The Wall Street Journal (WSJ) nashrining 18-avgust kuni amerikalik amaldorlarga tayanib xabar berishicha, Donald Tramp kuzda Kim Chen In bilan yana muzokaralar stoliga o‘tirish imkoniyatini ko‘rib chiqmoqda.
Nashr manbalariga ko‘ra, uchrashuv noyabr oyida Trampning ATES sammitidagi ishtiroki vaqtida tashkil etilishi mumkin. Biroq hozircha Vashington va Pxenyan o‘rtasida sammitni o‘tkazish bo‘yicha rasmiy tayyorgarlik boshlanmagan.
Tramp avvalroq AQSh va Janubiy Koreya o‘rtasidagi qo‘shma harbiy mashg‘ulotlar ko‘lamini qisqartirishini ma’lum qilgan, shuningdek, Kim Chen Inga tinchlik kelishuviga erishishni taklif etgan.
Yadroviy muzokaralar nega to‘xtab qolgan?
Tramp va Kim Chen In AQSh prezidentining birinchi prezidentlik muddati davrida uch marta yuzma-yuz uchrashgan. Tomonlar o‘rtasidagi asosiy muzokaralar Shimoliy Koreyani yadrosizlantirish masalasiga qaratilgan edi.
2018-yil iyun oyida Singapurda o‘tkazilgan ilk sammit ikki davlat munosabatlarida tarixiy voqea sifatida baholangan. 2019-yil fevralda Xanoyda ikkinchi sammit bo‘lib o‘tdi. Ammo ushbu muzokaralar sanksiyalarni yumshatish va Shimoliy Koreya yadro infratuzilmasini qisqartirish shartlari bo‘yicha kelishmovchiliklar sabab natijasiz yakunlandi.
Tramp va Kim 2019-yil iyunida Koreya yarimorolidagi demilitarizatsiya qilingan hududda yana uchrashdi. Shunga qaramay, keyinchalik yadrosizlantirish bo‘yicha muzokaralarda jiddiy siljish kuzatilmadi.
WSJ qayd etishicha, muzokaralar to‘xtab qolgan davr mobaynida Shimoliy Koreyaning yadroviy imkoniyatlari sezilarli darajada oshgan.
Stenford universitetining Xavfsizlik va xalqaro hamkorlik markazi eksperti Jeffri Lyuisning fikricha, Pxenyan ixtiyoridagi yadroviy qurollar soni hozir bir necha yuztaga yetishi mumkin.
Mutaxassis bunday bahoni Shimoliy Koreya namoyish qilgan yuzlab raketa uchirish qurilmalari, shuningdek, mamlakatda plutoniy va yuqori darajada boyitilgan uran ishlab chiqarish hajmi oshib borayotgani bilan izohlagan.
Tramp avval ham Kim bilan uchrashishga uringan
2025-yilda ham Donald Tramp Osiyoga safari davomida Kim Chen In bilan muzokara o‘tkazish istagini bildirgan edi.
Amerikalik amaldorlarning aytishicha, o‘sha paytda Pxenyan ham uchrashuvga tayyor ekanini bildirgan. Biroq sammitni qisqa vaqt ichida tashkil qilish imkoni bo‘lmagan.
Keyinchalik Tramp Kim Chen In bilan ehtimoliy sammit uning Janubiy Koreyada Xitoy rahbari Si Szinpin bilan o‘tkazilishi rejalashtirilgan uchrashuvini axborot maydonida soyada qoldirishi mumkinligini aytgan.
Agar noyabrdagi uchrashuv amalga oshsa, bu Tramp va Kim Chen Inning bir necha yillik tanaffusdan keyingi ilk yuzma-yuz muzokarasi bo‘ladi. Asosiy masalalardan biri esa yana Shimoliy Koreyaning yadro dasturi bo‘lishi kutilmoqda.
