2 fevral kuni Toshkent shahrida O‘zbekiston-Afg‘oniston-Pokiston o‘rtasidagi yuqori darajadagi muzokaralar natijalari bo‘yicha «Mozori-Sharif — Kobul — Peshovar» temir yo‘lini qurish bo‘yicha qo‘shma harakatlar rejasi («Yo‘l xaritasi») qabul qilindi. Bu haqda Investitsiya va tashqi savdo vazirligi matbuot xizmati Kun.uz’ga xabar qildi.
Qayd etilishicha, taxminan 600 km uzunlikdagi va kengligi 1520 mm bo‘lgan temir yo‘lning qurilishi 5 yil ichida amalga oshirilishi mumkin. Shu bilan birga, Afg‘oniston va Pokistonda elektr energiyasiga o‘sib borayotgan talabni qoplash uchun Markaziy Osiyo mamlakatlaridan mavsumiy ortiqcha gidroyelektr energiyasi yetkazib berishni ko‘zda tutuvchi Surxon – Puli-Humri yuqori voltli uzatish liniyasi va CASA-1000 energiya loyihasining qurilishi temir yo‘l uchastkalarini qurish xarajatlarini kamaytiradi, deyiladi xabarda.
Ma’lumotlarga ko‘ra, kelgusida yo‘lni elektrlashtirish istiqbollari istisno etilmaydi, «bu esa yuk tashishning iqtisodiy samaradorligini sezilarli darajada oshiradi».
«Yo‘l xaritasi» ga muvofiq, joriy yilning mart-aprel oylarida temir yo‘l yo‘nalishini har tomonlama o‘rganish va loyihalash uchun materiallar tayyorlash uchun qo‘shma xalqaro ekspeditsiya tashkil etiladi. Ekspeditsiya Afg‘onistonda geodezik, geologik, gidrogeologik va topografik tadqiqotlar kompleksini o‘tkazadi, bu esa salohiyatli yuk hosil qiluvchi va yukni singdiruvchi mintaqalar, shuningdek, Afg‘onistondagi kelajakdagi yo‘lning yo‘nalishidan bir qadam masofasida joylashgan yirik foydali qazilmalar konlari to‘g‘risida ma’lumot to‘plash va tahlil qilish imkonini beradi. Dala ekspeditsiyasi materiallari asosida loyihaning texnik-iqtisodiy asoslarini ishlab chiqishning asosiy masalalari kelishib olinadi.
Vazirlik ma’lumotlariga ko‘ra, xalqaro konsalting kompaniyalarini jalb qilgan holda, «Janubiy Osiyo – Afg‘oniston – Markaziy Osiyo – Rossiya Federatsiyasi – Sharqiy Yevropa» yo‘nalishi bo‘yicha eksport-import yuklarini tashish transporti harakati tadqiqotini o‘tkazish rejalashtirilmoqda.
Ta’kidlanishicha, 2025 yilda Hindiston va Pokistonning Afg‘oniston va MDH mamlakatlari bilan savdo hajmi mos ravishda 20 mlrd va 6 mlrd dollarni tashkil qilishi mumkin. Hozirgi vaqtda Janubiy Osiyo va Janubi-Sharqiy Osiyo mamlakatlari va MDH mamlakatlari o‘rtasida yuk tashish asosan dengiz transporti orqali amalga oshiriladi. Xalqaro Markaziy Osiyo mintaqaviy iqtisodiy hamkorlik dasturining (MOMIH) dasturini amalga oshirayotgan Osiyo taraqqiyot banki loyihaoldi tadqiqotining muvofiqlashtiruvchisi sifatida ishtirok etishi mumkin.
