Kun.uz таҳририятига Қашқадарё вилояти, Ғузор туманидаги «Чўмичли» маҳалласи аҳолиси бир неча муаммолар юзасидан мурожаат қилди.
«Маҳалламизда ечимини кутаётган кўплаб масалалар йиғилиб қолган. Фарзандларимиз таълим олаётган мактаб талабга жавоб бермайди. Кўчаларимиз абгор ҳолатда. Маҳалламизга суюлтирилган газ вақтида тарқатилмайди, ичимлик суви йўқ. Электр энергияси симёғочлари таъмирталаб. Маҳалла ҳудудида жойлашган «Шўртаннефтгаз» МЧЖнинг факеллари жойлашган. Улардан чиқаётган газ туфайли ҳаво ифлосланмоқда ва аҳоли нафас олишга қийналмоқда. Бунинг натижасида маҳаллада аҳоли ва уй ҳайвонлари орасида турли касалликлар кўпайган. Болалар носоғлом туғилмоқда», – дейилади мурожаатда.
Мурожаатни жойида ўрганиш мақсадида Ғузор туманида бўлдик. Маҳалла аҳолиси билан суҳбатлашдик, эътирозларини тингладик. Улар томонидан билдирилган эътирозларни навбати билан ўргандик.
Дастлаб, ушбу маҳалладаги икки қишлоқ ёшлари таълим олаётган 26-умумий ўрта таълим мактаби билан танишдик ва ҳақиқатан ҳам таълим масканида қатор муаммолар мавжудлигига гувоҳ бўлдик.
Жумладан, мактабда ўқувчиларнинг спорт билан шуғулланишларига етарлича шароит йўқ. Шунингдек, тадбирлар ўтказиш учун фаоллар зали ҳам ҳам мавжуд эмас. Синфхоналарда озодалик етишмайди. Мактаб йўлакларида деворлар кўчиб тушган ва таъмирталаб аҳволда.
Мактаб буфетида ачинарли манзараларга гувоҳ бўлдик. Бу ерда канцелярия жиҳозлари ва ўқув қуроллари савдоси билан аралаш ҳолда турли егуликлар ҳам сотилар экан. Хароб аҳволдаги бу пастқам бино ичкариси антисанитар ҳолатда. Бу ерда мактаб ўқитувчилари учун буюртма асосида тушлик ҳам тайёрланар экан.
Маълумки, таълим масканларида ўқувчиларга сотилиши мумкин бўлмаган егуликлар рўйхатида ҳот-дог ҳам бор. Мактаб буфетида эса бу егулик ўқувчиларга очиқчасига сотилмоқда. Сотувчи ҳам, мактаб директори Ё.Эралиев ҳам тақиқланган егулик сотилаётгани ва бу ердаги антисанитар ҳолатга ҳеч қандай изоҳ беролмади.
Мавзуга оид
Бундан ташқари, мактабда ичимлик суви йўқ. Ўқувчилар уйларидан идишларда сув олиб келишади. Шунингдек, мактаб ҳудудидаги қудуққа ичимлик суви харид қилиниб, махсус техникада олиб келиб қуйиларкан. Ичимлик сув бир муддат антисанитар ҳолатдаги қудуқда сақланади. Бу ҳам ўқувчилар соғлигига хавф туғдиради. Мактаб директори ичимлик сувини ўз ҳисобидан харид қилар экан.
«Ичимлик суви учун ҳеч қаердан маблағ ажратилмайди. Шунинг учун ўз ҳисобимдан харид қилишга мажбурман. Тўғри, мактабда бартараф қилиниши лозим бўлган бир қатор камчиликлар бор. Барча муаммоларни ҳал қилиш чораларини кўрамиз», – дейди мактаб директори.
Аҳоли мурожаатида мактабда компьютер хонасидан етарлича фойдаланилмаслиги юзасидан ҳам эътироз билдирилган. Мактабдаги компьютерхонага кирганимизда «свет тўсатдан ўчиб қолгани» учун компьютерлар соз ёки носозлигини билишнинг имкони бўлмади.
Мактабдаги Ёшлар иттифоқи бошланғич ташкилоти етакчиси хонасини кўздан кечирдик. Бу хонадаги абгор ҳолат «маймунлар ҳам йиғлайдиган» даражада.
Маҳалладаги Зангибобо қишлоғида 26-умумий ўрта таълим мактабнинг филиали ҳам бор экан. Маълум бўлишича, мактаб филиалининг эски биноси бузилиб, янгидан қурилган ва 2018 йил декабрь ойида фойдаланишга топширилиши режалаштирган. Аммо мактаб филиали биносининг сифатсиз қурилишидан мактаб директори норози бўлган ва қабул қилишни рад этган. Шу туфайли мактаб филиали ҳозирга қадар фойдаланишга топширилмаган.
Ушбу янги қурилган бино ичидаги хоналар ҳақиқатан ҳам сифатсиз таъмирланганига гувоҳ бўлдик. Айни куз-қиш вақтларида олиб борилган қурилиш ва таъмир ишлари сабабли ишлар сифатсиз бажарилган. Янгидан қурилган, ҳали фойдаланилишга топширилмаган бинодаги синфхоналарнинг деворлари кўчиб тушган. Поллари ҳам талабга жавоб бермайдиган даражада бўялган.
Мазкур ҳолат юзасидан мактаб филиали биносини қурган қурилиш ташкилоти раҳбари Р.Ашуров билан суҳбатлашдик.
«Бино қурилиши ва хоналар таъмирланиши совуқ кунларда амалга оширилди. Бу қурилиш сифатига ҳам таъсир қилгани рост. Шу туфайли мактаб филиали биноси қабул қилинмади. Бу камчиликларнинг барчаси бартараф этилади», – дейди у.
Янги қурилган мактаб филиали биноси атрофида ўқувчилар учун спорт майдончаси йўқ. Бунинг учун жой ҳам мавжуд эмас, тор ҳовли бор холос. Етарлича ер майдони бўлмагани боис ҳожатхона ҳам бинога жуда яқин қурилган.
Аҳоли вакилларининг билдиришича, эски бино бузилган вақтда етарлича ер майдони бўлган. Стадион ва спорт майдончаси ҳам бўлган. Аммо бино бузилиб, янгиси қурилиши жараёнида мактаб спорт майдони «қандайдир сабаблар» билан фуқарога уй-жой қуриш учун берилган. Айни вақтда уй ҳам қурилган. Натижада, мактаб филиали учун ер майдони қисқариб кетган. Нима учун бундай ҳолатга йўл қўйилган?
Бу ҳолат юзасидан Ғузор тумани ҳокимининг қурилиш масалаларига масъул ўринбосари З.Зокиров изоҳ берди.
«Мен бу лавозимга яқинда тайинланганман. Шунинг учун масалани батафсил ўрганиб чиқишим керак. Фикримча, фуқарога бу жой тегишли ҳужжатлар асосида берилган. Мактаб филиалига қўшимча ер ажратиш чораларини кўрамиз. Мана мактаб филиали атрофида фуқаролар томонидан эгалланиб, неча йиллардан буён фойдаланилмай келинаётган бўш ер майдонлари бор. Шу ердан ўқувчилар учун спорт майдон қуриш бўйича чора-тадбирларни амалга оширамиз. Зарур бўлса бу ишга ташаббускор тадбиркорларни ҳам жалб қиламиз», – дейди ҳоким ўринбосари.
Бу ҳолат бўйича тегишли масъул орган ва ташкилотлар зарур ўрганишлар олиб бориши мақсадга мувофиқ бўларди.
Мактаб филиали биноси вақтида фойдаланишга топширилмагани сабабли Зангибобо қишлоғидаги бошланғич синф ўқувчилари қишлоқдаги бўш турган хонадонда таълим олишга мажбур экан. Хонадоннинг икки хонаси парта ва стуллар билан жиҳозланган. Аммо ўқувчилар учун етарлича шароит йўқ.
Тўғри, бу йилги ўқув йили якунига етмоқда. Келгусида бу муаммоларни бартараф этиш учун туман мутасаддилари жиддий бош қотириши лозим.
Аҳолининг навбатдаги эътирози суюлтирилган газ баллонлари вақтида тарқатилмаётгани ва белгиланган нархдан қиммат тўлов олинаётгани юзасидан бўлди. Ўрганиш давомида тасодифми ёки бошқа сабабми аҳолига газ баллонлари тарқатилаётгани устидан чиқдик.
Туман газ идораси масъул ходими О.Бердиев биз билан суҳбатда эътирозларнинг барчасини рад этди ва газ баллонлари график бўйича вақтида ва ўз нархида тарқатилишини билдирди.
Мурожаатда айтилганидек, маҳалла ҳудудидаги электр энергияси тармоғи ўтган симёғочлар таъмирталаб ҳолатда. Ҳоким ўринбосари З.Зокиров бу ҳолат юзасидан зарур чора-тадбирлар амалга оширилишини билдирди.
Маҳалла аҳолисининг асосий эътирози маҳалла ҳудудида жойлашган «Шўртаннефтгаз» МЧЖнинг факелларидан чиқаётган газ туфайли ҳаво ифлосланаётгани, натижада одамлар нафас олишга қийналаётгани, аҳоли ўртасида турли касалликлар кўпайгани, болалар носоғлом туғилаётгани бўйича эди.
Ғузор тумани тиббиёт бирлашмаси бошлиғи А.Бердиев эса «Чўмичли» маҳалласи аҳолиси орасида касалликлар кўпайгани ҳақидаги гапларни рад этди. Маҳалла аҳолиси орасида 2018 йилда битта сил, битта ўсма, иккита руҳий, тўртта қандли диабет, тўртта буқоқ, олтита гипертония, битта инфаркт, битта инсульт касаллиги қайд этилган.
«Шўртаннефтгаз» МЧЖнинг факеллари ҳақиқатан ҳам ҳавони ифлослантирмоқдами?
Бу саволга жавоб олиш мақсадида вилоят экология ва атроф-муҳитни муҳофаза қилиш бошқармаси туман вакили вазифасини вақтинча бажарувчи Ш.Омонов билан суҳбатлашдик.
Мутасадди бу масала юзасидан лаборатория текширувлари ва махсус ўрганишлар олиб борилиши лозимлигини, шундан кейин аниқ хулоса қилинишини билдирди. Ш.Омонов бу ўрганишлар тез кунларда амалга оширилиши ва натижаси юзасидан бизга маълумот тақдим этилишини қўшимча қилди.
Аммо орадан анча вақт ўтди ҳамки, мутасадди бу ҳолат юзасидан маълумот тақдим этмади. Ваъда ваъдалигича қолиб кетди.
Ўрганишларимиз якунида Ғузор тумани ҳокими С.Бобоқулов билан ушбу муаммолар юзасидан суҳбатлашдик.
«Туманимизда мавжуд муаммолар босқичма-босқич ҳал этиб борилмоқда. Аҳоли турмуш тарзини янада яхшилаш борасида зарур ислоҳотлар ўтказилмоқда, чора-тадбирлар амалга оширилмоқда. Туманимизда асосий муаммолардан бири бу ичимлик сувидир. Бу муаммони бартараф этиш юзасидан хорижий инвесторлар билан музокаралар олиб бормоқдамиз. «Чўмичли» маҳалласидаги муаммоларга келсак, тумандаги тегишли ташкилотлар бу борада тез орада зарур ишларни амалга оширади ва муаммолар бартараф этилади», – дейди туман ҳокими.
Ўрганишларимиз жараёнида «Чўмичли» маҳалласидаги муаммолар юзасидан мутасадди ташкилотлар тегишли чора-тадбирларни амалга ошириши лозимлиги аён бўлди.
Kun.uz бу борада туман мутасаддилари ўзлари ваъда қилганидек, маҳалла аҳолиси билдираётган эътирозлар юзасидан амалий ишлар олиб боришига ишонч билдиради.
