Кўпчилик Facebook дўстларни худди ҳақиқий ҳаётда бўлгани каби тавсия қилади, деб ўйлайди: сиз кимнидир билишингизни айтасиз, сизга эса бу одам билган бошқа инсонлар маслаҳат берилади. Аслида, ижтимоий тармоқ тизими жуда мураккаб, унинг иши натижалари эса камроқ кўринади.
Facebook’да ўзингиз учун яратган саҳифадан ташқари, яна битта саҳифангиз бор. Унинг учун маълумотлар бошқа фойдаланувчилардан кирувчи хабарлар ва уларнинг смартфонидан олинади. Сизнинг аккаунтга алоқа маълумоти боғланади, уни сиз сервисга ҳеч қачон тақдим этмагансиз.
Бундай яширин саҳифалар ҳақида маълумот бир неча йилдан бери бор, бироқ кўпчилик одамлар уларнинг салоҳияти ҳақида билишмайди ёки ҳатто улар борлиги ҳақида ўйлаб ҳам кўришмайди. Номаълум ердан пайдо бўлган тавсия юзага чиқмагунича, компания сиз ҳақингизда қанча кўп маълумотга эга эканлигини билиб ҳам ололмайсиз.
Келинг, бир номаълум адвокатни оламиз. Facebook унинг иш почтасини текширмайди, аммо почта ҳақида аниқ билади, гарчи адвокат ҳеч қачон уни компанияга бермаган бўлса ҳам. Агарда ушбу адвокатнинг электрон почта манзилига эга бўлган киши Facebook’да у билан бўлишишга қарор қилса, компания адвокат ва бу почтани биладиган ҳар қандай шахс ўртасида алоқа ўрнатиши мумкин.
Ижтимоий тармоқда рўйхатдан ўтаётганингизда, сиздан дарҳол манзиллар китобига кириш имкониятини тақдим этиш сўралади, бу сервис сиз учун дўстлар топиб бериши мақсадида қилинади. Сайтнинг браузер версиясида дўстлар излаш саҳифаси шубҳа келтириб чиқармайди. Бу ҳолатда, компания берилган алоқалар ҳақидаги барча маълумотларни сақлаб қолади.
Смартфонлар учун иловада бу функция яна ҳам қисқартирилган. Аммо кейин сиз огоҳлантириласиз: Facebook’да кимлар борлигини текшириб кўринг, лекин шу билан бирга, ўз алоқаларингизни доимий равишда юкланг. Пастда эса қуйидагилар айтилган: «Сизнинг алоқаларингиз ҳақида маълумот... сизга ва бошқа одамларга тезроқ дўст топиш учун Facebook’га юборилади».
«Кўпроқ» тугмасини босганингизда эса, бу ноаниқ гап янада ноаниқлик уйғотади:
«Агар дўстларингизни Facebook’да қидиришни истасангиз, биз сизнинг алоқаларингиз ҳақидаги маълумотларни, жумладан, исмлар ва исталган тахаллуслар; фото алоқалар; телефон рақамлари ва сиз қўшишингиз мумкин бўлган бошқа боғланиш рақамлари, масалан оилавий ҳолат ёки касб; шунингдек, телефонингизда бу контактлар ҳақидаги маълумотлардан фойдаланамиз ва уларни хавфсиз сақлаймиз. Бу сизга Facebook томонидан бошқа кишилар ҳақида тавсиялар бериш, шунингдек, хизмат кўрсатиш сифатини оширишга имкон беради», - Facebook.
