Дарахтлар табиатнинг ажралмас бўлаги, заминнинг нафас тизимидир. Ўртача бир дарахт ўртача бир оиланинг кислородга бўлган эҳтиёжини қоплайди. Демак битта дарахтни қулатиш бир оилани тоза ҳаводан маҳрум қилмоқ демакдир.
Бугун эътиборингизга ҳавола қилаётганимиз дунёнинг энг йирик дарахтлари қатъий ҳисобда туради ва қаттиқ қўриқланади. Сабаби, инсоннинг “қудратли” қўллари табиатнинг бу мўъжизаларига ҳам чанг солиш эҳтимоли жуда юқори.
Австралия эвкалипти. 150 метрли афсона
Ҳали аниқ ўлчовлар кўпчиликни қизиқтирмаган ўн тўққизинчи асрда тасдиқланмаган рекорд қайд этилган. 1872 йилда ўз юрти бўйлаб саёҳатга чиққан австралиялик 150 метрдан ошган эвкалипт дарахтини учратганлигини ёзиб қолдирган. Аммо бу фактни аниқ ўлчовлар билан исботлаб, расман эълон қилмаган. Кейинчалик йиллар ўтиб, йигирманчи асрда бу қадар баланд дарахтни излаш бесамар кетган. Бироқ Австралиянинг Квинсленд ҳудудидаги Бау-Бау тоғида Шоҳ Эвкалипти аниқланган ва унинг баландлиги 99,4 метр эканлигини расман тасдиқланган.
Австралияга қарашли орол бўлган Тасмания ҳудудида иккинчи баланд дарахт – Центурион номини олган бўлиб, у Стикс дарёси водийсида ўсади ва баландлиги 98,1 метрга тенг.
Аммо ҳар қанча баланд бўлмасин бу дарахтлар кучли ўнликка кира олишмаган. Кучли ўнлик бир ҳудудда тарқалган бир тур ўртасида шаклланган.
АҚШ учун Секвойя дарахтлари миллий рамз, асрий ғурурлардан бири ҳисобланади. Чероке ҳиндуларининг етакчиси Секвойе шарафига номланган бу дарахтлар шу қадар эъзозланадики, улар ёнига келган сайёҳлар қатъий назоратда туришади.
Демак бошладик*:
10. Мендосино номини олган бу дарахт Калифорниянинг Монтгомери Вудс ҳудудида ўсади. Баландлиги 112,20 метр, диаметри – 4,19 метр.
