik daromadlarga nisbati) 51 foizni tashkil etadi. Mediana ko‘rsatkichi esa 47 foizga to‘g‘ri keldi.
Qarz yuki taqsimoti bo‘yicha respondentlarning 47 foizida qarz yuki darajasi 50 foizdan yuqori darajada shakllangan. Ushbu ko‘rsatkich 2024 yilning mos davrida o‘tkazilgan so‘rovnoma natijalariga ko‘ra 1 foiz bandga pasaygan, ya’ni aholi qarz yuki darajasida biroz yaxshilanish kuzatilgan.
So‘rovnoma ishtirokchilarining katta qismi asosiy mehnat faoliyati bo‘yicha oilaviy o‘rtacha oylik daromadi 12 mln so‘mgacha ekanini qayd etgan.
19 foiz respondent qo‘shimcha daromad manbayiga ega ekanini bildirgan. Ularning 58 foizida 4 mln so‘mgacha bo‘lgan qo‘shimcha oylik daromadi mavjud.
Qarz mablag‘larining 20 foizi uy-joy sotib olish yoki ta’mirlash, 18 foizi avtomobil harid qilish maqsadida jalb qilingan. Shuningdek, qarz majburiyatiga ega respondentlarning 8 foizi mavjud qarzni so‘ndirish uchun qarz jalb qilganini qayd etishgan.
Jami respondentlarning 68 foizida barcha qarz majburiyatlari bo‘yicha oylik to‘lov miqdori 6 mln so‘mdan kam summani tashkil etmoqda.
Respondentlarning 48 foizi qarz majburiyatlari bo‘yicha to‘lov muddati 3 yildan kam qolayotganini bildirishgan. Qarz majburiyatlari bo‘yicha qolgan to‘lov muddati 5 yil va undan ortiq deya ta’kidlagan respondentlarning ulushi 27 foizni tashkil etgan.
Respondentlarning 61 foizi qarz majburiyatlarini o‘z vaqtida qaytarishda qiyinchiliklarga duch kelayotganini ma’lum qilishgan. Shuningdek, qarz majburiyati mavjud respondentlarning 47 foizi keyingi 6 oy davomida to‘lov qobiliyatining yaxshilanishini, 42 foizi o‘zgarish bo‘lmasligini kutmoqda.
Jami respondentlarning 71 foizi keyingi 6 oy davomida o‘zi yoki oila a’zolari tomonidan qo‘shimcha qarz olishga ehtiyoji yo‘qligini bildirgan.
