“Aslida O‘zbekiston sobiq Ittifoq va MDH davlatlari orasida mahkumlar soni bo‘yicha eng past ko‘rsatkichda turgan davlat. Bu har 100 ming fuqaro soniga nisbatan hisoblanadi. Bizda har 100 ming nafar kishiga 100 nafarga ham yetmaydigan (94-95 nafar) mahkumlar soni to‘g‘ri keladi. Biroq buni ochiq e'lon qilmaganimiz uchun ko‘pgina xalqaro tashkilotlar O‘zbekistonni reytinglarga kirita olmasdi va noto‘g‘ri taassurotlar paydo bo‘lardi.
Hibsxonalar soni va ularning joylashuvi ham ochiq ma'lumot sirasiga kiritilmoqda. Bu ham xalqaro tajribada ochiq ma'lumot sanaladi. Endi O‘zbekistonda ham bu kabi ma'lumotlar, shuningdek, mahkumlar orasida kuzatiladigan o‘lim holatlari hammasi ochiq ma'lumot hisoblanadi. Buni esa juda katta qadam sifatida e'tirof etish kerak”, deya Ulug‘bek Muhammadiyevning so‘zlarini keltirmoqda Kun.uz muxbiri.
O‘zbekistonda aholi soni 34 mln.ni tashkil etadi. Ombudsman ta'kidlaganidek, har 100 ming kishiga 95 nafar mahkum to‘g‘ri kelsa, demak, ayni paytda mamlakatda 32300 nafar mahkum borligi ayon bo‘ladi.
O‘zbekistondagi qamoqxonalar va mahbuslar soni ochiqlanadi
Ombudsman 2019 yilda, BMT Bosh Assambleyasining 2015 yil17 dekabrdagi rezolyutsiyasi bilan qabul qilingan “Mahkumlar bilan muomala qilishning minimal standartlari qoidalari” (Nelson Mandela qoidalari) tarjima qilinib, jazoni ijro etish muassasalariga tarqatilgani, buning natijasida mahkumlar haq-huquqlarini talab qila boshlashgani, jazoni ijro etish muassasalarida ham ularga bo‘lgan munosabat o‘zgarganini bildirdi.
Tadbirda qayd etilishicha, oxirgi yillardan mahbuslarning inson sifatida bir qator huquqlari tiklangan. Jumladan:
· ijtimoiy xavfi katta bo‘lmagan va uncha og‘ir bo‘lmagan jinoyati uchun jazo o‘tayotgan mahkumlarga ilk marotaba saylov huquqi berildi;
· mahkumlarning ish haqidan ijtimoiy sug‘urta ajratilmasligi belgilanib, pensiya ta'minotiga ega bo‘lishi ta'minlandi;
· Jinoyat-ijroiya kodeksiga mahkumlarning telefon so‘zlashuvi, yo‘qlov va uchrashuvlar olishi soni qariyb
