Бугун, 18 январь куни Қозоғистоннинг Ақтўбе вилояти Ирғиз тумани ҳудудидан ўтувчи «Самара-Чимкент» автомобил йўлининг 1068 километрида Калибой аҳоли яшаш пунктидан 10 км узоқликда йўловчи автобус ёниб кетди. Setra русумли автобус (дастлабки хабарларда бу «Икарус» бўлгани айтилганди) бошқа транспорт воситаси билан тўқнашмаган, ҳаракатланаётган вақтида аланга олган. Автобус ҳали йўлнинг ярмида эди.
Бу одатдаги рейс бўлмаган. Кўп эҳтимол билан ушбу автобус ўзбекистонлик меҳнат муҳожирларини Қозоғистон жанубидаги Чимкент шаҳридан Россиянинг Қозон шаҳрига олиб кетаётган эди. Ушбу икки қаватли автобусда жами 57 киши бўлган, фақат 5 киши ундан чиқа олган, қолган 52 киши ҳалок бўлган.
Қозоғистон Ички ишлар вазирлигининг Фавқулодда вазиятлар қўмитаси дастлаб ҳалок бўлганларнинг барчаси Ўзбекистон фуқаролари бўлгани ҳақида хабар тарқатди.
Ўзбекистон Фавқулодда вазиятлар вазирлиги ҳам ушбу ҳодиса оқибатида ҳалок бўлганлар орасида ўзбекистонликлар бўлганини тасдиқлади ва ҳалок бўлганларнинг фуқаролигини аниқлашга киришди.
Айни вақтда Ўзбекистон бош вазири Абдулла Арипов бошчилигида ташкил этилган махсус ҳукумат комиссияси Ақтўбеда бўлиб турибди ва фожеа қурбонларининг шахсини аниқлаш устида иш олиб бормоқда.
Йўловчилар Россияга ишлаш учун йўл олган меҳнат муҳожирлари бўлган — кўп эҳтимол билан улар ноқонуний меҳнат муҳожирлари бўлган. Ўзбекистон Ташқи меҳнат миграцияси масалалари агентлиги «Медуза»га маълум қилишича, автобусдаги ўзбекистонликлар агентликда рўйхатдан ўтмасдан кетган меҳнат муҳожирлари бўлиши мумкин (агентлик хорижга меҳнат муҳожирларини фақат қонуний асосда, самолёт ёки поёздда юборади). «Балки, нелегаллардир… Аммо Ўзбекистоннинг исталган фуқароси мустақил равишда Россияга бориши, у ерда патент олиб, ишлаши мумкин», — деган агентлик вакили Хуршид Ҳакимов.
Ўзбекистондан Россияга Қозоғистон орқали йўловчи ташишнинг «кулранг схема»си мавжуд бўлиб, бу йўлдан ҳеч қандай ҳужжатларни расмийлаштирмасдан Россияга бориб ишлашни мақсад қилган ўзбекистонликлар фойдаланади.
Автобуснинг эгасида йўловчи ташиш учун лицензия бўлмаган; Қозоғистон инвестициялар ва мамлакатни ривожлантириш вазирлиги маълумотига кўра, автобус мажбурий техник кўрикдан 2015 йилнинг 17 августида ўтган ва 1989 йилда ишлаб чиқарилган автобуснинг муддати 2016 йилнинг 17 февралида тугаган. Кишиларнинг ўлими билан якунланган ушбу ҳодиса бўйича Қозоғистон республикаси ЖКнинг 345-моддаси 4-банди бўйича жиноий иш қўзғатилган. Бу моддага кўра жавобгар 5 йилдан 10 йилгача озодликдан маҳрум қилиниши мумкин.
