Gʻazo boʻyicha «Tinchlik kengashi» BMT Bosh Assambleyasida anklavni tiklash boʻyicha olti oylik dasturni taqdim etdi. Hujjat soʻnggi bir yil ichidagi eng aniq reja boʻlib koʻrinmoqda. Hozircha uni ishga tushirish uchun hech narsa yoʻq: pul, kirish imkoniyati va asosiy shart - HAMAS harakatini qurolsizlantirish boʻyicha kelishuv yoʻq. «Kommersant», Axios, Reuters, AP, The New York Times, The Jerusalem Post va Ynet nashrlari tafsilotlarni keltirdi.
23-sentabr kuni kengash bosh direktori Nikolay Mladenov 2,45 milliard dollarlik 66 ta loyiha haqida hisobot berdi. Uy-joy, shifoxonalar, maktablar, suv, elektr energiyasi, yoʻllar, ish oʻrinlari. Uning soʻzlariga koʻra, obyektlar «moliyalashtirish va kirish imkoniyati paydo boʻlgan zahoti ishga tushishga tayyor». Qurilishni Gʻazoning oʻzidagi kompaniyalar va muhandislar olib borishi kerak. «Bu istaklar roʻyxati emas, balki reja», - deb yozdi Mladenov.
Rejani kengashga aʼzo 28 mamlakat va Falastin milliy maʼmuriyati vakillari salkam bir yil davomida tayyorladi. Boshqaruv tizimi ham aniq belgilab qoʻyilgan: kundalik masalalar bilan 15 nafar falastinlik texnokratlardan iborat qoʻmita shugʻullanadi, kengash pulni nazorat qiladi, xalqaro barqarorlashtirish kuchlari esa tartib va qurollarni musodara qilish uchun javobgar boʻladi.
Qogʻozda bu gumanitar yordamdan qurilish jarayoniga oʻtishdek koʻrinadi. Hisobraqamlarida esa holat boshqacha.
24-sentabr holatiga koʻra, tuzilmada 280 million dollarga yaqin mablagʻ bor edi. Sektorni oʻn yil davomida toʻliq tiklash 71,4 milliard dollarga, fizik zarar esa taxminan 35,2 milliard dollarga baholanmoqda. Donorlarning vaʼdalari haqiqiy pul oʻtkazmalaridan koʻra balandroq yangragan. Potensial investorlar shoshilmayapti: aniq hokimiyat va barqaror sulh boʻlmagan hududga sarmoya kiritishni deyarli hech kim xohlamaydi.
Siyosiy tugun moliyaviy tugundan ham qattiqroq. HAMAS qurolsizlanmayapti va anklav ustidan nazoratni saqlab qolmoqda. Harakat uchun qurolni topshirish texnik jarayon emas, balki savdolashish vositasi hisoblanadi. Isroil qurolsizlanish «haqiqiy» boʻlmaguncha sektor rasmiylari bilan hamkorlik qilishdan bosh tortmoqda. Busiz sektorga kirish imkoniyati yoʻq. Kirish imkoniyatisiz qurilish boʻlmaydi. Qurilishsiz donorlik puli boʻlmaydi. Yopiq halqa yuzaga kelgan.
Qoʻshimcha toʻsiq – Isroil taqvimi. Knessetga saylovlar 27-oktabrga belgilangan. Bunday haftalarda muzokaralar yanada hissiyotli va oldindan aytib boʻlmaydigan tus oladi.
«Tinchlik kengashi» Donald Trampning 2025-yilgi rejasi atrofida paydo boʻlgan va keyinchalik BMT Xavfsizlik Kengashi rezolyutsiyasida tayanchga ega boʻldi. Bir yil ichida uning qurolsizlanish boʻyicha yoʻl xaritasi, Falastin oʻtish davri qoʻmitasi va birinchi bosqich smetasi paydo boʻldi. Bu bir yil oldingi holatga qaraganda koʻproq. Ammo bu Gʻazoni tiklashni boshlash uchun hali ham yetarli emas.
