Ğazo böyiça «Tinçlik kengaşi» BMT Boş Assambleyasida anklavni tiklaş böyiça olti oylik dasturni taqdim etdi. Hujjat sönggi bir yil içidagi eng aniq reja bölib körinmoqda. Hozirça uni işga tuşiriş uçun heç narsa yöq: pul, kiriş imkoniyati va asosiy şart - HAMAS harakatini qurolsizlantiriş böyiça kelişuv yöq. «Kommersant», Axios, Reuters, AP, The New York Times, The Jerusalem Post va Ynet naşrlari tafsilotlarni keltirdi.
23-sentabr kuni kengaş boş direktori Nikolay Mladenov 2,45 milliard dollarlik 66 ta loyiha haqida hisobot berdi. Uy-joy, şifoxonalar, maktablar, suv, elektr energiyasi, yöllar, iş örinlari. Uning sözlariga köra, obyektlar «moliyalaştiriş va kiriş imkoniyati paydo bölgan zahoti işga tuşişga tayyor». Qurilişni Ğazoning özidagi kompaniyalar va muhandislar olib borişi kerak. «Bu istaklar röyxati emas, balki reja», - deb yozdi Mladenov.
Rejani kengaşga aʼzo 28 mamlakat va Falastin milliy maʼmuriyati vakillari salkam bir yil davomida tayyorladi. Boşqaruv tizimi ham aniq belgilab qöyilgan: kundalik masalalar bilan 15 nafar falastinlik texnokratlardan iborat qömita şuğullanadi, kengaş pulni nazorat qiladi, xalqaro barqarorlaştiriş kuçlari esa tartib va qurollarni musodara qiliş uçun javobgar böladi.
Qoğozda bu gumanitar yordamdan quriliş jarayoniga ötişdek körinadi. Hisobraqamlarida esa holat boşqaça.
24-sentabr holatiga köra, tuzilmada 280 million dollarga yaqin mablağ bor edi. Sektorni ön yil davomida töliq tiklaş 71,4 milliard dollarga, fizik zarar esa taxminan 35,2 milliard dollarga baholanmoqda. Donorlarning vaʼdalari haqiqiy pul ötkazmalaridan köra balandroq yangragan. Potensial investorlar şoşilmayapti: aniq hokimiyat va barqaror sulh bölmagan hududga sarmoya kiritişni deyarli heç kim xohlamaydi.
Siyosiy tugun moliyaviy tugundan ham qattiqroq. HAMAS qurolsizlanmayapti va anklav ustidan nazoratni saqlab qolmoqda. Harakat uçun qurolni topşiriş texnik jarayon emas, balki savdolaşiş vositasi hisoblanadi. Isroil qurolsizlaniş «haqiqiy» bölmagunça sektor rasmiylari bilan hamkorlik qilişdan boş tortmoqda. Busiz sektorga kiriş imkoniyati yöq. Kiriş imkoniyatisiz quriliş bölmaydi. Qurilişsiz donorlik puli bölmaydi. Yopiq halqa yuzaga kelgan.
Qöşimça tösiq – Isroil taqvimi. Knessetga saylovlar 27-oktabrga belgilangan. Bunday haftalarda muzokaralar yanada hissiyotli va oldindan aytib bölmaydigan tus oladi.
«Tinçlik kengaşi» Donald Trampning 2025-yilgi rejasi atrofida paydo bölgan va keyinçalik BMT Xavfsizlik Kengaşi rezolyutsiyasida tayançga ega böldi. Bir yil içida uning qurolsizlaniş böyiça yöl xaritasi, Falastin ötiş davri qömitasi va birinçi bosqiç smetasi paydo böldi. Bu bir yil oldingi holatga qaraganda köproq. Ammo bu Ğazoni tiklaşni boşlaş uçun hali ham yetarli emas.
