Адлия органлари 2018 йилда ҳуқуқни муҳофаза қилувчи орган деб белгиланди 

Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги 2018 йилда амалга оширилган ишлар тўғрисида маълумот берди. 

Қайд этилишича, адлия органлари фаолиятини такомиллаштириш билан боғлиқ 27 та Президент ва Ҳукумат қарорлари қабул қилинди (2017 йил 10 га яқин, 2,7 бараварга ошди).

Адлия органлари ҳуқуқни муҳофаза қилувчи орган деб белгиланди.

Вазирлик тизимида 4 та янги бошқарма, 1 та муассаса, 14 та юридик коллежлар, 200 та туман (шаҳар) адлия бўлимлари, Тошкент давлат юридик университети ҳузурида Халқаро стандартлар бўйича юридик кадрларни касб-ҳунарга ўқитиш маркази, Адлия вазирлиги ҳузурида Жамоатчилик кенгаши ташкил этилди.

Давлат ҳокимияти ва бошқаруви органларининг “Очиқлик индекси” рейтингида Адлия вазирлиги 59 та давлат органлари орасида 1-ўринни эгаллади.

Адлия вазирлиги томонидан бевосита 230 дан ортиқ қонун ҳужжатлари лойиҳалари ишлаб чиқилди, ушбу кўрсаткич  ўтган йилга нисбатан 2 бараварга ошди.

Шундан, муҳим лойиҳалар:

– Норма ижодкорлиги концепцияси, қонун ости ҳужжатларини камайтириш, тўғридан тўғри амал қилувчи қонунларни қабул қилиш;

– қонун ҳужжатлари лойиҳаларини давлат тилида тақдим қилиш шартлиги тўғрисида;

– нотариат, адвокатура ва ФҲДЁ органлари фаолияти такомиллаштирилди;

– давлат хизматларини кўрсатиш соҳаси такомиллаштирилди;

– нодавлат нотижорат ташкилотларининг фаолиятига давлат органларининг аралашуви камайтирилди;

– маҳаллалардан маълумотномалар сўрашга чек қўйилди;

– қурилган уй-жойни фойдаланишга топшириш тўғрисидаги ҳоким қарорини чиқаришга бўлган талаб бекор қилинди, марказлар орқали 10 кунда қабул қилиш тартиби ўрнатилди (илгари 6 ойдан 8 ойгача чўзиларди);

– кўчмас мулкнинг олиб қўйилиши сабабли мулкдорга етказилган зарарнинг ўрнини тўлиқ қопланмасдан бузиш қатъий тақиқланди.

1 850 та қонун ҳужжатлари лойиҳалари ҳуқуқий экспертизадан ўтказилди.

Шунингдек, Тошкент шаҳрида маҳаллий бошқарувни ташкил этиш аҳволи ўрганилди, натижада Тошкент шаҳрида эксперимент тариқасида бутунлай янгича тартиб жорий этилди ва синовдан ўтказилмоқда.

Қурилиш вазирлиги фаолияти ўрганилди. 274 та қурилиш нормалари ва қоидалари эскирганлиги аниқланди. Бу соҳада тегишли Президент қарори қабул қилинди.

Маҳаллий давлат ҳокимияти органларини фаолиятини тартибга солиш соҳаси таҳлил қилиниб, уларга хос бўлмаган ёки бошқа давлат органларининг вазифаларини такрорловчи функциялар бекор қилишга қаратилган норматив ҳужжат лойиҳалари ишлаб чиқилди.

Қишлоқ хўжалиги соҳасига тааллуқли бўлмаган ер участкаларига хусусий мулк ҳуқуқини босқичма-босқич жорий этиш механизмини назарда тутувчи норматив ҳужжат лойиҳаси ишлаб чиқилди. 

Бозорлар фаолияти, ободонлаштириш, транспорт-логистика ҳамда ногиронликни белгилаш соҳаси, Автойўлқурилиш қўмитаси ва Интеллектуал мулк агентлиги фаолияти таҳлил қилиниб, соҳани ривожлантириш бўйича тегишли тавсиялар ва норматив ҳужжат лойиҳалари ишлаб чиқилди. 

Бундан ташқари, 53 та ҳолатдаги ҳужжат нусхаларини нотариал тасдиқлаш талаби бекор қилиниши натижасида нотариал ҳаракатлар сони 5,9 млн тадан 4,2 млн тага, яъни 30%га камайди.

Олиб борилган амалий ишлар натижасида пуллик хизматлар суммаси 
3 бараварга ошиб 36 млрд сўмдан 90 млрд сўмга етказилди. Давлат божи суммаси ҳам 106 млрд сўмга оширилди. 

Қўшимча 703 та штат (146 та нотариус) жорий этилди. Бу дегани, ҳар бир нотариусга тўғри келадиган 42700 та аҳоли сони 36400 тага, яъни 14 фоизга камайди.  

Натижада нотариуслар томонидан ҳаракатларни жойларга чиқиб, сайёр тартибда амалга ошириш 1,8 бараварга ўсди (2017 йил - 6,3 минг, 2018 йил - 17,4 минг).

Нотариус лавозимларига номзодларни танлов жараёнини реал вақт режимида аудио ва видеотрансляция қилиш амалиёти жорий қилинди. Илк бор нотариусларининг рейтинги белгилаб олинди. 

Эндиликда, 1 январдан бошлаб:

васиятнома каби нотариал ҳаракатларни амалга оширишда аудио ва видеоёзиш ускуналаридан фойдаланилади;

нотариал идорага мурожаат қилувчиларнинг шахсини аниқлашда ва нотариал ҳаракатларни тасдиқлашда тарафларнинг бармоқ изларини олиш йўли билан амалга оширади (Бундай амалиёт ҳатто хорижий давлатларда ҳам мавжуд эмас);

уй-жойни ижарага бериш шартномаларини нотариал тасдиқлаш талаби бекор қилинди;

нотариал идораларда ягона дарча тамойили асосида хизмат кўрсатиш йўлга қўйилмоқда.

Жисмоний ва юридик шахслардан келиб тушган 16 300 та мурожаатларнинг 10 846 таси белгиланган тартибда кўриб чиқилиб, шундан 7 мингтаси (64 фоизи) қаноатлантирилди.