Arxeologlar Qashqadaryo viloyati Qamashi tumanidagi Odirmon yodgorligida qadimgi otashgoh va inson suyaklarini saqlashga moʻljallangan sopol idish - ossuariyni aniqladi.
Ispaniyaning La Brújula Verde raqamli jurnali maʼlumotiga koʻra, topilmalar miloddan avvalgi III asrdan milodiy III asrgacha boʻlgan davrga oid boʻlishi mumkin. Demak, ularning yoshi 1700-yildan 2300-yilgacha deb baholanmoqda.
Odirmon yodgorligidagi muntazam arxeologik tadqiqotlar 2026-yilda Samarqand Arxeologiya instituti ilmiy xodimi Sanjar Abdurahimov rahbarligida boshlangan.
Qazish ishlari davomida majmuaning shimoli-sharqiy qismidan balandligi qariyb 70 santimetr va kengligi 90 santimetr boʻlgan otashgoh topildi. Uning yuzasida bir necha marta surtilgan loy suvoq qatlamlarining qoldiqlari saqlanib qolgan.
Mutaxassislar mazkur inshoot muqaddas olovni yoqish va saqlash uchun xizmat qilgan boʻlishi mumkinligini taxmin qilmoqda. Biroq otashgohning aniq vazifasi keyingi tadqiqotlardan soʻng belgilanadi.
Ossuariy nima?
Otashgoh yonidan ossuariy - marhumlarning tozalangan suyaklarini saqlash uchun ishlatilgan maxsus sopol idish ham topilgan.
Qadimgi dafn anʼanalarida ossuariylar oddiy idish emas, balki diniy va marosimiy ahamiyatga ega buyum hisoblangan. Ular koʻpincha turli ramziy naqshlar, oʻsimliklar va hayvonlar tasviri bilan bezatilgan.
Odirmonda topilgan ossuariy yuzasiga kiyik va Turkiston archasi tasvirlari tushirilgan. Ushbu naqshlarning maʼnosi hozircha aniq emas.
Arxeologlar idishni tozalash va qayta tiklash ishlari yakunlanganidan keyin tasvirlarning mazmuni hamda ularning diniy ramzlar bilan bogʻliqligini oʻrganadi.
Zardushtiylik marosimlari bilan bogʻliq boʻlishi mumkin
Otashgoh va ossuariyning bir joydan topilishi majmua zardushtiylik anʼanalari bilan bogʻliq boʻlishi mumkinligini koʻrsatmoqda.
Zardushtiylik taʼlimotida tuproq, suv va olov muqaddas hisoblangan. Shu sababli marhumning jasadini yerga koʻmish yoki yoqish tabiat unsurlarini nopok qilish sifatida qabul qilingan.
