«Ўзларинг ашула айтинглар» – Юлдуз Усмонова қўшиқчилар солиққа тортилиши ҳақида

Ўзбекистон халқ артисти Юлдуз Усмонова 12—30 апрел кунлари бўлиб ўтадиган яккахон концерти олдидан интервью берди. У суҳбат давомида концертга тайёргарлик, янги дастур ҳақида гапириб, хонандаларнинг солиқ тўлаши кераклиги ҳақидаги қарор лойиҳасига ўз муносабатини билдирди.

Юлдуз Усмонова ўтган йилги концертида “Мен мухлисларни йиғлатмайман, тафаккур қилдираман. Сабаби ҳаёт ташвишининг ўзи етарли”, деган эди. Бу йилги концертда хонанда қандай ғояни илгари суради?

— Тафаккур қилган одам йиғламайдими? Ўзининг қилган хатосидан йиғлайди, бировдан ўпкалаб эмас. Йиғи билан йиғининг фарқи бор-да. Сиз билан мен ҳам кўп ёлғонни, ҳаромни, ҳақсизликни кўриб, индамай кетяпмиз-ку! Бойкотларни кўриб туриб, маҳсулотларни индамай сотиб олиб, еб, болаларимизга олиб беряпмиз-ку! Виждон қийналса, йиғлайсиз-да, бу оддий мисол. Одамлар қўшиқда ўзини топиб олса, йиғлаши мумкин. Бундай йиғига ҳеч кимнинг қаршилиги йўқ. Мақсадимиз уларнинг юрагини эзиш эмас.

Бизнинг пайтларда 80 фоиз қўшиқлар йиғлатадиган ва маъноли бўларди. Одам шу қўшиқлардан енгиллик топса, албатта, йиғласин. Йиғлаб-йиғлаб, юзини ювиб, кўзига яна сурмасини суртиб, кўчага чиқиб, ҳаёт яна давом этаётганини ҳис қилади. Йиғлатиш деганда шуни назарда тутаман, дейди у.

“Менчалик ишлайдиган одам қолмади”

— Тапир-тупур, бетартиб концертларга пул тўлаб, кираётганлар бор. Шунча кун концерт беряпман, ўзимнинг бошимга сув ўгириб юбордим. Ўзимга ўзим чарчама, Усмонова, дедим. Бунчалик ишлайдиган одам қолмади. Ғам-ташвишсиз ўртага чиқиб олиб, ашула айтишяпти. Мен сиқиляпман, ҳар куни дори ичаман. Ўзимни қандай тинчлантиришни билмайман. Мендан неча ёшга етдингиз, деб кўп сўрашади. Турмуш ўртоғим нега сиқиласиз, дейди. Қандай қилиб сиқилмай? Мен болаларим билан саҳнага чиқяпман, тасаввур қиляпсизми? Қандай қилиб хавотир олмаслигим мумкин?

Менимча, гап костюмларда, гапларда, иддао қилишда, чиройли ёндирилган чироқларда эмас. У шундоқ ҳам керак, қиламиз. Қўшиқлар ўз ўрнини топса, Юлдузни Юлдуз деб эслашади. Концертида зўр лазер, чироқ қилган эди, деб эслашмайди. Еттидан етмишгача эсланяпманми, демак, қўшиқлар яшаяпти. Мен қўшиқлар яшаши тарафдориман, дейди Юлдуз Усмонова.

Ўзбекистонда 2026 йил 1 сентябрдан бошлаб санъаткорлар ва бошловчилар кўрсатадиган хизматларни “Солиқ” иловасида рўйхатга олиш ҳамда “бир хизмат – бир тўлов” тамойили асосида солиққа тортиш режалаштирилмоқда. Мазкур қарор лойиҳасининг эълон қилиниши шоу-бизнес вакиллари ўртасида кенг муҳокама ва эътирозларга сабаб бўлмоқда. Ўзбекистон халқ артисти Юлдуз Усмонова бу борада қандай фикрда?

— Раҳбарларимиз эшитсин — президентимизга материал олиб кирадиганлар жуда адашади. Индамай келаётгандим, энди гапираман. “Вой, тўйларда исрофгарчилик бўляпти, санъаткорларни қисқартириш керак”, дейишади. Агар биз исрофгарчилик бўлсак, бизни концертингизга қўйманг. Нима қилиб давлат тадбирларига бизни қўйяпсизлар? Қўйинглар, санъаткорларни қириб юборинглар. Хатми Қуръон қилиб, ақиқа қилиб, ўзингиз ўтказаверинг. Нима бўлади, ким ишлайди? Энг ёмон, энг ишламайдиган санъаткор ҳам фонограмма қилиш учун неча пул сарфлайди?

Туғилган кун, томоша қилсангиз, фонограмма айттириб бўлса ҳам, чақирасиз-ку. Масалан, мен эски-тускида, йиртиқ кийимда келсам, ёқаманми, айтинг? У омма ичидаги одам. Косметологга бориши шарт, яхши кийиниб юришга мажбур, чунки у халқнинг юзи. Биз Америка эмасмиз, ўз урф-одатимиз бор, йиртиқ кийим тўғри келмайди. Лекин бизда бирорта қўшиқ учун пул тўланяптими? Ҳар бир байрамда қўшиқ буюртма қилаётганда пулини тўлашга қурбингиз етадими? Тўланг, шунда гап бўлиши мумкин эмас.

Бугунги кунда жуда қийин. Исрофгарчилик бўлса ҳам, санъаткорлар дейишади. Сенаторлар, депутатларнинг ҳаётига, уларнинг қизлари қандай юрганига қаранглар. Мана, исрофгарчилик қаерда! Биз ишламаяпмизми? Қачон ухлаганимни ким кўрди? Мен йиғлаб юбораман, кеча ҳам жуда қаттиқ йиғладим. Одам чарчаб кетади. Энди солиқ. Ким чидайди, ким ишлайди, ким янги қўшиқ қилади? Ўлдиринглар санъатни! Гап бўлиши мумкин эмас. Солиқ тугул, лицензияни ҳам 10 баробар қилиб қўйинглар.

Тўйлардан ҳам солиқ оладиган бўлишса, тўй қилаётган одам бир санъаткор солиқ тўлаши учун яна шунча пул тўлаши керак. Ҳамма ҳам ўғри эмас, тадбиркорларнинг орасида ишлаб топаётгани ҳам бор. Улар пул олишмайди, ишлаб топишади. Ким пул олса, солиқ қўйинг. Бу машина қаердан келгани, қизи, ўғлининг Англияда юрганини сўрасин.

Санъаткор эмас, ижрочи кўп. Ким ҳозир янги қўшиқ айтяпти? Чиқса, 4-5 та чиқади. Қолганлар эски қўшиқларни ремикс қилиб куйлаяпти. Қайси тадбирда ўтирсам, менинг қўшиғим қўйилади. Аввал менинг муаллифлик ҳуқуқим учун пулимни йиғиб берсин давлатимиз, кейин солиқдан гапирсин. Неча йиллардан буён қўшиқларим қўйилади. Мен ҳеч бўлмаганда бир тийин сўрадимми? Энди мен ҳам пулимни сўрайман. Қўшиқ куйламайман, дейди хонанда.