Visual Capitalist infografikasida 2024-yilda dunyo mamlakatlarida mineral yoqilg‘i ishlab chiqarish hajmi tonna hisobida taqqoslangan. Ma’lumotlar Avstriya Moliya vazirligiga tegishli.

Reytingda energetik toshko‘mir, kokslanadigan ko‘mir, qo‘ng‘ir ko‘mir, neft, yonuvchan slanetslar, tabiiy gaz va uran ishlab chiqarish hajmi hisobga olingan.

Biroq reytingda muhim jihat bor: davlatlar ishlab chiqargan yoqilg‘ining qiymati yoki uning energetik samaradorligi emas, balki fizik massasi - tonnadagi hajmi taqqoslangan.

Shu sabab ko‘mir kabi katta hajmda qazib olinadigan yoqilg‘i turlari umumiy reytingga juda katta ta’sir ko‘rsatadi. Natijada ayrim yirik ko‘mir qazib oluvchi mamlakatlar neft va gaz ishlab chiqarish bo‘yicha jahon yetakchilari bo‘lgan davlatlardan ham yuqori o‘rinlarni egallagan.

Xitoy - 4,8 mlrd tonna

2024-yilda Xitoy 4,8 mlrd tonna mineral yoqilg‘i ishlab chiqargan. Bu jahon bo‘yicha umumiy hajmning 28,6 foiziga teng.

Xitoyda ishlab chiqariladigan mineral yoqilg‘ining asosiy qismini ko‘mir tashkil etadi. Ko‘mir qazib olishning ulkan hajmi mamlakatning reytingda katta farq bilan birinchi o‘rinni egallashiga xizmat qilgan.

Shu tariqa, dunyoda qazib olingan har 10 tonna mineral yoqilg‘ining qariyb 3 tonnasi Xitoy hissasiga to‘g‘ri kelgan.

AQSh - 2,28 mlrd tonna

Ikkinchi o‘rinni 2,28 mlrd tonna yoki jahon ishlab chiqarishining 13,5 foizi bilan AQSh egallagan.

Xitoy tonna hisobida AQShga nisbatan ikki barobardan ziyod mineral yoqilg‘i ishlab chiqargan. Biroq ikki mamlakatda ishlab chiqarish tarkibi sezilarli darajada farq qiladi.

Xitoyda ko‘mir ustunlik qilsa, AQShda mineral yoqilg‘i ishlab chiqarishning asosiy qismini neft va tabiiy gaz tashkil etadi.

Rossiya - 1,46 mlrd tonna

Uchinchi o‘rinda Rossiya qayd etilgan. Mamlakat 2024-yilda 1,46 mlrd tonna mineral yoqilg‘i ishlab chiqargan va uning jahon bozoridagi ulushi 8,7 foizni tashkil etgan.

Rossiyadagi ishlab chiqarish tarkibi Xitoydan ko‘ra AQShga yaqinroq bo‘lib, asosiy ulush neft va tabiiy gaz hissasiga to‘g‘ri keladi.

Hindiston va Indoneziya kuchli beshlikda

Hindiston 1,14 mlrd tonna ko‘rsatkich bilan to‘rtinchi o‘rinni egallagan. Bu jahon mineral yoqilg‘i ishlab chiqarishining 6,8 foiziga teng. Mamlakatda asosiy yoqilg‘i turi energetik ko‘mir hisoblanadi.

Beshinchi o‘rinda Indoneziya - 921,4 mln tonna. Uning jahon ishlab chiqarishidagi ulushi 5,5 foizni tashkil qilgan. Bu mamlakatda ham asosiy hajm energetik ko‘mir hisobiga shakllangan.

Shunday qilib, 2024-yilda Xitoy, AQSh, Rossiya, Hindiston va Indoneziya birgalikda dunyodagi mineral yoqilg‘i ishlab chiqarishning 63,1 foizini ta’minlagan.

Ushbu reyting yoqilg‘ining iqtisodiy qiymati yoki undan olinadigan energiya miqdorini emas, aynan tonnadagi fizik hajmini aks ettirishi sababli, uni energiya ishlab chiqarish yoki yoqilg‘i bozori qiymati bo‘yicha reyting sifatida talqin qilmaslik lozim.