Конимех марказида объектлар бузилмоқда. Вилоят ҳокими тадбиркорларга зарарни тўлашдан бош тортмоқда

Kun.uz таҳририятига Навоий вилояти, Конимех туманидан бир гуруҳ тадбиркорлар мурожаат йўллади.

Тадбиркорлар туман марказидаги бозор, унинг атрофидаги дўконлари Навоий вилояти ва Конимех тумани ҳокимлари буйруқлари билан бузилаётгани, ҳуқуқлари очиқчасига паймол қилинаётгани, компенсация пули берилмаётганидан шикоят қилишган.

Ушбу мурожаатни ўрганиш мақсадида Конимех туманида бўлдик ва тадбикорларнинг эътирозларини тингладик.

«Бузилиш ишлари тўсатдан бошланди. Ҳеч кимни огоҳлантиришмади ҳам. Қайта қуриш ва ободонлаштириш ишлари амалга оширилар экан. Барчамизда мулк ҳуқуқини тасдиқлайдиган ва кадастр ҳужжатлари бор. Биз туман маркази янада обод бўлишига қарши эмасмиз. Аммо бизга етказилган зарар-чи? Вилоят ҳокими ҳам, туман ҳокими ҳам «бир тийин ҳам тўланмайди сенларга, ер берамиз, бошқатдан қуриб оласизлар», дейишмоқда. Бизга етказилган зарар қопланса, қуриб олиш муаммо эмас. Лекин раҳбарлар бизнинг ҳуқуқимизни очиқчасига поймол қилмоқда. «Хоҳласанг шу, хоҳламасанг катта кўча», қабилида иш юритишмоқда. Огоҳлантирмай махсус техникалар билан дўконларимизни, бизга тегишли бўлган мулкларни бузиб ташлашмоқда. Адолат борми ёки ҳокимларга ҳамма нарса мумкинми?», – дейди тадбиркор.

Ҳудудни кўздан кечирдик. Ҳақиқатан ҳам туман марказидаги бозор ва унинг атрофидаги дўконлар бузилмоқда. Айрим тадбиркорларнинг таъкидлашича, туман ҳокимияти вакиллари кўрсатмаси билан бир йил аввал тадбиркорлар миллионлаб пул сарфлаб, дўконларини замонавий кўринишда таъмирлаган. Аммо энди уларнинг дўконлари ҳам бузилмоқда. Етказилган зарарни қоплаш ҳақида раҳбарлар тинглашни ҳам исташмаяпти.

Тадбиркорлардан бузилиш ҳақида огоҳлантириш бўлган-бўлмаганини сўрадик. Уларнинг таъкидлашича, ҳеч ким бузилишлар ҳақида огоҳлантирилмаган экан. Тадбиркорлардан бири дўконини бузишга келишганида тегишли қарорни сўраганини айтди. Унинг қўлига ўша кунги сана билан тўлдирилган, муҳрсиз огоҳлантириш хатини тутқазишган. Аммо бошқа тадбиркорларга тегишли қарор ҳам, огоҳлантириш хати ҳам берилмаган.

Вазирлар Маҳкамасининг 2006 йил 29 майдаги 97-сон қарори билан тасдиқланган Низомнинг 4-бандида тегишли туманлар (шаҳарлар) ҳокимликлари Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимларининг ер участкасини олиб қўйиш, ер участкасида жойлашган уйлар, ишлаб чиқариш иморатлари ва бошқа иморатларни, иншоотларни бузиш ва дов-дарахтларни кўчириб ташлаш тўғрисидаги тегишли қарорлари нусхаларини билдиришномага илова қилган ҳолда, бузиш бошлангунгача 6 ойдан кечикмай, имзо қўйдириб уйлар, ишлаб чиқариш иморатлари ва бошқа иморатлар, иншоотлар ва дов-дарахтлар мулкдорларини қабул қилинган қарор тўғрисида ёзма равишда хабардор қилиши шартлиги қайд этилган.

Туман ҳокимлиги мутасаддилари қарорда кўрсатилган тартибга амал қилишмаган ва тадбиркорларнинг ҳуқуқини очиқчасига бузишган.

Ўрганиш давомида тадбиркорлар Навоий вилояти ҳокими Қобул Турсунов билан бўлиб ўтган кескин баҳс аудиоёзувини тақдим қилди. Вилоят ҳокими тадбиркор билан баҳсда тегишли қонунлар ва айнан Вазирлар Маҳкамасининг 2006 йил 29 майдаги 97-сон қарорини важ қилиб келтириб ўтган. 

Аммо ўрганиш давомида вилоят ҳокими таъкидлаётган Вазирлар Маҳкамаси қарорига умуман амал қилинмаганига гувоҳ бўлдик.

Қолаверса, Президентнинг 2018 йил 8 августдаги «Ўзбекистон Республикасида инвестиция муҳитини тубдан яхшилаш чора-тадбирлари тўғрисида»ги фармонининг 2-бандида 2018 йил 1 сентябрдан давлат ва жамоат эҳтиёжлари учун ер участкаларини олиб қўйиш тўғрисида қарор қабул қилишга фақат ер участкаси олиб қўйилиши режалаштирилаётган манфаатдор шахслар билан очиқ муҳокама ўтказилганидан, шунингдек, фойда ва харажатлар баҳоланганидан кейин йўл қўйилиши белгиланган.

Шунингдек, ер участкаларини олиб қўйишда жисмоний ва юридик шахсларга тегишли бўлган турар жой ва ишлаб чиқариш бинолари, бошқа иморатлар ва иншоотлар бузилишига кўчмас мулкнинг бозор қиймати ва олиб қўйиш сабабли мулкдорга етказилган зарарнинг ўрни тўлиқ қопланганидан кейин рухсат берилиши қайд этилган.

Кўриниб турибдики, Конимехдаги бузилишлар жараёнида қонунчиликка умуман риоя қилинмаяпти.

Ушбу ҳолатга ойдинлик киритиш учун Конимех тумани ҳокимининг қурилиш масалаларига масъул ўринбосари Азамат Холмўминов билан суҳбатлашдик.

Мутасаддининг таъкидлашича, Президентнинг 2019 йил 12-13 март кунлари Навоий вилоятига ташрифи давомида берилган топшириқлар ва кенгайтирилган 11-мажлислар баёнининг 15-бандида Навоий вилояти туманлари марказларининг Жиззах вилояти, Мирзачўл тумани мисолида бош режаларини ишлаб чиқиш ва шу асосида ободонлаштириш, бунёдкорлик ишлари олиб бориш режалаштирилган. Туман марказидаги бузилишлар айнан шу билан боғлиқ.

Суҳбатимиз жараёнида Холмўминов бузилишларга оид бирор тегишли қарорни кўрсата олмади ва бизга янгидан қурилиши режалаштирилган лойиҳалар суратини тақдим этди.

Аммо бу жараён нега қонунчиликка риоя қилмаган ҳолда олиб борилаётгани, тадбиркорлар ҳуқуқлари бузилаётгани, нега улар вақтида огоҳлантирилмагани юзасидан туман ҳокими ўринбосаридан тайинли изоҳ ололмадик.

Қайта қуриш, бунёдкорлик ва ободонлаштириш ишларига ҳеч ким қарши эмас. Аммо бу кимгадир зарар етказилиши, тадбиркорларнинг ҳуқуқлари бузилиши эвазига эмас, албатта. Қонунийлик таъминласин. Тадбиркорлар ҳам айнан шуни исташмоқда.

Холмўминовнинг айтишича, тадбиркорлар ўз хоҳиши билан дўконлари бузилишига розилик хати ёзиб беришмоқда. Аммо тадбиркорлар билан суҳбатлашганимизда, улар бунинг буткул аксини айтмоқда. Айримлари умуман бундай розилик хати ёзмаган ҳам.

Ҳокимлик ва тадбикорлар ўртасидаги ушбу можаро юзасидан Навоий вилояти ҳокими Қобул Турсуновдан изоҳ олишнинг имкони бўлмади. Вилоят ҳокимлиги ахборот хизмати орқали уринишларимиз зое кетди.

Kun.uz Навоий вилояти, Конимех туманида ҳокимлик ва тадбиркорлар ўртасида юзага келган ушбу низоли вазиятга тегиши вазирлик, ташкилотлар эътибор қаратишига, қонунийлик таъминланишига ишонч билдиради ва воқеалар ривожини кузатиб боради.

Бардошбек САМАД ўғли,
Kun.uz мухбири.